Defisit
Deficiency
Tanım
Bir işlevin, becerinin, biyolojik yapının veya kaynağın normal veya gerekli düzeyin altında olması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöropsikolojik değerlendirme sırasında 68 yaşındaki bir bireyin standart sözel bellek testlerinde yaş ve eğitim normlarının 2 standart sapma altında puan alması, hipokampal devrelerdeki işlevsel veya yapısal bir defisitin klinik göstergesi olarak yorumlanır.
Derin Analiz
Defisit kavramı, klinik psikoloji, nöropsikoloji ve gelişim psikolojisinde belirli bir kural, standart ya da normatif beklentiye kıyasla gözlenen yetersizliği nitelendirir. Biyolojik düzeyde nörotransmitter sentezi, reseptör yoğunluğu veya metabolik bir substratın eksikliği (örneğin vitamin veya hormon eksiklikleri) şeklinde somutlaşabilirken; bilişsel düzeyde ise bellek, yürütücü işlevler veya dikkat gibi alanlarda performans düşüklüğü olarak kendini gösterir. Klinik değerlendirmede bir defisitin tespiti, nicel normatif test bataryaları ile bireyin yaşı, eğitimi ve demografik özellikleri baz alınarak yapılır. Bu eksiklik mutlak (tamamen yokluk) veya göreceli (beklenen performans düzeyinin altında kalma) olabilir.
Etimoloji
Latince 'deficere' (gerisinde kalmak, eksik olmak, yetersiz gelmek) fiilinden türetilmiştir; 'de-' (aşağı, uzaklaşma) ve 'facere' (yapmak, etmek) köklerinin birleşiminden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Yoksunluk (Deprivation) kavramıyla karıştırılabilir; yoksunluk çevresel kaynakların dışsal olarak kısıtlanmasını ifade ederken, defisit genellikle bu kısıtlanma ya da içsel faktörler sonucunda ortaya çıkan kapasite veya yapı yetersizliğini tanımlar.