Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Nöropsikoloji

Bu alanda
1310
bilimsel terim bulunuyor.

Çapraz İpucu Kullanımı

Cross-cuing

Birincil duyusal modalitenin erişilebilir olmadığı durumlarda, nesneyi ya da uyaranı tanımlamak için ikincil veya alternatif bir duyusal modalitenin kullanılması süreci.

İncele

-akuzi

-acusia (-acusis; -cusis)

Tıbbi terminolojide işitme bozukluklarını, işitme duyusuna ait durumları veya anomalileri nitelendirmek için kullanılan birincil birleştirici son ek.

İncele

-alji

-algia

Tıpta ve psikolojide belirli bir bölgede veya organda hissedilen ağrı durumunu belirten son ek.

İncele

-opia

-opia

Göz veya görme bozukluklarını belirten tıbbi son ek.

İncele

-yapan / -ettiren

-facient

Belli bir durumun, sürecin veya etkinin ortaya çıkmasını sağlayan, oluşturan veya tetikleyen anlamına gelen Latince kökenli türetme eki.

İncele

2-araşidonoilgliserol

2-AG

Memeli merkezi sinir sisteminde en yüksek konsantrasyonda bulunan ve CB1 reseptörlerinin temel endojen agonist ligandi olan ana endokannabinoid bileşik.

İncele

2-araşidonoilgliserol (2-AG)

2-arachidonoylglycerol (2-AG)

Merkezi sinir sisteminde yüksek konsantrasyonda bulunan, CB1 ve CB2 cannabinoid reseptörlerinin endojen agonist ligandi olan temel bir endocannabinoiddir.

İncele

3,4-dihidroksifenilalanin

3,4-dihydroxyphenylalanine

Katekolamin biyosentez yolğunda tirozin ile dopamin arasında yer alan, dopaminerjik nörotransmisyonda kritik öneme sahip amino asit türevi öncü molekül.

İncele

5-hidroksitriptamin (5-HT)

5-hydroxytryptamine (5-HT)

Merkezi ve periferik sinir sisteminde yaygın olarak bulunan, duygu durum, vazokonstriksiyon, uyku-uyanıklık döngüsü ve gastrointestinal motilite gibi pek çok fizyolojik süreci regüle eden bir monoamin nörotransmitterdir.

İncele

5-hidroksitriptofan

5-HTP

Serotonin biyosentezinde triptofandan sonra gelen ve ara basamağı oluşturan doğal türevli aminoasit bileşiği.

İncele

5-HT

5-HT

Monoamin sınıfından bir nörotransmitter olan 5-hidroksitriptaminin (serotonin) uluslararası yaygın kimyasal ve farmakolojik kısaltması.

İncele

6-hidroksidopamin (6-OHDA)

6-hydroxydopamine (6-OHDA)

Katesolaminerjik sinir hücresi gövdelerini seçici olarak tahrip eden, laboratuvar hayvanlarında Parkinson hastalığı modelleri oluşturmakta kullanılan sentetik bir monoaminerjik nörotoksin.

İncele

A Lifi

A Fiber

Somatosensoriyel sistemin miyelinli sinir liflerindendir ve kalınlıklarına göre alt tiplere ayrılarak propriosepsiyon, dokunma, ısı ile keskin ağrı sinyallerini yüksek hızla iletir.

İncele

A-delta Lifi

A-delta Fiber

Hafif miyelinli, orta çaplı ve yüksek iletim hızına sahip afferent sinir lifleri olup, esas olarak keskin ve batıcı ağrı ile ısı duyusunu iletir.

İncele

Abducens Siniri

Abducens Nerve

Gözü dışarıya doğru döndüren lateral rektus kasını motor olarak kontrol eden altıncı kranial sinirdir (CN VI).

İncele

Abiyotrofi

Abiotrophy

Vücut dokularının, organlarının veya sistemlerinin dejenerasyonu veya işlev kaybı; özellikle genetik bir kusura bağlı erken yaşlanma ve yıkım durumu.

İncele

Absürtlükler Testi

Absurdities Test

Katılımcıların bir görseldeki, öyküdeki veya yazılı materyaldeki mantıksal uyumsuzlukları ve tutarsızlıkları tespit etmesini gerektiren bir değerlendirme aracıdır.

İncele

Abuli

Aboulia

Bireyin eylem başlatma, karar verme ve amaca yönelik davranışları sürdürme kapasitesinde meydana gelen derin ve kalıcı azalma durumu.

İncele

Accumbens

Accumbens

Bazal ön beynin ventral striatal bölgesinde yer alan, dopaminerjik yolakların odak noktası olan ve pekiştirme süreçlerini yöneten subkortikal yapı.

İncele

Acı (tat)

Bitter

Alkaloidler, glikozitler ve bazı tuzlar tarafından uyarılan, evrimsel olarak toksisite sinyali taşıyan temel tat algısı.

İncele

Acosta Sendromu

Acosta’s Syndrome

Yüksek rakımlı bölgelerde oksijen basıncının düşmesine bağlı olarak ortaya çıkan fizyolojik ve nörolojik bozukluklar tablosu, akut dağ hastalığı.

İncele

Ad-

Ad-

Bir şeyin yönünü, yönelimini ya da başka bir yapıya yakınlığını ve bitişikliğini bildiren anatomik ve morfolojik önek.

İncele

Adaptometre

Adaptometer

Gözün belirli bir ışık miktarına uyum sağlaması için geçen süreyi ölçen ve gece körlüğü ile diğer görme bozukluklarının tanısında kullanılan optometrik ve tıbbi cihaz.

İncele

Addüksiyon

Adduction

Bir uzvun veya vücut kısmının anatomik orta hatta doğru yaklaştırılması hareketi.

İncele

Adeno-

Adeno- (aden-)

Tıp ve biyoloji terminolojisinde bez veya glandüler dokuları nitelemek için kullanılan birleşik biçim ekidir.

İncele

Adenozin

Adenosine

Adenin ve ribozdan oluşan, merkezi sinir sisteminde nöromodülatör rolü üstlenen, ayrıca hücresel enerji metabolizmasında (ATP) kilit konuma sahip endojen bir nükleozittir.

İncele

Adipsi

Adipsia

Sıvı alımını tetikleyen fizyolojik susuzluk hissiyatının tam veya kısmi yokluğu durumu.

İncele

Adrenal Kortikal Hiperfonksiyon

Adrenal Cortical Hyperfunction

Böbrek üstü bezlerinin kabuk (korteks) bölgesinden bir veya birden fazla hormonun aşırı miktarda salgılanmasıyla karakterize klinik durum.

İncele

Adrenarş

Adrenarche

İnsanlarda ve bazı yüksek primatlarda, adrenal korteksten androjen salgılanmasının başlamasıyla karakterize edilen prepubertal gelişim evresidir.

İncele

Adrenerjik

Adrenergic

Epinefrin (adrenalin) veya norepinefrin (noradrenalin) salgılayan, bunlara yanıt veren ya da bu katekolaminlerin etkilerini taklit eden biyolojik yapılara ve süreçlere verilen tanım.

İncele

Adrenerjik Reseptör

Adrenoceptor

Katekolaminler olan adrenalin (epinefrin) ve noradrenalin (norepinefrin) tarafından aktive edilen, G-protein kenetli reseptör sınıfı.

İncele

Adrenerjik Sistem

Adrenergic System

Otonom sinir sisteminin, adrenalin ve noradrenalin gibi katekolamin nörotransmitterler ile bunların reseptörleri aracılığıyla işlev gören alt sistemidir.

İncele

Adreno-

Adreno- (adren-)

Böbreküstü bezlerini (adrenal bezler) ifade eden ve bu bezlerin yapısal, işlevsel veya salgısal durumlarını belirten birleşik kelime ön eki.

İncele

Adrenokortikotropik Hormon

ACTH

Adenohipofiz tarafından salgılanarak adrenal korteksi uyaran ve steroid hormon sentezini tetikleyen bir tropik polipeptit hormondur.

İncele

Adrenolökodistrofi

Adrenoleukodystrophy

Beyin nöronlarını çevreleyen miyelin kılıfının yıkımı ve adrenal bezin ilerleyici işlev bozukluğu ile karakterize genetik bir hastalıktır.

İncele

Afazi

Aphasia

Genellikle sol hemisferdeki serebral hasar sonucunda ortaya çıkan, dil işleme, anlama ve ifade etme becerilerinin kazanılmış kaybıdır.

İncele

Afemi

Aphemia

Paul Broca tarafından orijinal olarak tanımlanan; yazma becerilerinin korunmuş olmasına rağmen, akıcı olmayan konuşma ile karakterize edilen bir motor afazi türüdür.

İncele

Afferent Duyu Nöronu

Afferent Sensory Neuron

Duyu organlarından veya çevresel dokulardan aldığı elektrokimyasal impulsları merkezi sinir sistemine (beyin ve omurilik) ileten birincil sinir hücresi türüdür.

İncele

Afferent Stimülasyon

Afferent Stimulation

Bir duyusal sistemin uyarılması sonucunda sinirsel impulsların merkezi sinir sistemine (beyin veya omurilik) doğru iletilmesi sürecidir.

İncele

Afferent Yol

Afferent Pathway

Duyu organlarından veya çevre birimlerinden alınan uyarıları merkezî sinir sistemine (beyin veya omurilik) ya da bir beyin bölgesinden diğerine ileten sinirsel yoldur.

