Diabetes İnsipidus
Diabetes İnsipidus
Tanım
Vazopressin (antidiüretik hormon) eksikliği veya direnci nedeniyle böbreklerin suyu tutamaması, sonuç olarak aşırı susuzluk ve yoğun olmayan büyük hacimli idrar üretimiyle karakterize metabolik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinikte, kafa travması geçiren bir hastanın ani olarak saatte 500 ml'den fazla berrak idrar çıkarmaya başlaması ve suya karşı doyumsuz bir istek (polidipsi) bildirmesi, santral tipte diabetes insipidus şüphesini güçlendirir ve acil vazopressin replike tedavisi gerektirir.
Derin Analiz
Endokrinoloji ve nörobiyoloji kesişiminde yer alan diabetes insipidus, hipotalamusta üretilen ve arka hipofiz bezinden salgılanan antidiüretik hormonun (ADH/vazopressin) sentezindeki, salınımındaki aksaklıklar ya da böbrek tübüllerindeki bu hormona karşı yanıtsızlık sonucu ortaya çıkar. Normal fizyolojide vazopressin, nefronların toplama kanallarında suyun geri emilimini sağlayarak vücut sıvı dengesini korur. Bu mekanizmanın sekteye uğraması, osmoreseptörlerin sürekli uyarılmasına ve hastanın kontrol edilemez bir polidipsi (aşırı susuzluk) ile poliüri (aşırı idrara çıkma) döngüsüne girmesine yol açar. Klinik pratikte santral ve nefrojenik olmak üzere temel alt tiplere ayrılır.
Etimoloji
Latince 'diabetes' (akıp geçmek, sifon) + 'insipidus' (tatsız, lezzetsiz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; idrarın şeker hastalarında görüldüğü gibi tatlı olmadığını belirtir.
Karıştırmayın
Diabetes mellitus (şeker hastalığı) ile en sık karıştırılır; temel fark, diabetes mellitus'ta idrarda glukoz bulunması ve osmotik diürez yaşanması iken, diabetes insipidus'ta idrar şekersiz, son derece seyreltik ve hacim olarak çok daha fazladır.