Alkol İntoksikasyonu
Alcohol İntoxication
Tanım
Etanol alımını takiben ortaya çıkan, geri dönüşümlü; merkezi sinir sisteminin depresyonuna bağlı belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik bozukluklarla karakterize klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise getirilen 28 yaşındaki bir bireyde küfürlü ve saldırgan davranışlar, ayakta durmada güçlük (dengesiz yürüyüş), konuşmada yavaşlama ve kelimeleri geveleme (dizartri), alkol kokusu ve yakın geçmişte yüksek miktarda etanol alımı öyküsü saptanmıştır. Semptomların alkolün metabolize edilmesiyle gerilemesi, durumun organik ve reversibl bir intoksikasyon olduğunu doğrular.
Derin Analiz
Alkol intoksikasyonu, etanolün beyindeki nörotransmitter sistemleri üzerindeki çift yönlü akut etkileriyle açıklanır. Temel mekanizma, GABA (gama-aminobütirik asit) reseptörlerinin allosterik modülasyonu yoluyla merkezi sinir sisteminde inhibitör etkiyi artırması ve buna eş zamanlı olarak NMDA (N-metil-D-aspartat) reseptörlerini bloke ederek glutamaterjik eksitasyonu baskılamasıdır. Bu nörofizyolojik kaskad; prefrontal kortekste yürütücü işlevlerin bozulmasına, serebellumda ataksiye ve hipokampüste anterograd amneziye yol açar. DSM-5-TR sınıflandırmasında madde kullanım bozuklukları başlığı altında ele alınır ve şiddeti doza bağımlı olarak solunum depresyonuna ve komaya kadar ilerleyebilir.
Etimoloji
Latince 'ebrietas' (sarhoşluk) kökünden ve 'toxicum' (zehir) kelimesinden türetilmiştir. 'In-' öneki (içinde, maruz kalma) ile birleşerek vücudun toksik bir maddeye (etanol) maruz kalma durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Alkol yoksunluğu (withdrawal) ile sıklıkla karıştırılır; intoksikasyon aktif madde alımı sırasında veya hemen sonrasında ortaya çıkarken, yoksunluk madde düzeyinin kanda hızla düşmesiyle başlar. Kronik alkol kullanım bozukluğu ise uzun vadeli bir patolojidir ve intoksikasyon onun anlık bir tezahürüdür.