İncele

Afrika Tripanosomiyazı

African Trypanosomiasis

Çeçe sineği sokmasıyla bulaşan, sinir sistemi tutulumuna yol açarak uyku döngüsünü bozan ve tedavi edilmediğinde ölümcül seyredebilen paraziter bir enfeksiyon hastalığıdır.

İncele

Ageuzi

Ageusia (aguesia)

Tat alma duyusunun kısmen veya tamamen kaybını ifade eden nörolojik ve duyusal bozukluk.

İncele

Aglossi

Aglossia

Dilin doğuştan yokluğu durumu olup, genellikle damak yarığı ve ekstremite anomalileri gibi diğer sistemik gelişim bozuklukları ile birlikte görülür.

İncele

Agnostik Aleksi

Agnosic Alexia

Yazılı materyalleri görme yetisinin korunmasına rağmen harf ve kelimelerin görsel olarak tanınamaması ve okunamaması ile karakterize nörolojik bir okuma bozukluğudur.

İncele

Agnozi

Agnosia

Primer duyu organlarında veya genel zeka düzeyinde bir kayıp olmaksızın, beyin hasarı nedeniyle duyusal uyarıcıları tanıma ve anlamlandırma yetisinin yitirilmesidir.

İncele

Agonist

Agonist

Bir hücre reseptörüne bağlanarak onu aktive eden ve doğal bir molekülün veya nörotransmitterin etkisini taklit eden kimyasal ajan ya da istenen yönde hareket üreten kas.

İncele

Agrafi

Agraphia

Nörolojik bir hasar veya bozukluk sonucunda, daha önceden var olan yazma yeteneğinin kısmen ya da tamamen kaybolması durumu.

İncele

Agrafili Aleksi

Alexia With Agraphia

Hem okuma hem de yazma becerilerinin bozulduğu edinilmiş bir disleksi formu olup, sıklıkla konuşma üretimi veya anlamasında görülen güçlüklerle birlikte seyreder.

İncele

Agramatizm

Agrammatism

Dilbilgisi kurallarına uygun konuşma yeteneğinin kaybı veya bozulmasıyla kendini gösteren bir afazi tezahürüdür.

İncele

Agrammatik Anlama

Agrammatic Comprehension

Bireylerin münferit kelimelerin anlamlarını doğru kavrayabilmesine rağmen, cümlelerin bütünsel anlamını çözmede yaşadığı dilbilgisel (sentaktik) anlama yetersizliğidir.

İncele

Agranüler Korteks

Agranular Cortex

Serebral kortekste küçük granül hücrelerinden yoksun olan, özellikle birinci motor korteksi kapsayan ve kalın beşinci tabakasıyla karakterize edilen selyüler bölgedir.

İncele

Agripnia

Agrypnia

Uykuya dalmada veya uykuyu sürdürmede kronik zorluk yaşanması durumu; klinik literatürde doğrudan insomnia (uykusuzluk) ile eş anlamlı kullanılan tarihsel ve tıbbi bir terim.

İncele

Ağaçlanma

Arborization

Nöronların dendritleri gibi ağacı andıran dallı yapıların oluşum sürecidir ve nöronal devrelerin karmaşıklığını artırır.

İncele

Ahilognozi

Ahylognosia

Dokunma yoluyla nesnelerin yapıldığı malzemeyi, ağırlığını, yoğunluğunu veya dokusal özelliklerini ayırt edememe durumuyla karakterize edilen bir somatosensoriyel agnozi türüdür.

İncele

AIDS Demans Kompleksi

ADC

HIV enfeksiyonuna doğrudan bağlı olarak gelişen ve kortikal atrofi ile karakterize; bilişsel, davranışsal, motor ve duygusal alanlarda bozulmalarla kendini gösteren nöropsikolojik sendrom.

İncele

AIM Modeli

AIM Model

Bilinç durumlarını beyin aktivitesinin aktivasyon, girdi-çıktı kapılama ve modülasyon olmak üzere üç temel eksen üzerindeki konumlarıyla tanımlayan nörobiyolojik model.

İncele

Ajenez

Agenesis

Bir organın veya vücut kısmının embriyonik gelişim sırasında hiç oluşmaması ya da tam olarak gelişememesi durumu.

İncele

Ajiri

Agyria

Serebral korteksin normal kıvrımlı yapısını geliştirememesi ve beynin düz bir görünüm almasıyla karakterize ciddi bir nörogelişimsel bozukluk.

İncele

Ajitofazi

Agitophasia

Seslerin, kelimelerin veya kelime parçalarının atlandığı veya bozulduğu, aşırı hızlı ve dağınık konuşma bozukluğudur.

İncele

Ajitografi

Agitographia

Bireyin harfleri, sözcükleri veya sözcük parçalarını bilinçdışı olarak atlayıp bozarak son derece hızlı bir şekilde yazı yazması durumu.

İncele

Akalkuli

Acalculia

Beyin hasarı veya hastalığı (genellikle paryetal lob lezyonları) sonrasında, daha önceden var olan aritmetik becerilerin yitirilmesiyle karakterize edinilmiş bir bozukluktur.

İncele

Akatamathezi

Acatamathesia (akatamathesia)

Genel olarak duyusal uyaranları, özelde ise konuşulan dili kavrama ve anlamlandırma yeteneğinin nörolojik kökenli kaybı.

İncele

Akatamazi

Akatamathesia

İşitilen, görülen veya okunan uyaranların anlamını kavrayamama, algılanan verileri zihinsel olarak anlamlandıramama durumu.

İncele

Akestezi

Acmesthesia

Normalde ağrı uyandıran kütanöz bir uyarının, ağrı yerine keskin bir dokunma veya basınç olarak algılandığı bir parestezi biçimi.

İncele

Akıcılık Bozukluğu

Dysfluency

Konuşmanın normal akışında ve ritmik kalıplarında görülen; tekrarlar, ses uzatmaları ve duraksamalarla karakterize her türlü kesinti.

İncele

Akinetik

Akinetic

Felce bağlı olmaksızın, istemli hareketlerin gerçekleştirilmesinde belirgin kayıp veya yoklukla karakterize durum.

İncele

Akinetik Mutizm

Akinetic Mutism

Bireyin göz hareketlerini korumasına karşın istemli hareketlerin ve konuşmanın ileri derecede azalması veya tamamen ortadan kalkmasıyla karakterize nörolojik durum.

İncele

Akinetopsi

Akinetopsia

Görsel korteksin V5/MT bölgesindeki hasara bağlı olarak nesnelerin hareketini algılayamama durumudur.

İncele

Akinezi

Akinesthesia

Kas gücünde bir kayıp veya paralizi olmaksızın, istemli hareketlerin azalması ya da hareketi başlatma yeteneğinin yitirilmesidir.

İncele

Akiri

Achiria

Hastanın kendi bedeninin bir tarafını tanıyamadığı, algılayamadığı veya uyaranın hangi taraftan geldiğini ayırt edemediği nadir bir nörolojik bozukluktur.

İncele

Akkomodatif Spazm

Accommodative Spasm

Yakın odaklanmanın ardından gözün akkomodasyon kaslarının gevşeyememesi ve sürekli kasılı kalarak geçici miyopiye yol açması durumu.

İncele

Akomodasyon Süresi

Accommodation Time

Gözün, görsel bir uyaranın sunulmasından sonra o uyarana odaklanabilmesi için geçen süre.

İncele

Akomodatif Yetersizlik

Accommodative İnsufficiency

Gözün farklı mesafelerdeki nesnelere odaklanma yeteneğindeki verimliliğin azalması durumu olup, temel olarak yakın görüşün bulanıklaşmasıyla kendini gösterir.

İncele

Akondroplazi

Achondroplasia

Kıkırdak dokudan gelişen kemiklerin bağ dokudan gelişenlere göre daha yavaş büyümesiyle karakterize, otozomal dominant geçişli bir orantısız cücelik formudur.

İncele

Akorya

Akoria

Göz bebeğinin (pupilla) konjenital olarak bulunmaması ya da gelişim gösterememesi durumu.

İncele

Akroanestezi

Acroanesthesia

Bir veya daha fazla ekstremitede (el, ayak, parmak uçları) duyarlılığın tam veya kısmi olarak ortadan kalkması durumu.

İncele

Akrodizostoz

Acrodysostosis

El ve ayak parmak eklemlerinin kısalması, karakteristik yüz anomalileri ve sıklıkla zihinsel yetersizlikle karakterize nadir görülen konjenital bir malformasyon sendromudur.

İncele

Akroestezi

Acroesthesia

El ve ayak gibi vücut ekstremitelerinde uygulanan uyaranlara karşı artmış duyarlılık veya aşırı duyarlılık durumu.

İncele

Akrokinezi

Acrocinesis

Ekstremitelerde, özellikle ellerde ve ayaklarda görülen aşırı hareketlilik veya istemsiz motor aktivite durumu.

İncele

Akromatik Aralık

Achromatic İnterval

Monokromatik bir uyarıcının ilk kez fark edilmesi için gereken ışık şiddeti ile bu uyarıcının renginin tam olarak algılanması için gereken ışık şiddeti arasındaki fotometrik aralıktır.

İncele

Akromatizm

Achromatism

Hiçbir rengin algılanamaması ve çevrenin yalnızca gri tonlarında deneyimlenmesiyle karakterize konjenital renk körlüğü durumu.

