Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otizm

Autism

Tanım

Sosyal etkileşimde ve iletişimde belirgin farklılıklar, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayan davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel bir durumdur.

Örnek Vaka / Uygulama

4 yaşındaki bir çocuğun kreş ortamında akranlarının oyunlarına katılmada zorlanması, göz teması kurmaktan kaçınması, oyuncak arabaları sürmek yerine sürekli tekerleklerini döndürmesi ve günlük rutinlerinde (örneğin yürüyüş güzergahında) en ufak bir değişiklik olduğunda yoğun bir kaygı ve huzursuzluk yaşaması.

Derin Analiz

Otizm, tek bir genetik mutasyona veya homojen nörobiyolojik profile indirgenemeyen, geniş bir fenotipik yelpazeye sahip nörogelişimsel bir durumdur. Nörogörüntüleme ve post-mortem çalışmalar, sinaptik budanma süreçlerindeki anomalileri, beyin içi bağlantısallıkta (özellikle uzun mesafeli kortikal bağlantılarda) farklılaşmaları ve erken yaşlardaki atipik beyin büyüme dinamiklerini işaret etmektedir. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında 'Otizm Spektrum Bozukluğu' çatısı altında birleştirilen bu durum, bireyin duyusal girdileri işleme biçimini, yürütücü işlevlerini ve sosyal biliş becerilerini kökten etkiler. Tanı, klinik gözlem ve gelişimsel öyküye dayalı olarak konulur.

Etimoloji

Yunanca 'autos' (kendi, kendisi) kökünden türetilmiş olup, ilk kez Eugen Bleuler tarafından şizofren hastalarının içe kapanma halini tanımlamak için kullanılmış, daha sonra Leo Kanner ve Hans Asperger tarafından günümüzdeki gelişimsel bağlamına uyarlanmıştır.

Karıştırmayın

Şizofreni (erken çocuklukta başlamaması ve psikotik belirtiler içermemesiyle ayrılır), Sosyal Anksiyete Bozukluğu (sosyal etkileşim eksikliğinin korku veya kaygıdan değil, sosyal ipuçlarını okuma ve yorumlama farklılığından kaynaklanmasıyla ayrılır) ve Özgül Öğrenme Güçlüğü.