Vurgun
Bends / Decompression Sickness
Tanım
🔹 1. (bends):
Yüksek basınç ortamından düşük basınç ortamına hızla geçilmesi sonucu vücut sıvılarında ve dokularda gaz kabarcıklarının (özellikle nitrojen) oluşmasıyla karakterize akut fizyolojik durum.
🔹 2. (decompression sickness):
Yüksek basınçlı bir ortamdan hızla düşük basınçlı bir ortama geçilmesiyle vücut dokularında ve kan dolaşımında nitrojen kabarcıklarının oluşmasına yol açan fizyolojik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (bends): Yüksek derinlikteki bir dalıştan güvenlik dekompresyon duraklarına riayet etmeden çok hızlı bir şekilde yüzeye çıkan deneyimsiz bir dalgıçta, birkaç saat içinde dirsek ve diz eklemlerinde yayılan künt ve şiddetli ağrılar başlar; bu tablo, gaz kabarcıklarının eklem kapsüllerinde ve çevre dokularda mekanik baskı yarattığının göstergesidir. 🔹 2. (decompression sickness): Derin deniz dalışı sonrasında güvenlik dekompresyon duraklarına uymadan çok hızlı bir şekilde yüzeye çıkan bir dalgıçta, birkaç saat içinde eklem ağrıları, ciltte mermerleşme benzeri döküntüler ve şiddetli baş dönmesi semptomları baş gösterir. Nörolojik muayenede alt ekstremitelerde parestezi ve hafif motor defisit saptanması üzerine acilen hiperbarik oksijen odasına (basınç odası) alınarak gazların yeniden çözünmesi sağlanır.
Derin Analiz
🔹 1. (bends):
Biyofiziksel ve nörolojik temelli bir durum olan vurgun, Henry Kanunu'na dayanır. Ani basınç düşüşü, çözünmüş gazların sıvı halden gaz fazına geçerek mikroskobik kabarcıklar oluşturmasına yol açar. Bu kabarcıklar eklemlerde, sinir sisteminde ve dolaşımda tıkanıklıklara neden olarak iskemik hasar, nörolojik defisitler ve yoğun inflamatuar yanıtlar tetikler. Klinik tabirle dekompresyon hastalığının kas-iskelet ve periferik sinir sistemini tutan formunu tanımlar.
🔹 2. (decompression sickness):
Dekompresyon hastalığı (vurgun), Henry Yasası'nın biyolojik sistemlerdeki doğrudan bir tezahürüdür. Ani basınç düşüşü, sıvı içerisinde çözünmüş halde bulunan gazların (özellikle azotun) kısmi basıncının hızla düşmesine ve bu gazların çözünürlük sınırını aşarak serbest gaz fazına (mikro kabarcıklara) geçmesine neden olur. Vasküler sistemde ve dokularda yayılan bu nitrojen embolileri, kapiler yatakları bloke ederek iskemiye, endotel hasarına ve lokal inflamatuar yanıtlara yol açar. Nörolojik tutulum durumunda, omurilik ve serebral dokulardaki gaz kabarcıkları parestezi, motor güçsüzlük, konvülsiyon ve hatta bilinç kaybı ile karakterize tablolara zemin hazırlar. Klinik spektrum hafif eklem ağrılarından ('the bends') kardiyopulmoner kollapsa ('the chokes') kadar uzanır.
Etimoloji
🔹 1. (bends):
İngilizce 'bend' (bükmek, eğmek) fiilinden türetilmiştir. Terim, hastaların eklemlerdeki şiddetli ağrı nedeniyle vücutlarını iki büklüm tutmak zorunda kalmalarını ifade eden 19. yüzyıl sonu işçi sınıfı ve dalgıç jargonuna dayanmaktadır.
🔹 2. (decompression sickness):
Latince 'de-' [aşağı, uzaklaşma, azaltma] + 'compressio' [basınç, sıkıştırma] kelimelerinin birleşiminden türetilen dekompresyon ve İngilizce 'sickness' [hastalık] terimlerinin birleşimi.
Karıştırmayın
🔹 1. (bends):
Hava embolisi (akut arteriyel gaz embolisi genellikle doğrudan akciğer barotravması sonucu aniden ortaya çıkarken, vurgun kademeli gaz çıkışı ve doku doygunluğu ile ilişkilidir) ve kas yorgunluğu.
🔹 2. (decompression sickness):
Hava embolisi ile sıklıkla karıştırılır; hava embolisi genellikle akciğer travması veya doğrudan damar içi gaz enjeksiyonu sonucu ani oluşurken, dekompresyon hastalığı dokularda çözünmüş gazların faz değiştirmesiyle zamanla gelişir.
Keşfetmeye Devam Edin
Asemptomatik Nörosifiliz
Asemptomatik Nörosifiliz
Asymptomatic Neurosyphilis
BOS analizinde patolojik bulguların saptanmasına rağmen, hastada কোনো nörolojik ya da psikiyatrik semptomun görülmediği preklinik frengi evresi.
İncele
Alkol Yoksunluğu
Alkol Yoksunluğu
Alcohol Withdrawal
Kronik ve yoğun alkol kullanımının birden kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan; otonomik hiperaktivite, nörolojik bulgular ve psikiyatrik semptomlarla karakterize klinik tablo.
İncele
Konjuntasal Terapi
Konjuntasal Terapi
Conjoint Therapy
Bir ilişkinin taraflarının veya aile bireylerinin, ayrı ayrı seanslar yerine tek veya birden fazla terapist eşliğinde ortak seanslarda birlikte tedavi edildiği psikoterapi yaklaşımıdır.
İncele
Sanrılı Bozukluk
Sanrılı Bozukluk
Delusional Disorder
Kişinin, gerçeğe uygun olmayan ancak en az bir ay süren ve şizofreni ile açıklanamayan organize sanrılarla karakterize olduğu psikotik bir bozukluktur.
İncele