İncele

Akromegali

Acromegaly

Yetişkinlik döneminde hipofiz bezinin aşırı büyüme hormonu salgılaması sonucu ellerde, ayaklarda, yüzde ve kafatasında görülen anormal kemik büyümesi.

İncele

Akromikri

Acromicria

El parmaklarının, ayak parmaklarının veya yüz hatlarının anormal derecede küçük olmasıyla karakterize edilen bir gelişimsel kusur.

İncele

Akrosefali

Acrocephaly

Kafatasının koronal ve diğer sütürlerin erken kapanması (kraniyosiyanoz) sonucunda koni veya kubbe şeklinde sivrileşmesiyle karakterize doğumsal anatomik bir bozukluktur.

İncele

Akrosefalopolisindaktili

Acrocephalopolysyndactyly

Kranial sütürlerin erken kemikleşmesi sonucu ortaya çıkan kafa şekli bozukluklarının (kraniyosinoztoz) ellerdeki ve ayaklardaki parmak anomalileriyle (polidaktili ve sindaktili) karakterize olduğu konjenital bir sendrom grubudur.

İncele

Akrosefalosindaktili

Acrocephalosyndactyly

Kafatası, yüz, eller ve ayaklarda şekil bozukluklarına neden olan, kalıtsal ve dominant karakterli doğumsal sendromlar grubu.

İncele

Akrosentrik Kromozom

Acrocentric Chromosome

Sentromeri bir ucuna oldukça yakın konumlanmış, bu nedenle replikasyon sırasında biri çok kısa (p kolu), diğeri oldukça uzun (q kolu) iki kola sahip olan kromozom türü.

İncele

Aksesuar Sinir

Accessory Nerve

Boyundaki sternokleidomastoid ve trapezius kaslarını motor olarak inerve eden 11. kranial sinirdir (CN XI).

İncele

Aksiyon Potansiyeli

Action Potential (AP)

Bir nöronun aksonu boyunca sinirsel iletimi sağlayan, hücre zarındaki elektriksel potansiyelin hızlı ve geçici bir şekilde depolarize olup yeniden dinlenme durumuna dönmesi sürecidir.

İncele

Akson

Axon

Nöron gövdesinde üretilen elektriksel ve kimyasal sinir impulse'larını hücre dışına, diğer nöronlara, kaslara veya bezlere taşıyan uzun, silindirik sinir lifi uzantısı.

İncele

Akson Tepeciği

Axon Hillock

Nöronun hücre gövdesinden aksonun çıktığı koni şeklindeki özelleşmiş bölgedir ve sinirsel iletinin tetiklendiği kritik bir eşik noktasıdır.

İncele

Aksonal Miyelinizasyon

Axonal Myelination

Merkezi ve periferik sinir sistemi aksonlarının etrafının oligodendrositler veya Schwann hücreleri tarafından lipid açısından zengin miyelin kılıfla sarılması süreci.

İncele

Aksonal Varikoziteler

Axonal Varicosities

Aksonlar boyunca yer alan, sinaptik veziküller barındıran ve nörotransmitter salınımı gerçekleştiren genişlemiş alanlardır.

İncele

Aktif Dokunma

Active Touch

Bireyin kendi inisiyatifiyle ve istemli kas hareketleriyle bir nesnenin fiziksel özelliklerini (şekil, doku, ağırlık) keşfetme sürecidir.

İncele

Aktigrafi

Actigraphy

İnsan dinlenme-aktivite döngülerini ve uyku-uyanıklık paternlerini doğal ortamında, genellikle bileğe takılan ivmeölçerler aracılığıyla kesintisiz olarak kaydeden invazif olmayan bir yöntemdir.

İncele

Aktin

Actin

Ökaryotik hücrelerde hücresel iskeletin (sitoskeleton) temelini oluşturan, mikrofilamentlerin yapı taşını teşkil eden globüler ve multifonksiyonel bir protein ailesidir.

İncele

Aktivasyon Deseni

Activation Pattern

Elektroensefalografi kayıtlarında, bireyin gözlerini açarak görsel bir uyaranla etkileşime girmesi sonucu alfa dalgalarının baskılanması ve düşük voltajlı, hızlı aktiviteye geçiş yapması durumu.

İncele

Aktivasyon Hipotezi

Activation Hypothesis

Bilişsel ağ modellerindeki düğümlerin sayısal ağırlıklarının aktivasyon derecelerini temsil ettiğini ve yüksek metabolik aktivitenin zihinsel görevleri destekleyen beyin bölgelerini yansıttığını öne süren varsayım.

İncele

Aktivasyon-sentez Hipotezi

Activation–synthesis Hypothesis

Rüyaları, beyin sapından (özellikle pons bölgesinden) kaynaklanan rastgele nöral aktivitenin korteks tarafından yorumlanmasının bir ürünü olarak açıklayan hipotez.

İncele

Akulali

Aculalia

Yazılı veya sözel dili kavrama yetersizliğiyle karakterize, anlamsız ve bozulmuş konuşma üretimidir.

İncele

Akupunktur Anestezisi

Acupuncture Anesthesia

Vücudun belirli anatomik noktalarına akupunktur iğnelerinin batırılması yoluyla sağlanan, cerrahi müdahaleler sırasında ağrı dahil her türlü duyunun baskılanması veya ortadan kaldırılması durumu.

İncele

Akustik

Acoustic

Ses dalgalarının üretimi, yayılımı, özellikleri ve etkileşimleriyle ilişkili olan durumları nitelendiren sıfat.

İncele

Akustik Nöroma

Acoustic Neuroma

Koklea ile beyin sapı arasındaki işitme sinirinden kaynaklanan, genellikle iyi huylu vestibüler schwannom.

İncele

Akustik Refleks

Acoustic Reflex

Şiddetli ses uyarılarına yanıt olarak orta kulak kaslarının (tensor timpani ve stapedius) istemsiz kasılmasıyla, işitme kemikçiklerinin hareketini kısıtlayan ve iç kulağı yüksek akustik enerjiden koruyan koruyucu bir homeostatik mekanizma.

İncele

Akustik Spektrum

Acoustic Spectrum

Bir ses dalgasının bileşenlerini oluşturan farklı frekansların ve bunlara karşılık gelen genliklerin dağılımını gösteren niceliksel temsil.

İncele

Akustik Travma

Acoustic Trauma

Şiddetli patlamalar veya sürekli yüksek sesli gürültülere maruz kalma sonucunda iç kulakta meydana gelen fiziki doku hasarıdır.

İncele

Akustik-mnestik Afazi

Acoustic-mnestic Aphasia

Sol temporal lob lezyonlarından kaynaklanan, özellikle sözlü materyalleri hatırlamada, kelime listelerini anımsamada ve uzun cümleleri yinelemede yaşanan işitsel-bellek temelli bir dil bozukluğudur.

İncele

Akut Dağ Hastalığı

Acute Mountain Sickness

Deniz seviyesinden 2.400 metrenin üzerindeki rakımlara çok hızlı bir şekilde çıkan bireylerde, düşük atmosfer basıncı ve hipoksiye bağlı olarak gelişen klinik tablo.

İncele

Akut Orta Kulak İltihabı

Acute Otitis Media

Orta kulak boşluğunun ani başlangıçlı inflamasyonu ve efüzyonu ile karakterize, sıklıkla üst solunum yolu enfeksiyonlarını takiben gelişen akut enfeksiyöz durum.

İncele

Akut Serebellar Ataksi

Acute Cerebellar Ataxia

Genellikle çocuklarda viral bir enfeksiyonu takiben ani olarak ortaya çıkan; kas koordinasyon bozukluğu, konuşma güçlüğü, nistagmus ve amaçlı tremor ile karakterize nörolojik bir bozukluk.

İncele

Akut Serebrovasküler Olay

Acute Cerebrovascular Accident

Beyin dokusunu besleyen kan akışının ani olarak kesilmesi veya azalması ya da serebral kanama sonucu ortaya çıkan akut nörolojik defisit tablosudur.

İncele

Akut Stres Tepkisi

Acute Stress Response

Canlının ani ve tehdit edici bir çevresel uyaranla karşılaştığında hayatta kalmasını sağlamak amacıyla devreye giren, otonom sinir sisteminin hızlı fizyolojik ve hormonal tepki mekanizmasıdır.

İncele

Alali

Alalia

Vokal kordların nöromüsküler paralizisiyle ilişkili olan, kısmi veya tam konuşma yetersizliği durumu.

İncele

Albinizm

Albinism

Vücutta melanin pigmentinin yokluğu veya yetersiz üretimi nedeniyle göz, saç ve deride pigmentasyon eksikliğiyle karakterize genetik bozukluk.

İncele

Alcezimetre

Algesimeter

Bireylerin ağrı duyarlılığını ve ağrı eşiğini ölçmek için kullanılan kalibre edilmiş iğne veya uç içeren klinik ölçüm cihazı.

İncele

Aleksi

Alexia

Serebral lezyonlar, inmeler veya nörolojik hasarlar sonucunda önceden var olan okuma yeteneğinin yitirilmesi veya ağır derecede bozulması durumu.

