Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dizartri

Dysarthria

Tanım

Merkezi veya periferik sinir sistemindeki hasara bağlı olarak konuşma kaslarının kontrol edilememesiyle ortaya çıkan bir motor konuşma bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

İnme (serebrovasküler olay) geçiren 62 yaşındaki bir hastanın, bilişsel olarak tam yerinde olmasına ve ne söylemek istediğini net bilmesine rağmen, dudak ve dil kaslarındaki parezi (kısmi felç) nedeniyle kelimeleri yutarak, monoton ve anlaşılması güç bir tonla konuşması dizartri vakasıdır.

Derin Analiz

Dizartri, dili anlama veya ifade etme kapasitesini (afazi) etkilemeyen, tamamen konuşma kaslarının (solunum, fonasyon, rezonans, artikülasyon ve prosodi) mekanik üretimini bozan bir nörolojik tablodur. Santral veya periferik sinir sistemindeki lezyonlar; motor nöronlar, nöromüsküler kavşak veya kas dokusundaki kusurlar nedeniyle konuşma organlarının (dil, dudak, damak, ses teller) koordinasyonunu engeller. Klinik olarak spastik, diskinetik (hipokinetik/hiperkinetik), periferik ve mikst tipleri bulunur. Her alt tip, lezyonun yerleşim yerene göre farklı akustik ve fizyolojik paternler sergiler (örneğin spastisiteye bağlı boğukluk veya serebellar tutuluma bağlı tarzda konuşma).

Etimoloji

Antik Yunanca 'dys-' (zorluk, bozukluk) ve 'arthroun' (eklemlemek, anlaşılır kılmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime kökeni itibarıyla konuşma seslerinin fiziksel olarak eklemlenmesindeki bozukluğu ifade eder.

Karıştırmayın

Apraksi (konuşma apraksisi, kaslarda güçsüzlük olmaksızın motor planlama hatasıdır; dizartride ise doğrudan kas kontrolü ve yürütme mekanizması bozuktur) ve Afazi (dilin merkezi işleyişindeki, anlama ve üretme bozukluğudur; dizartride dil sağlaktır, sorun mekanik çıkıştadır).