Kıskançlık
Jealousy
Tanım
Sevilen bir kişinin sevgisini kaybetme veya üçüncü bir şahıs tarafından gasp edilme tehdidine karşı gelişen negatif duygusal durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda danışanın, eşinin iş arkadaşıyla kurduğu mesleki yakınlığı dahi varoluşsal bir tehdit olarak algılayıp sürekli partnerini kontrol etme, telefonunu karıştırma ve yoğun terk edilme kaygısı yaşama davranışlarıyla kendini gösterir.
Derin Analiz
Kıskançlık, evrimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında üreme başarısını ve kaynak paylaşımını korumaya yönelik adaptif bir alarm mekanizması olarak şekillenmiştir. Daima en az üçlü bir sosyal ilişki matriksini (özne, partner, rakip) gerektirir. Nörobiyolojik düzeyde, sosyal dışlanma ve ihanet algısı, anterior insula ve dorsal anterior singulat korteks (dACC) gibi beyin bölgelerinde somatik acıyla ortak sinir ağlarını aktive eder. Kronikleştiğinde prefrontal korteksin amigdala üzerindeki regülatör etkisini zayıflatarak obsesif düşünce kalıplarına ve paranoid işlevselliğe zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Geç Latince 'zelos' (zeal, kıskançlık) sözcüğünden evrilen Yunanca 'zēlos' (şiddetli arzu, kıskançlık) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Haset (Envy) ile sıklıkla karıştırılır. Haset, iki kişi arasında geçen ve başkasında olan bir şeye sahip olma arzusuyken; kıskançlık üç kişi arasında gerçekleşir ve mevcut bir bağın üçüncü bir kişiye kaybedilmesi korkusunu barındırır.