İncele

Alfa Biyofildbek

Alpha Biofeedback

Bireylerin elektroensefalografi (EEG) yoluyla kendi beyinlerinin alfa dalgası aktivitesini (8-12 Hz) gözlemleyip işitsel veya görsel uyarıcılar aracılığıyla bu aktiviteyi istemli olarak düzenlemeyi öğrendikleri nöroterapi yöntemi.

İncele

Alfa Blokajı

Alpha Blocking

Bireyin gözlerini beklenmedik bir uyarıcıya odaklaması veya aktif bir zihinsel görev gerçekleştirmesi durumunda, elektroensefalografi (EEG) kayıtlarında alfa dalgası aktivitesinin ani bir düşüş veya baskılanma göstermesi olgusudur.

İncele

Alfa Dalgası

Alpha Wave

Kafa derisi elektroensefalografisinde (EEG) saptanan, 8-12 Hz frekans aralığına sahip, uyanık ancak zihinsel olarak dinlenme ve gevşeme durumunda ortaya çıkan düşük genlikli nöral salınım.

İncele

Alfa Dalgası Eğitimi

Alpha-wave Training

Bireylerin oksipital korteks üzerindeki alfa bandı aktivitesini artırarak huzurlu bir uyanıklık ve gevşeme durumu elde etmesini amaçlayan bir nörogeriçatı (nörofeedback) yöntemidir.

İncele

Alfa Dalgası Engelleme Koşullanması

Alpha-block Conditioning

İnsanların veya diğer hayvanların, pekiştireçler veya biyoferi (biofeedback) yöntemleri aracılığıyla beyinlerinin alfa dalgalarını bilinçli veya edimsel olarak bastırmasının öğretilmesi süreci.

İncele

Alfa Durumu

Alpha State

Bireyin artan alfa dalgası üretimiyle ilişkili, sakin uyanıklık ve odaklanmış dinginlik hali.

İncele

Alfa Motor Nöron

Alpha Motor Neuron

Omurilik ve beyinsapında yerleşen, çizgili kaslardaki ekstrafusal kas liflerini doğrudan innerve ederek iskelet kası kasılmasını başlatan büyük çaplı alt motor nörondur.

İncele

Alfa Nörofeedback

Alpha Neurofeedback

Bireyin elektroensefalografi (EEG) yoluyla kendi beyin dalgalarını, özellikle 8-12 Hz frekansındaki alfa ritmini izleyerek ve işitsel/görsel uyaranlar aracılığıyla bu ritmi istemli olarak değiştirmesini sağlayan bir düzenleme yöntemidir.

İncele

Alfa Reseptör

Alpha Receptor

Katekolaminler olan epinefrin ve norepinefrine bağlanan ve sempatik sinir sistemi aktivasyonunda kritik rol oynayan bir adrenerjik reseptör sınıfı.

İncele

Alfa Ritmi

Alpha Rhythm

Uyanık bireylerin gözleri kapalı ve zihinsel olarak dinlenme durumundayken occipital korteks başta olmak üzere beyin genelinde kaydedilen 8-12 Hz frekansındaki elektrofizyolojik osilasyondur.

İncele

Alfa-adrenerjik Reseptör

Alpha-adrenergic Receptor

Norepinefrin bağlandığında sempatik sinir sistemi yanıtı olarak düz kaslarda uyarılmaya yol açan, pupil dilatasyonu ve vasküler direnç artışını tetikleyen bir reseptör sınıfıdır.

İncele

Alfa-endorf

Alpha-endorphin

Hipofiz bezinde ve merkezi sinir sisteminde sentezlenen, opioid reseptörlerine bağlanarak ağrı modülasyonu ve duygu durum düzenlenmesinde rol oynayan endojen bir neuropeptittir.

İncele

Algezimetre

Algometer

Deri veya diğer dokular üzerindeki mekanik basınç veya uyarı eşiklerini nicel olarak değerlendirmek ve ağrı duyarlılığını ölçmek için kullanılan kalibre edilmiş klinik cihaz.

İncele

Aljezi

Algesia

Organizmanın zararlı uyaranları ağrı olarak deneyimleme ve algılama yeteneğinin tamamı.

İncele

Alkolik Korsakoff Sendromu

Alcoholic Korsakoff’s Syndrome

Uzun süreli ve ağır alkol kullanımına bağlı olarak gelişen, özellikle yeni bilgi öğrenme yeteneğinin ciddi biçimde bozulduğu ve hafıza boşluklarının uydurma anılarla doldurulduğu bir amnestik sendromdur.

İncele

Alkolik Nöropati

Alcoholic Neuropathy

Kronik ve aşırı alkol kullanımına ikincil olarak gelişen; güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma ve yanma gibi anormal deri duyumlarıyla karakterize nörolojik bozukluklar grubu.

İncele

Allestezi

Allachesthesia

Bireyin vücudunun bir bölgesine uygulanan dokunma, ağrı veya ısı gibi duyusal uyarıları, sanki vücudunun tamamen farklı ve genellikle simetrik bir bölgesindeymiş gibi algılaması durumudur.

İncele

Allokeiri

Allocheiria (allochiria)

Bireyin, vücudunun bir bölgesine uygulanan dokunma veya ağrı uyaranını, uyaranın verildiği tarafın tam karşı simetriğinde hissettiği nörolojik bir duyusal algı bozukluğudur.

İncele

Allokorteks

Allocortex

Serebral korteksin filogenetik olarak daha yaşlı, altı katmandan daha az tabakaya sahip ve ağırlıklı olarak koku, bellek ve duygu işlevleriyle ilişkili olan bölgesidir.

İncele

Allokton

Allochthonous

Belirli bir sistemin kendi iç dinamiklerinden değil, dışsal kaynaklardan veya güçlerden türeyen; yerli veya içsel olmayan durum.

İncele

Allopregnanolon

Allopregnenolone

Progesteronun endojen bir nörosteroid metaboliti olup, GABA-A reseptörlerini pozitif allosterik modülasyona uğratarak anksiyolitik ve sedatif etkiler gösteren biyolojik bileşiktir.

İncele

Allosterik Modülasyon

Allosteric Modulation

Bir maddenin, reseptörün aktif bölgesi dışındaki bir konuma bağlanarak reseptörün moleküler konformasyonunu değiştirmesi ve diğer moleküllere olan affinitiesini artırması veya azaltması süreci.

İncele

Alport Sendromu

Alport Syndrome

Tip IV kolajen genlerindeki mutasyonlar sonucu ortaya çıkan; hematüri, ilerleyici nefropati, sensörinöral işitme kaybı ve çeşitli göz anomalileriyle karakterize kalıtımsal bir bağ dokusu bozukluğudur.

İncele

Alternatif Binaural Gürültü Dengeleme Testi

Alternate Binaural Loudness-balance Test

Yüksek seslere karşı anormal duyarlılığı ve recruitment (ödünç alma) fenomenini saptamak amacıyla iki kulağa eş zamanlı veya ardışık olarak farklı yoğunluklarda saf seslerin verildiği klinik bir odyometri testidir.

İncele

Alveolar

Alveolar

Dilin üst diş etine (alveolar çıkıntı) temas etmesi veya yaklaşmasıyla üretilen ses birimlerini veya bu bölgeye ait anatomik yapıları tanımlayan sıfat.

İncele

Alzheimer Hastalığı

Alzheimer’s Disease

Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.

İncele

Amakrin Hücre

Amacrine Cell

Retinada yer alan, aksonu bulunmayan, bipolar hücreler ile ganglion hücreleri arasında sinaptik bağlantı kurarak görsel sinyallerin lateral inhibisyonunu ve merkez-çevre antagonizmasını sağlayan internöron sınıfı.

İncele

Amauroz

Amaurosis

Etkilenen gözde veya gözlerde herhangi bir organik anormallik saptanmaksızın ortaya çıkan kısmi veya tam görme kaybı.

İncele

Ambi-

Ambi-

Her iki yönü, tarafı veya durumu kapsayan durumsal ve işlevsel ikiliği belirten bir birleşik kelime öneki.

İncele

Ambli-

Ambly-

Tıbbi ve biyolojik terminolojide eksik, yetersiz, zayıflamış veya bozulmuş işlevi bildiren bir ön ek veya birleştirici form.

İncele

Ambliakuzi

Amblyacousia

İşitme duyusunda meydana gelen küntleşme veya genel keskinlik kaybı durumu.

İncele

Ambliyoskop

Amblyoscope

Gözlerin sapma açısını ölçmek ve iki gözün koordine kullanım kapasitesini değerlendirmek için kullanılan optik bir muayene cihazıdır.

İncele

Ambulasyon

Ambulation

Bir bireyin bir yerden başka bir yere yürüyerek yer değiştirme eylemidir.

İncele

Amerikan Manuel Alfabesi

American Manual Alphabet

Amerikan İşaret Dilinde (ASL) harfleri ve sayıları tek elle temsil etmek için kullanılan parmak alfabesi sistemi.

İncele

Ametropi

Ametropia

Gözün ışığı retinada kusursuz bir odak noktasına getirme yeteneğini kaybetmesiyle oluşan her türlü kırıcılık (refraksiyon) bozukluğudur.

İncele

Amigdala

Amygdala

Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.

İncele

Amigdala Uyarımı

Amygdaloid Stimulation

Amigdalanın elektriksel olarak aktive edilmesiyle duygusal, davranışsal ve motivasyonel tepkilerde değişimler meydana getiren nörofizyolojik süreç.

