İşlevsel Bozukluk
Functional Disorder
Tanım
Bilinen herhangi bir yapısal veya fizyolojik patolojiye dayanmaksızın, organ sistemlerinin çalışma mekanizmalarındaki düzensizlikler sonucu ortaya çıkan tıbbi durumlar.
Örnek Vaka / Uygulama
Gastroenteroloji polikliniğine kronik karın ağrısı ve şişkinlik şikayetiyle başvuran bir hastaya yapılan endoskopi, kolonoskopi, kan tahlilleri ve ultrasonografi sonuçlarının tamamen temiz çıkmasına rağmen, hastanın yaşam kalitesini düşüren şiddetli bağırsak motilite bozuklukları yaşaması bir işlevsel bozukluk (İrritabl Bağırsak Sendromu) tablosudur.
Derin Analiz
İşlevsel bozukluklar, geleneksel biomedikal modelin yapı-işlev dikotomisini zorlayan en kritik alanlardan biridir. Tıbbi görüntüleme veya laboratuvar tetkiklerinde organik bir lezyon, doku hasarı ya da biyokimyasal anormallik saptanamamasına rağmen, hastalar klinik olarak gerçek ve şiddetli semptomlar deneyimler. Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji bağlamında bu durum, merkezi sinir sistemindeki sinyal iletim hataları, interoseptif (içsel duyu) işlemleme kusurları ve beyin-vücut eksenindeki entegrasyon bozukluklarıyla ele alınır. Tarihsel olarak 'psikojenik' veya 'histerik' yaftasıyla yalnızca psikolojik kökenli kabul edilseler de, modern nörogörüntüleme çalışmaları bu tanımın yetersizliğini göstermiş; nosolojide somatik algılamanın nöral temellerine odaklanan yeni bir paradigma zorunlu kılınmıştır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Organik bozukluk (yapısal veya dokusal hasar içermesiyle ayrılır) ve simülasyon veya somatizasyon bozuklukları (hastanın semptomları bilinçli üretmesi ya da psikiyatrik bir tanı altında kategorize edilmesiyle ayrılır; işlevsel bozukluklarda fizyolojik dys-function esastır).