Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Konversiyon Bozukluğu

Conversion Disorder

Tanım

İstemli motor veya duyusal işlevlerde ortaya çıkan, nörolojik bir tıbbi duruma bağlanamayan ancak psikolojik kökenli olduğuna dair net kanıtlar bulunan işlevsel bozukluk.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşındaki bir hukuk fakültesi öğrencisi, ağır bir duruşma simülasyonu sınavından hemen sonra aniden sağ bacağında tam bir güç kaybı (monoparezi) yaşar. Acil serviste yapılan kapsamlı MR, EMG ve nörolojik muayenelerde omurilik ya da beyin hasarını düşündürecek hiçbir organik bulguya rastlanmaz. Ancak hastanın bu felç durumu karşısında sergilediği alışılmadık derecede sakin tutum (la belle indifférence) ve aynı gün yaşadığı yoğun akademik baskı, tablonun konversiyon bozukluğu olduğunu işaret eder.

Derin Analiz

DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmasında 'İşlevsel Nörolojik Belirti Bozukluğu' olarak da adlandırılan bu tablo, bireyin maruz kaldığı yoğun psikolojik stresin ya da çözümlenmemiş içsel çatışmaların sembolik bir yolla bedenselleştirilmesini temsil eder. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistem ile motor/duyusal korteksler arasındaki işlevsel bağlantı bozuklukları ve ketleme mekanizmalarındaki anomaliler suçlanmaktadır. Belirtiler bilinçli bir üretim veya simülasyon (malingering) ürünü değildir; hasta gerçekten felç, görme kaybı veya non-epileptik nöbetler gibi kısıtlılıklar yaşar. Ancak bu bulgular bilinen hiçbir nörolojik anatomi veya lezyonla uyuşmaz.

Etimoloji

Latince 'conversio' (dönüştürme, şekil değiştirme) kelimesinden türetilmiştir. Psikanalitik gelenekte ruhsal çatışmanın bedensel belirtilere dönüşmesini ifade eder.

Karıştırmayın

Hastalık hastalığı (hipokondriyazis) ve yapay bozukluk (munchausen sendromu) ile sıkça karıştırılır. Hipokondriyaziste kişi ciddi bir hastalığı olduğuna dair kaygı duyarken, konversiyon bozukluğunda doğrudan nörolojik bir işlev kaybı vardır. Yapay bozuklukta ise belirtiler bilinçli ve ikincil kazançlar için kasıtlı olarak üretilirken, konversiyonda süreç tamamen bilinçdışıdır.