İncele

Amiloid

Amyloid

Nöronlar ve diğer vücut hücreleri arasında anormal bir şekilde birikerek normal hücresel işlevleri bozan, fibriler yapılı kimyasal açıdan çeşitlilik gösteren bir protein kümesidir.

İncele

Amiloid Öncül Protein

Amyloid Precursor Protein (APP)

Nöronal büyüme, hayatta kalma ve sinaptik onarım süreçlerinde rol oynayan, Alzheimer hastalığı patogenezinde kritik öneme sahip transmembran glikoproteindir.

İncele

Amiloid Öncül Proteini

APP

Nöronal büyüme, hayatta kalma ve sinaptik onarım süreçlerinde rol oynayan, Alzheimer hastalığının patofizyolojisinde kilit rol oynamasıyla bilinen transmembran proteini.

İncele

Amiloid Plak

Amyloid Plaque

Serebral kortekste dejenere olmuş dendritlerle çevrili beta-amiloid proteinlerinin kümelenmesiyle oluşan ve Alzheimer hastalığının nöropatolojik belirtileriyle doğrudan ilişkili ekstrasellüler birikim.

İncele

Amiloid-beta

Amyloid-beta (amyloid-β Or Aβ)

Amiloid öncül proteinin (APP) enzimatik olarak parçalanmasıyla oluşan ve Alzheimer hastalığında hücre dışı plaklar oluşturarak nöronal yıkıma katkı sağlayan bir peptit ailesidir.

İncele

Amiloidoz

Amyloidosis

Anormal katlanmış proteinlerin (amiloid) doku ve organlarda birikerek normal fizyolojik fonksiyonları bozmasıyla karakterize ilerleyici bir bozukluktur.

İncele

Amimi

Amimia

Uygun jestler aracılığıyla anlam aktarma veya başkalarının jestlerini yorumlama yeteneğinin kaybolmasıyla karakterize edilen dil ve iletişim bozukluğu.

İncele

Amin

Amine

Bir veya daha fazla amino grubu (–NH2) içeren organik kimyasal bileşikler sınıfı olup, nörobilimde nörotransmitterlerin yapı taşını oluşturur.

İncele

Amnestik Hafif Bilişsel Bozukluk

Amnestic Mild Cognitive İmpairment

Bireyin yaş ve eğitim düzeyine göre beklenenden daha belirgin bellek bozukluğu yaşamasına rağmen genel bilişsel işlevselliğin ve günlük yaşam aktivitelerinin büyük ölçüde korunduğu geçişsel klinik durum.

İncele

Amnezi

Amnesia

Fizyolojik, farmakolojik veya psikolojik etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan, geçici veya kalıcı kısmi ya da tam bellek yitimi.

İncele

Amnezik Apraksi

Amnestic Apraxia

Motor beceriler veya fiziksel kapasite yerinde olmasına rağmen, verilen bir komutu veya görevi hatırlayamama ve dolayısıyla yerine getirememe durumu.

İncele

Amnezik Sendrom

Amnesic Syndrome

Yeni anı oluşturma kapasitesinde ciddi bozulma ile karakterize, eski anıların da bir kısmının etkilendiği organik bellek kaybı tablosudur.

İncele

Amorfagnozi

Amorphagnosia (amorphognosia)

Bireyin nesnelerin dokunsal yolla boyut, form ve şekil özelliklerini ayırt edememesiyle karakterize edilen bir somatosensoriyel agnozidir.

İncele

Amorfosentez

Amorphosynthesis

Vücudun belirli bir tarafına, sıklıkla da sağ tarafına ait çoklu duyusal girdilerin bütünleştirilebilmesi yeteneğindeki bozulmadır.

İncele

AMPA

AMPA

Merkezi sinir sistemindeki AMPA reseptörlerine seçici olarak bağlanarak glutamatın etkilerini taklit eden sentetik bir agonist.

İncele

AMPA Reseptörü

AMPA Receptor

Glutamat ve AMPA'ya bağlanan, ligand kapılı iyon kanallarıyla eşleşmiş ve glutamaterjik sinapslardaki hızlı sinaptik iletimin çoğundan sorumlu olan iyonotropik glutamat reseptörü alt tipi.

İncele

Ampulla

Ampulla

Bir kanalın veya geçidin kese benzeri genişlemiş ucu; iç kulaktaki yarım daire kanallarında yer alan formasyonlar denge duyusunun düzenlenmesinde kritik rol oynar.

İncele

Ampütasyon

Amputation

Bir uzvun veya vücut ekinin cerrahi müdahale ya da travmatik bir olay neticesinde vücuttan ayrılmasıdır.

İncele

Amuzi

Amusia

Genellikle temporal lob lezyonları veya nörogelişimsel anomaliler sonucu ortaya çıkan, müzikal algılama, icra etme veya tonları ayırt etme yetisinin kaybı.

İncele

Anafia

Anhaphia

Dokunma duyusunun tam veya kısmi olarak kaybolması durumu, dokunma yitimi.

İncele

Anafiya

Anaphia

Dokunma duyumlarının veya uyaranlarının algılanma yeteneğinin kısmen veya tamamen ortadan kalkması durumudur.

İncele

Anakusis

Anacusis (anakusis)

Her iki kulakta da işitme duyusunun tamamen kaybolması durumu, tam sağırlık.

İncele

Analizör

Analyzer

Merkezi sinir sisteminin belirli duyusal uyarıcıları değerlendirmekle sorumlu teorik işlevsel birimi.

İncele

Analjezi

Analgesia

Ağrı duyusunun tamamen yok olması veya önemli ölçüde azalması durumu.

İncele

Anandamid

Anandamide

Vücut tarafından doğal olarak üretilen ve merkezi sinir sistemi ile periferik dokulardaki kannabinoid reseptörlerine bağlanan bir endojen kannabinoid nörotransmitterdir.

İncele

Anaplastik Astrositom

Anaplastic Astrocytoma

Merkezi sinir sisteminde glial hücrelerden (astrositler) kaynaklanan, WHO sınıflamasına göre Evre III kabul edilen malign ve agresif karakterli bir nöroonkolojik lezyondur.

İncele

Anartri

Anarthria

Merkezi sinir sistemindeki hasar veya bozulmalar nedeniyle bireyin konuşma kaslarını kontrol edememesi ve sesli konuşma yetisini tamamen yitirmesiyle karakterize, motor temelli bir konuşma bozukluğudur.

İncele

Anastomoz

Anastomosis

Normalde ayrı olan iki anatomik yapının (kan damarları, sinirler veya lenf yolları) cerrahi olarak veya doğal dallanma yoluyla birbirine bağlanması.

İncele

Androjen Duyarsızlığı Sendromu

AIS

X kromozomuna bağlı resesif kalıtımla aktarılan, androjen hormonlarına karşı gelişen duyarsızlık nedeniyle genital gelişimi etkileyen kalıtsal bir durumdur.

İncele

Anensefali

Anencephaly

Kranial vaultun (kafatasının arka kısmını oluşturan kemikler) konjenital yokluğu ve serebral hemisferlerin tamamen eksik veya küçük kütleler halinde kalmasıyla karakterize ciddi bir nöral tüp defektidir.

İncele

Anestezi

Anaesthesia

Vücudun tamamında veya belirli bir bölgesinde uyaranlara karşı duyarlılığın, sıklıkla bilinç kaybının eşlik ettiği ya da etmediği geçici kaybı.

İncele

Angelman Sendromu

Angelman Syndrome

15. kromozomdaki genetik bir bozukluktan kaynaklanan; şiddetli öğrenme güçlükleri, konuşma yokluğu, ataksik yürüyüş ve sürekli neşeli hal, uygunsuz gülme nöbetleriyle karakterize konjenital nörogenetik bozukluk.

İncele

Angular Girus

Angular Gyrus

Parietal lobun alt yüzeyinde, superior ve orta temporal girusların birleşim yerinde yer alan; okuma, yazma, sayı işleme ve cross-modal (duyular arası) entegrasyonda kritik rol oynayan Brodmann 39 alanı.

İncele

Anikoni

Aniconia

Bireyin bilinçli zihninde görsel hayal kurma, nesneleri veya sahneleri zihinde canlandırma yetisinin tam veya kısmi yokluğudur.

İncele

Aniridi

Aniridia

İris tabakasının kısmi ya da tama yakın yokluğu ile makula lutea ve optik sinirdeki gelişimsel anomalilerle karakterize nadir görülen konjenital bir bozukluktur.

İncele

Aniridi, Serebellar Ataksi Ve Zeka Geriliği

Aniridia, Cerebellar Ataxia, And Mental Deficiency

İrisin kısmî veya tam yokluğu, kas koordinasyon bozukluğu ve entelektüel gelişim geriliği ile karakterize nadir görülen genetik sendrom.

İncele

Aniseikoni

Aniseikonia

Her iki gözün retinaya düşen görüntüleri algılarken boyut veya şekil bakımından belirgin eşitsizlikler yaşaması durumudur.

İncele

Anizo-

Aniso- (anis-)

Biyolojik yapılarda, ölçümlerde veya klinik bulgularda eşitsizliği, asimetriyi ya da farklılığı bildiren birleşik ön ek.

İncele

Anizokori

Anisocoria

Göz bebeklerinin (pupillaların) boyutlarının birbirine eşit olmaması durumu.

