Elektra Kompleksi
Electra Complex
Tanım
Fallik dönemde kız çocuğunun babasına libidinal bir bağlılık geliştirmesi ve anneyi bir rakip olarak görmesiyle karakterize edilen psikanalitik kavram.
Örnek Vaka / Uygulama
4,5 yaşındaki bir kız çocuğunun, babası eve geldiğinde annesini fiziksel olarak aralarından uzaklaştırmaya çalışması, babasının dikkatini sürekli kendi üzerinde toplama çabası ve annenin kıyafetlerini ya da makyajını taklit ederek babanın gözünde anneyle rekabete girmesi bu kompleksin tipik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramın fallik evresinde (3-6 yaş) yer alan bu süreç, kız çocuğunun babaya duyduğu sevgi ve arzu ile annesine karşı geliştirdiği kıskançlık/rekabet dinamiklerini açıklar. Freud, Ödipal sürecin her iki cinsiyet için de 'Ödipus kompleksi' terimiyle karşılanması gerektiğini savunmuş ve terimi reddetmiş olsa da, Carl Jung mitolojik bir göndermeyle kız çocuklarına özgü bu türevi 'Elektra kompleksi' olarak adlandırmıştır. Dinamiğin merkezinde, kız çocuğunun kendisinde penis eksikliğini fark etmesi ve bu eksiklikten annesini sorumlu tutması (hadım edilme kaygısının dişil versiyonu) yer alır. Sürecin sağlıklı çözümlenmesi, çocuğun annesiyle özdeşleşmesi ve babaya duyduğu ilkçil arzu yöneliminden vazgeçerek toplumsal rolleri içselleştirmesiyle gerçekleşir.
Etimoloji
Antik Yunan mitolojisindeki Agamemnon'un kızı Elektra'nın adından türetilmiştir; terim, Carl Gustav Jung tarafından psikanalitik literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Ödipus kompleksi ile sıklıkla karıştırılır; Ödipus kompleksi erkek çocuğun annesine duyduğu arzuyu ve babaya karşı duyduğu iğdiş edilme korkusunu kapsarken, Elektra kompleksi kız çocuğunun babaya yönelmesini ifade eder.