Davranış Değiştirme
Behavior Modification
Tanım
Edimsel koşullama, model alma ve biyogeri bildirim gibi ampirik öğrenme teknikleri aracılığıyla insan davranışlarını istenilen yönde şekillendirme ve uyumu artırma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıkıcı davranış bozukluğu gösteren 8 yaşındaki bir çocuğun sınıf içindeki öfke nöbetlerini azaltmak amacıyla, öğretmeninin olumlu davranışları anında token (jeton) ekonomisi ile ödüllendirmesi ve istenmeyen davranışları görmezden gelerek sönmeye bırakması.
Derin Analiz
Davranış değiştirme, temellerini metodolojik ve radikal davranışçılıktan (Skinner, Watson, Pavlov) alan, gözlenebilir davranışların çevresel uyaranlar ve sonuçlar (pekiştireçler, cezalar) manipüle edilerek yeniden yapılandırılmasını hedefleyen uygulamalı bir psikoloji dalıdır. Bilişsel süreçlerden ziyade dışsal tepkilere ve bunların pekiştirilme geçmişine odaklanır. Klinik pratikte fobilerin tedavisinden otizm spektrum bozukluklarındaki beceri kazandırma süreçlerine kadar geniş bir yelpazede kullanılır. Nörobiyolojik düzeyde, bu teknikler beyindeki ödül devrelerinin (mezolimbik dopaminerjik yolak) ve sinaptik plastisitenin yeniden kalibre edilmesini sağlar; çünkü tekrarlanan pekiştirme kalıpları kortikostriatal devrelerde kalıcı izler bırakır. İstatistiksel ve deneysel olarak etkinliği tek denekli araştırma tasarımları (single-subject designs) ile doğrulanmıştır.
Etimoloji
Latince 'deportare / habitus' (davranış, hal) kökünden türeyen 'behavior' ile Latince 'mutare' (değiştirmek) ve 'facere' (yapmak) fiillerinin birleşiminden oluşan 'modificatio' kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile sıklıkla karıştırılır; BDT, davranış değiştirmenin yanı sıra işlevsel olmayan düşünce kalıplarını ve bilişsel çarpıtmaları da hedef alırken, saf davranış değiştirme yalnızca gözlenebilir dışsal davranışlara ve çevresel koşullara odaklanır.