İncele

Anizometropi

Anisometropia

İki gözün kırma güçlerinin birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla retinada oluşan görüntü boyutları ve netliklerinin eşit olmadığı optik durum.

İncele

Anizometropik Ambliyopi

Anisometropic Amblyopia

İki göz arasında anlamlı kırma kusuru farklılığı (anizometropi) bulunması durumunda, odaklanma eşitsizliğine bağlı olarak gelişen ve genellikle tek taraflı olan görme keskinliği azlığı.

İncele

Anizotropi

Anisotropy

Fiziksel, yapısal veya işlevsel özelliklerin ölçüm yapılan yöne bağlı olarak değişiklik göstermesi durumu.

İncele

Anjiyom

Angioma

Vasküler sistemin iyi huylu bir tümörü olup, kan veya lenf damarlarının anormal bir kitle oluşturacak şekilde çoğalmasıyla karakterizedir.

İncele

Anjiyoskotoma

Angioscotoma

Retinadaki kan damarlarının gölgelerinin oluşturduğu fizyolojik bir görme alanı kusurudur.

İncele

Ankiloglozi

Ankyloglossia

Lingual frenulumun anormal derecede kısa ve kalın olması nedeniyle dilin hareket alanının kısıtlandığı konjenital bir oral anomalidir.

İncele

Anodal Polarizasyon

Anodal Polarization

Elektrik akımının pozitif kutba doğru yöneldiği ve sinir hücrelerinde akımın hücre içi sıvıdan hücre dışı sıvıya doğru hareket ettiği durum.

İncele

Anognozi

Anosognosia (anosagnosia)

Nörolojik hasara bağlı olarak bireyin kendi bedensel ya da bilişsel yetersizliklerini (örneğin felç, körlük veya amnezi) idrak edememesi, varlıklarını inkâr etmesi durumu.

İncele

Anoksemi

Anoxemia

Arteriyel kanda oksijenin şiddetli bir şekilde azalması veya tamamen yok olması durumu; bilinç kaybı ve kalıcı beyin hasarına yol açabilir.

İncele

Anoksi

Anoxia

Vücut dokularında, özellikle de beyinde oksijen seviyesinin sıfıra yakın bir oranda azalması veya tamamen tükenmesi durumudur.

İncele

Anomalop

Anomalopia

Üç temel renk reseptöründen birinin spektral duyarlılığındaki anormallik nedeniyle normalden farklı renk algısıyla karakterize edilen renk görme kusurudur.

İncele

Anomik Afazi

Amnestic Aphasia

Bireyin nesnelerin veya kavramların adlarını hatırlayamadığı, ancak akıcı konuşma ve anlama yeteneğini büyük ölçüde koruduğu bir dil bozukluğudur.

İncele

Anopsi

Anopia (anopsia)

Periferik veya merkezi görsel sistemdeki bir bozukluk sonucunda, görme alanının bir veya her iki yarısında ortaya çıkan körlük durumu.

İncele

Anormal Deneyim

Anomalous Experience

Genelde kabul gören gerçeklik açıklamalarıyla tutarsız gibi görünen çeşitli deneyimlerin genel adı.

İncele

Anormal Dikromatizm

Anomalous Dichromatism

Bireyin renk spektrumunu yalnızca iki temel renk (genellikle mavi ve sarı) üzerinden algılayabildiği kısmi renk körlüğü formu.

İncele

Anormal Fiksasyon

Abnormal Fixation

Görme alanında, hedeflenen ilgi odağına odaklanma ve bu odaklanmayı sürdürme becerisinin nörolojik veya mekanik nedenlerle bozulması durumu.

İncele

Anormal Trikromazi

Anomalous Trichromatism

Bireyin retinada üç farklı koni hücresi tipine sahip olmasına rağmen, bunlardan birinin normalden farklı bir spektral duyarlılığa sahip olduğu bir renk görme bozukluğudur.

İncele

Anortopi

Anorthopia

Görsel alanın asimetrik veya biçimsiz algılanmasıyla karakterize edilen, sıklıkla şaşılık (strabismus) ile ilişkilendirilen görme bozukluğu.

İncele

Anozmi

Anosmia

Koku alma yeteneğinin kısmen veya tamamen ortadan kalkması durumu olup, genel veya spesifik koku moleküllerine karşı hissedilebilir.

İncele

Anöploidi

Aneuploidy

Bir hücre veya organizmanın, normal kromozom sayısından eksik veya fazla kromozoma sahip olması durumu.

İncele

Antagonist

Antagonist

Biyokimyada bir reseptörün veya kimyasal maddenin etkisini engelleyen ajan; kas fizyolojisinde ise hedeflenen hareketin zıttı yönünde kuvvet üreterek hareketi kontrol eden veya yavaşlatan kas.

İncele

Ante- (ön-)

Ante- (ant-)

Anatomik, gelişimsel veya zamansal olarak bir yapının, olayın veya evrenin 'önünde' ya da 'öncesinde' bulunduğunu belirten bilimsel bir önektir.

İncele

Anterior

Anterior

Anatomik bir yapının ön tarafında bulunan veya vücudun ön yüzeyine doğru olan konumu ifade eden yönsel sıfat.

İncele

Anterior Singulat Korteks

ACC

Frontal lobun altında, korpus kallozumu çevreleyen ve duygusal düzenleme, hata saptama ve acı algısında kritik rol oynayan kortikal bölge.

İncele

Anterior Spinotalamik Yol

Anterior Spinothalamic Tract

Omurilikten talamusa doğru ilerleyen ve esas olarak kaba dokunma ile basınca ilişkin duyusal bilgileri ileten yükselen bir aksonal yolaktır.

İncele

Anterior-posterior Eksen

Anterior–posterior Axis

Vücudun ön kısmından arka kısmına doğru uzanan hayali hat veya düzlemdir.

İncele

Anterior-posterior Gelişim Gradyanı

Anterior–posterior Development Gradient

Fetal gelişim sürecinde baş bölgesinin arka ve alt vücut bölgelerine kıyasla anatomik olarak çok daha hızlı büyümesi ve öncelikli olgunlaşma göstermesi süreci.

İncele

Anterjik

Antergic

Bir eklemin bükülmesi veya uzatılması gibi hareketlerde birbirine zıt yönlü kuvvet uygulayan kas çiftleri veya grupları için kullanılan anatomi ve fizyoloji terimi.

İncele

Anterograd

Anterograde

Zatında veya uzayda ileriye doğru hareket eden ya da yayılan durumu ifade eden yönelimsel sıfat.

İncele

Anterograd Amnezi

Anterograde Amnesia

Kritik bir nörolojik travma veya olay anından sonra yeni anıların kodlanması ve kalıcı belleğe aktarılmasının engellenmesiyle karakterize bellek bozukluğu.

İncele

Anterograd Bellek

Anterograde Memory

Belirli bir zaman noktasından sonra yaşanan olayları, deneyimleri ve yeni bilgileri kaydetme ve hatırda tutma yeteneği.

İncele

Anterograd Dejenerasyon

Anterograde Degeneration

Aksonal hasarı takiben, sinir hücresi gövdesinden uzağa, yani akson boyunca ileriye doğru yayılan nöronal yıkım örüntüsü.

İncele

Anterograd Taşınma

Anterograde Transport

Nöron gövdesinden (soma) akson ucuna doğru proteinlerin, organellerin ve sinaptik veziküllerin motor proteinler aracılığıyla taşınma sürecidir.

İncele

Anterolateral Sistem

Anterolateral System

Ağrı, sıcaklık ve kaba dokunma duyularını omurilikten üst beyin merkezlerine ileten temel somatosensoriyel yükselici yol sistemidir.

İncele

Antigondal Etki

Antigonadal Action

Hipofiz bezindeki veya amigdalamdaki bir lezyon gibi etken veya süreçler nedeniyle gonadal fonksiyonların bloke edilmesidir.

İncele

Antikolinesteraz

Anticholinesterase

Asetilkolinesteraz enziminin aktivitesini inhibe ederek sinaps boşluğundaki asetilkolin konsantrasyonunu artıran farmakolojik ajan.

İncele

Antimetropi

Antimetropia

Bir gözün miyop (uzağı göremeyen), diğer gözün ise hipermetrop (yakını göremeyen) olduğu nadir bir kırılma kusurudur.

İncele

Antinosiseptif

Antinociceptive

Zararlı uyaranlara karşı duyarlılığı azaltan veya bu uyaranlara karşı toleransı artıran mekanizmaları ve etkenleri tanımlayan sıfat.

İncele

Antiparkinson İlaç

Antiparkinsonian Drug

Parkinson hastalığının veya antipsikotik ilaç kullanımına bağlı gelişen parkinsonizm tablosunun titreme, kas rijiditesi ve yürüyüş bozuklukları gibi motor semptomlarını hafifleten farmakolojik ajan.

İncele

Anton Sendromu

Anton’s Syndrome

Klinik olarak kanıtlanmış görme kaybına rağmen hastanın körlüğünü tamamen reddetmesi ve görebildiğine inatla inanmasıyla karakterize nadir bir nörolojik bozukluk.

İncele

Anyon

Anion

Elektron kazanarak net negatif elektrik yükü kazanmış atom veya moleküldür.

İncele

Apati Sendromu

Apathy Syndrome

Bilişsel, davranışsal ve duygusal düzeyde belirgin bir motivasyon, ilgi ve hedef yönelimli eylem eksikliğiyle karakterize, nörolojik ve psikiyatrik bir sendrom.

