Konuşma Apraksisi
Apraxia Of Speech
Tanım
Duysal kayıp veya kas felci olmaksızın, konuşmayı sağlayan kasların koordinasyon eksikliğinden kaynaklanan bir konuşma-artikülasyon bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
58 yaşında inme geçirmiş bir birey, kahve içmek istediğini ifade etmeye çalışırken 'kahve' sözcüğünü söylemek ister ancak ağız ve dil kaslarını doğru sırayla hareket ettiremediği için kelimeyi 'ka-vuh-ve... ha-vfe' şeklinde bozuk ve aralıklı sesletir. Sözel talimatları anlar, kas tonusu normaldir ancak kelimeyi üretmek için gereken motor komutları ardışık olarak koordine edemez.
Derin Analiz
Konuşma apraksisi, primer olarak sol hemisferin frontal lobunda yer alan motor konuşma merkezlerinin (özellikle Broca alanı ve komşu premotor korteks) işlev bozukluğundan veya bu bölgeleri besleyen nöral ağlardaki hasardan kaynaklanır. Konuşma kaslarında mekanik bir güçsüzlük veya paralizi (felç) bulunmamasına rağmen, beyin korteksinin fonemleri üretmek için gereken motor programları ardışık ve zamanında planlayamaması tablonun temelidir. Birey ne söylemek istediğini net bir şekilde bilir ve zihinsel olarak formüle eder; ancak motor planlama aşamasındaki bu kesinti, seslerin doğru sırayla ve doğru vurguyla çıkarılmasını engeller. Çoğu zaman prosodi (vurgu ve tonlama) bozulur, sesletim denemelerinde tutarsız hatalar ve arama hareketleri (groping) gözlenir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) + 'praxis' (eylem, hareket) sözcüklerinden türetilmiştir; istemli hareketlerin planlanmasındaki bozukluğu ifade eder.
Karıştırmayın
Dizartri ile sıklıkla karıştırılır. Dizartri, konuşma kaslarının felci, zayıflığı veya tonus bozukluğundan kaynaklanan bir yürütme (execution) sorunudur; konuşma apraksisi ise kaslar sağlam olmasına rağmen motor planlamanın yapılamaması (programming) sorunudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Broca Afazisi
Broca’s Aphasia
Frontal lob hasarına bağlı olarak gelişen, akıcı olmayan, yavaş ve duraksamalı konuşma üretimiyle karakterize ekspresif bir dil bozukluğudur.
Dizartri
Dysarthria
Merkezi veya periferik sinir sistemindeki hasara bağlı olarak konuşma kaslarının kontrol edilememesiyle ortaya çıkan bir motor konuşma bozukluğudur.