Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kafa Travması

Head İnjury

Tanım

Kafatası derisi, kemikleri veya beyin dokusunda meydana gelen, künt kuvvetler ya da ivmelenme-yavaşlama dinamikleriyle oluşan fiziksel hasarların bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Trafik kazası sonrası acil servise getirilen 34 yaşındaki erkek hastada kognitif yavaşlama, agresif dürtü kontrol sorunları ve kısa süreli bellek defisitleri gözlenmiştir. Yapılan nöropsikolojik batarya testlerinde frontostriatal devre hasarına işaret eden yürütücü işlev bozuklukları saptanmıştır.

Derin Analiz

Kafa travması, nöroloji ve klinik nöropsikoloji disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alan, kapalı (penetran olmayan) veya açık (penetran) olarak sınıflandırılan multidisipliner bir tablodur. Künt travmalar veya fiziksel temas olmaksızın gerçekleşen ani ivmelenme-yavaşlama kuvvetleri, aksonal düzeyde yaygın hasara (diffüz aksonal yaralanma) yol açabilir. Nörobiyolojik düzlemde; kortikal ve subkortikal yapılar arasındaki nöronal ağların kesintiye uğraması, frontal lob işlevlerinde aksamalara, duygu durum regülasyonunda bozulmalara, bellek ve yürütücü işlev deficitsizliklerine neden olur. Klinik değerlendirmede travmanın şiddeti, bilinç kaybı süresi ve post-travmatik amnezi parametreleri üzerinden yapılandırılır.

Etimoloji

İngilizce 'head' (baş, kafa) ve Eski İngilizce 'hyrcan' kökünden gelen 'injury' (yaralanma, zarar) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Travmatik Beyin Hasarı (TBH) genellikle kafa travmasıyla eş anlamlı kullanılsa da; kafa travması saç derisi ve kafatası hasarlarını da kapsayan daha geniş bir üst kategoridir, TBH ise doğrudan beyin parankimini hedefler.