İncele

Aperseptif Görsel Agnozi

Apperceptive Visual Agnosia

Bireyin temel görme yetileri (keskinlik, renk ve parlaklık algısı) korunduğu halde, görsel uyaranları anlamlı bir nesne biçiminde bütünleştirme ve ayırt etme yetisini kaybetmesiyle karakterize edilen nadir bir görsel işleme bozukluğudur.

İncele

Apert Sendromu

Apert Syndrome

Kafatası sütürlerinin erken kapanması (kraniyosinostoz) ve eller ile ayaklarda kemik veya deri füzyonu (sindaktili) ile karakterize, otozomal dominant kalıtım gösteren konjenital bir sendromdur.

İncele

Apikal Dendrit

Apical Dendrite

Piramidal hücrelerin tepesinden çıkarak serebral korteksin en dış yüzeyine doğru uzanan temel dendritik yapıdır.

İncele

Aplazi

Aplasia

Bir vücut dokusunun veya organın gelişimini durdurması ya da hiç oluşturamaması durumudur.

İncele

Apne

Apnea (apnoea)

Solunumun geçici olarak durması veya askıya alınması durumudur; uzun sürdüğü takdirde bradikardiye ve elektroensefalografik aktivite değişikliklerine yol açabilir.

İncele

Apo-

Apo-

Biyolojide, tıp bilimlerinde ve psikiyatrik terminolojide bir durumdan, yapıdan veya işlevden uzaklaşmayı, ayrılmayı ya da kopmayı ifade eden ön ek.

İncele

Apodi

Apodia

Doğuştan tek ayağın bulunmaması veya her iki ayağın birden yokluğuyla karakterize konjenital bir anatomik gelişim anomalisi.

İncele

Apoe

Apoe

Lipid metabolizmasında ve nöronal onarım süreçlerinde kritik rol oynayan, özellikle Alzheimer hastalığı etiyolojisinde genetik bir risk faktörü olarak öne çıkan bir apolipoprotein türüdür.

İncele

Apolipoprotein E (apoe)

Apolipoprotein E (apoe)

Merkezi sinir sisteminde lipid metabolizmasını düzenleyen ve beta-amiloid plaklarının temizlenmesinde görev yapan, özellikle ApoE4 varyantı ile Alzheimer hastalığı riskini artıran kritik bir plazma proteini.

İncele

Apomorfin

Apomorphine

Seçici olmayan bir dopamin agonisti olan, Parkinson hastalığındaki diskinezi ve motor kilitlenmelerin tedavisinde kullanılan güçlü bir farmakolojik ajandır.

İncele

Apraksi

Apraxia

Motor güç, duyu kaybı veya komutları kavrama yetisi tam olmasına rağmen, öğrenilmiş amaçlı ve becerikli hareketlerin planlanıp icra edilememesi durumu.

İncele

Apraksik Agrafi

Apraxic Agraphia

Yazı yazma mekaniğini ve harf formülasyonunu yöneten motor programların bozulmasıyla ortaya çıkan, motor beceri kaybına bağlı yazma yetersizliğidir.

İncele

Apraktagnozi

Apractagnosia

Ardışık motor hareketleri organize etme, hatırlama ve gerçekleştirme becerisi ile mekansal ilişkileri analiz etme yeteneğinin bozulduğu nöropsikolojik durum.

İncele

Aprosodi

Aprosody

Konuşmanın ritminde, vurgusunda ve tonlamasındaki normal varyasyonların yokluğu olup, tekdüze (monoton) bir ses tonuyla konuşulmasına neden olur.

İncele

Aprozeksi

Aprosexia

Dikkati belirli bir uyarıcıya odaklama ve sürdürme yeteneğinin mutlak kaybı veya ileri düzeyde yokluğu.

İncele

Apse

Abscess

İrin ve ölü doku birikimiyle karakterize, sınırlanmış ancak sıklıkla genişleme eğilimi gösteren lokalize bir enfeksiyon alanıdır.

İncele

Arago Fenomeni

Arago Phenomenon

Zayıf aydınlatma koşullarında (skotopik koşullar) görsel alanın merkezinde ortaya çıkan belirgin ışık duyarlılığı kaybıdır.

İncele

Arefleksi

Areflexia

İskelet kaslarının derin tendon reflekslerinin istem dışı ve kalıcı olarak alınamaması durumu.

İncele

Argyll Robertson Pupili

Argyll Robertson Pupil

Parlak ışığa yanıt vermeyen ancak yakın odaklanma (akomodasyon) sırasında küçülebilen, genellikle nörolojik patolojilerle ilişkili bilateral miyotik göz bebeği bulgusu.

İncele

Arhinensefali

Arhinencephaly

Olfaktor ampul ve yolların gelişmemesi veya yokluğu ile karakterize, sıklıkla holoproensefali ile birlikte görülen nadir bir konjenital beyin malformasyonudur.

İncele

Aristoteles Yanılsaması

Aristotle’s İllusion

İşaret ve orta parmaklar birbirinin üzerine çaprazlandığında, aralarına yerleştirilen tek bir nesnenin (örneğin bir bilyenin) iki ayrı nesne olarak algılanmasına neden olan dokunsal somatosensoriyel yanılsama.

İncele

Aritmetik Bozukluğu

Arithmetic Disability

Matematiksel hesaplamalar ve aritmetik işlemlerle ilişkili, günümüzde gelişimsel formda diskalkuli, edinilmiş formda ise akalkuli olarak adlandırılan eski bir klinik terim.

İncele

Arkuat Fasikül

Arcuate Fasciculus

Beynin dili anlama merkezi ile ifade merkezi arasında köprü kuran, kavisli beyaz madde sinir lifi demetidir.

İncele

Aromatik

Aromatic

Zwaardemaker koku sınıflandırma sisteminde baharat ve kafur benzeri koku niteliklerini tanımlayan duyusal sıfat.

İncele

Aromatik L-amino Asit Dekarboksilaz

Aromatic L-amino Acid Decarboxylase

Dopamin ve serotonin gibi temel monoamin nörotransmitterlerin biyosentezinde rol oynayan kritik bir liyaz enzimidir.

İncele

Arpej Paradoksu

Arpeggio Paradox

Usta piyanistlerin arpejleri çalma hızı ile uyarıcı-tepki kuramının uyuşmazlığını ortaya koyan, sinir iletim hızının yetersiz kaldığı durumlarda motor eylemlerin nasıl gerçekleştiğini sorgulayan görünürdeki çelişkidir.

İncele

Arşiserebellum

Archicerebellum

Beyinciğin filogenetik olarak en eski evrimsel katmanını oluşturan, esas olarak vestübüler sistemle bağlantılı biçimde denge ve postural koordinasyonu yöneten anatomik alt bölgedir.

İncele

Arteriyo-

Arterio-

Atardamarları (arterleri) ifade eden ve tıbbi bileşik kelimelerin başında yer alan birleştirici formdur.

İncele

Arteriyoskleroz

Arteriosclerosis

Atardamar duvarlarının esnekliğini yitirerek kalınlaşması ve sertleşmesiyle karakterize edilen patolojik durumlar grubu.

İncele

Arteriyovenöz Malformasyon (AVM)

Arteriovenous Malformation (AVM)

Atar ve toplardamarların aralarındaki kılcal damar ağı (kapiler yatak) olmaksızın doğrudan, konjenital olarak birbirine dolandığı anormal vasküler yapı.

İncele

Artetki

Aftereffect

Uzun süreli bir uyarıcıya maruz kalındıktan sonra ortaya çıkan ve genellikle ilk uyarıcının tersi yönünde algısal değişimle sonuçlanan duyusal tepki.

İncele

Artikülasyon

Articulation

Anlaşılır konuşma için gerekli seslerin, vokal trakt aparatlarının hassas koordinasyonu, zamanlaması ve nöral entegrasyonu yoluyla şekillendirilmesi ve üretilmesi sürecidir.

İncele

Artimge

Afterimage

Bir görsel uyarıcı ortadan kalktıktan sonra bile retina ve sinir sistemindeki aktivitenin devam etmesi nedeniyle algılanmaya devam eden görsel iz.

İncele

Artpotansiyel

Aftercurrent

Bir aksiyon potansiyelinin hemen ardından sinir veya kas hücresi zarında meydana gelen uzun süreli zar potansiyeli dalgalanmasıdır.

İncele

Artrometre

Arthrometer

Eklem instabilitesini ve eklem yüzeyleri arasındaki doğrusal veya açısal yer değiştirmeyi hassas bir şekilde ölçmeye yarayan biyomekanik cihaz.

İncele

Artropati

Arthropathy

Herhangi bir eklemi etkileyen iltihabi, nöropatik veya diğer patolojik durumların genel adıdır.

İncele

Asemi

Asemia

Her türlü işaret, sembol veya dili anlama ya da ifade etme yeteneğinin tam kaybıyla karakterize edilen nörolojik durum.

İncele

Asenestezi

Acenesthesia

Fiziksel varoluş hissinin ve bedenin kendine ait olduğuna dair somatosensoriyel farkındalığın kaybolması durumu.

İncele

Asetilkolin

Acetylcholine (ach)

Merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletimi sağlayan, öğrenme, hafıza ve kas kasılmalarında kritik işlevleri bulunan birincil nörotransmiter.

