Bağlam Değiştirme
Context Shifting
Tanım
Konuşma veya terapi seansları sırasında, bireyin kaygı uyandıran veya tehdit edici konulardan kaçınmak için ani ve mantıksız bir şekilde konu değiştirmesi eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Psikoterapi seansında danışan, çocukluğundaki ihmal edilme deneyimlerinden bahsettiği anda aniden nefesinde bir daralma hisseder ve terapewta 'Bu arada, dışarıdaki hava ne kadar garip, yağmur yağacak herhalde' diyerek konuyu tamamen hava durumuna getirir. Bu, bağlam değiştirmenin klasik bir klinik örneğidir.
Derin Analiz
Bağlam değiştirme, psikodinamik ve bilişsel-davranışsal ekollerde sıklıkla gözlemlenen bir savunma mekanizması izdüşümüdür. Bireyin bilinçdışı süreçlerde ego bütünlüğünü tehdit eden travmatik anılar, bastırılmış dürtüler veya yoğun anksiyete yaratan uyarıcılarla yüzleşmesini engellemek üzere devreye girer. Nörobiyolojik düzlemde, prefrontal korteksin (PFC) yürütücü işlevleri ve amigdala kaynaklı anksiyete sinyalleri arasındaki dinamik bir çatışmanın dışavurumudur. Anksiyete eşiği aşıldığında, limbik sistemin tehdit algısı bilişsel akışı kesintiye uğratır ve birey aniden güvenli, nötr veya yüzeysel bir konuya yönelerek homeostazisini korumaya çalışır. Klinik pratikte bu durum, direncin (resistance) en yaygın sözlü göstergelerinden biridir.
Etimoloji
İngilizce 'context' (bağlam, durum, koşul; Latince 'contextus' [örülmüş, birleştirilmiş]) ve 'shift' (değiştirmek, kaydırmak; Eski İngilizce 'sciftan' [bölüşmek, düzenlemek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Konfabülasyon (bellek boşluklarının zihinsel uydurmalarla doldurulması) ve teğetsel düşünce (schizotypal veya psikotik tablolarda düşünce içeriğinin hedeften uzaklaşması) ile karıştırılabilir. Ancak bağlam değiştirme bilinçli veya örtük bir kaçınma stratejisiyken, diğerleri nörobiyolojik ya da yapısal bir düşünce bozukluğunun sonucudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Kaçınma Davranışı
Avoidance Behavior
Bireyin hoş olmayan, acı veren veya tehdit edici durumlar, uyaranlar ve olaylarla karşılaşmaktan kaçınmasını ya da bunları önlemesini sağlayan her türlü eylem veya eylem dizisidir.
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.