İncele

Asetilkolin Reseptörü

Acetylcholine Receptor (achr)

Nörotransmitter olan asetilkolini bağlayarak sinyali ileten ve hücresel yanıtı başlatan integral membran proteinidir.

İncele

Asetilkolinesteraz

Acetylcholinesterase (ache)

Sinaptik aralıktaki asetilkolin nörotransmitterini hidroliz ederek inaktive eden ve kolinerjik sinyalleşmeyi sonlandıran temel enzimdir.

İncele

Asetilkolinesteraz İnhibitörü

Acetylcholinesterase İnhibitor (acheı)

Asetilkolinesteraz enziminin aktivitesini baskılayarak sinaptik aralıktaki asetilkolin konsantrasyonunu ve etki süresini artıran farmakolojik ajan sınıfı.

İncele

Asfiksi

Asphyxia

Kandaki oksijen seviyesinin normalin altına düşerken karbondioksit oranının tehlikeli biçimde artması, solunum güçlüğü ve doku hipoksemisiyle karakterize klinik tablo.

İncele

Asillabi

Asyllabia

Bireyin alfabedeki bireysel harfleri görsel olarak tanımasına rağmen, bu harfleri bir araya getirerek hece veya sözcük oluşturamaması ya da bunları anlayamamasıyla karakterize bir afazi türüdür.

İncele

Asimboli

Asymbolia

Sözcükler, jestler, sinyaller, müzik notaları veya kimyasal formüller dahil olmak üzere herhangi bir türdeki sembolü anlama veya kullanma yeteneğinin kaybı.

İncele

Asinerji

Asynergia

Kompleks motor hareketlerin gerçekleştirilmesinde rol oynayan kas gruplarının eşgüdümünün bozulması durumu.

İncele

Asomatognozi

Asomatognosia

Kişinin kendi bedeninin tamamına veya bir kısmına yönelik duyusal farkındalığını kaybetmesi ve o vücut parçasını kendine ait olarak tanımaması durumudur.

İncele

Asosiasyon Çekirdekleri

Association Nuclei

Talamusun, yükselen duyusal sistemlerden doğrudan girdi almayan; bunun diğer talamik çekirdeklerle geniş ağlar kurarak asosiasyon korteksine akson gönderen alt bölgeleridir.

İncele

Aspartat

Aspartate

Merkezi sinir sisteminde pek çok sinapsta uyarıcı (eksitatör) etki gösteren temel bir amino asit nörotransmiterdir.

İncele

Assosiasyon Korteksi

Association Cortex

Serebral korteksin birincil duyusal ve motor alanları dışında kalan, duyusal girdilerin bütünleştirilmesinden ve üst düzey bilişsel işlevlerden sorumlu geniş sahası.

İncele

Astazi

Astasia

Motor koordinasyon bozukluklarına bağlı olarak ayakta durabilme yeteneğinin ciddi düzeyde kısıtlanması veya tamamen kaybolması durumudur.

İncele

Astenopi

Asthenopia

Genellikle göz kaslarının aşırı zorlanması ve yorulmasına bağlı olarak ortaya çıkan göz güçsüzlüğü veya yorgunluğu durumu.

İncele

Astigmatizma

Astigmatism

Korneanın veya göz merceğinin kusurlu ve düzensiz kavislenmesi sonucu ışığın retinada tek bir noktada odaklanamamasıyla beliren görme bozukluğu.

İncele

Astigmatoskop

Astigmatoscope

Gözdeki astigmatizma kusurunu teşhis etmek ve derecesini ölçmek için kullanılan optik tanı aracı.

İncele

Astral Seyahat

Astral Projection

Bireyin fiziksel bedeninden ayrılarak ruhsal veya zihinsel bir düzlemde (astral düzlem) varlık gösterdiği iddia edilen trans benzeri bilinç durumu.

İncele

Aşeiri

Acheiria (achiria)

Doğuştan bir ya da her iki elin bulunmaması durumu veya beden farkındalığı bağlamında bedenin hangi tarafına dokunulduğunu ayırt edememe ile karakterize somatosensoriyel bozukluk.

İncele

Aşırı Uyku Bozuklukları

Disorders Of Excessive Somnolence (DOES)

En az bir ay boyunca süregelen, kalitatif veya kantitatif olarak günlük işlevselliği bozan aşırı uyku hali ile karakterize temel uyku bozuklukları kategorisi.

İncele

Ataksiagraf

Ataxiagraph

Ayakta dik dururken ve gözler kapalıyken bireyin vücut salınımlarını ve postural dengesizliklerini nicel olarak ölçen ve kaydeden cihaz.

İncele

Ataksik Dizartri

Ataxic Dysarthria

Konuşma motor kontrolünün serebellar sistem bozukluğuna bağlı olarak zarar görmesiyle ortaya çıkan; kelimelerin yayvanlaşması, kontrolsüz ses yüksekliği ve vokal kural düzensizlikleriyle karakterize bir motor konuşma bozukluğudur.

İncele

Ataksik Konuşma

Ataxic Speech

Serebellar sistemin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan, konuşma hızında düzensizlikler, ritim bozuklukları ve fonemik belirsizliklerle karakterize bir motor konuşma bozukluğudur.

İncele

Ataksik Yazı

Ataxic Writing

Beyin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan, ince motor koordinasyon bozukluğu nedeniyle düzensiz, orantısız ve eşgüdümsüz şekillerde beliren yazı yazma bozukluğu.

İncele

Atoni

Atonia

İskelet kaslarının normal dinlenme tonüsünden ve gerginliğinden yoksun olması durumu.

İncele

Atrofi

Atrophy

Beslenme yetersizliği, inaktivite, dejeneratif süreçler veya yaşlanmaya bağlı olarak bir organın ya da dokunun hacim ve kütle kaybederek küçülmesi durumu.

İncele

Aubert Fenomeni

Aubert Phenomenon

Kişinin başı eğik durumdayken dikey bir çizgiyi, başın eğilme yönünün tersi istikametinde eğilmiş gibi algılamasına neden olan görsel yanılsamadır.

İncele

Audio-

Audio-

Ses dalgalarını veya işitme duyusunu ifade eden, klinik ve teknolojik terminolojide sıklıkla kullanılan birleştirici kök.

İncele

Ayahuasca

Ayahuasca

Güney Amerika'ya özgü bitki türlerinin kaynatılmasıyla elde edilen, güçlü halüsinojenik ve psikoaktif bileşenler içeren geleneksel bir bitkisel dekoksiyondur.

İncele

Babkin Refleksi

Babkin Reflex

Yenidoğanlarda avuç içlerine uygulanan basınca yanıt olarak ağzın açılması ve başın yana döndürülmesiyle karakterize primitif bir motor yanıttır.

İncele

Bağlama Hipotezi

Binding Hypothesis

Farklı kortikal bölgelerden gelen ayrı duyusal özelliklerin, nöronal aktivitenin zamansal eşzimliliği aracılığıyla nasıl tekil ve bütüncül bir algıya dönüştürüldüğünü açıklayan nörobiyolojik teori.

İncele

Bağlanma Afinitesi

Binding Affinity

Belirli bir ligandın (nörotransmitter veya ilaç gibi) belirli bir reseptöre bağlanma eğilimi olup, ligand tarafından işgal edilen reseptör yüzdesiyle ölçülür.

İncele

Bağlantı Nöronu

Connector Neuron

Merkezi sinir sisteminde duyusal nöronlar ile motor nöronlar arasında köprü kurarak sinyalleri ileten ve interöron olarak da bilinen sinir hücresi.

İncele

Bağlantısızlık Sendromu

Disconnection Syndrome

Kortikal alanlar arası bilgi akışını sağlayan beyaz madde yollarının lezyonları sonucu ortaya çıkan nörolojik ve nörodavranışsal bozukluklar tablosu.

İncele

Bakteriyel Menenjit

Bacterial Meningitis

Beyin ve omuriliği çevreleyen koruyucu zarların (meninksler) bakteriyel etkenler sonucunda iltihaplanmasıyla karakterize, acil müdahale gerektiren ciddi bir nörolojik tablodur.

İncele

Balint Sendromu

Balint's Syndrome

Beynin paryeto-oksipital bölgelerindeki bilateral lezyonlardan kaynaklanan; optik ataksi, okülomotor apraksi ve simültanoagnozi triadıyla karakterize nadir bir uzamsal ve dikkatsel bozukluktur.

İncele

Balistik

Ballistic

Başlatıldıktan sonra anlık geri bildirim mekanizmalarıyla değiştirilemeyen, açık döngülü motor kontrolüne dayanan hızlı hareket türü.

İncele

Bant Geçiren Filtre

Bandpass Filter

Belirli bir frekans aralığındaki sinyallerin geçişine izin verirken, bu aralığın dışındaki düşük ve yüksek frekanslı sinyalleri zayıflatan veya filtreleyen elektronik veya dijital sinyal işleme aracı.

İncele

Bant Simetrisi

Band Symmetry

Veri setlerinde veya istatistiksel dağılımlarda belirli bant aralıklarının gösterdiği simetrik yapı ve dengedir.

İncele

Bar-

Bar-

Terminolojide basınç, ağırlık veya barometrik ölçümleri ifade eden kelimelerin başında yer alan bir kök önekidir.

İncele

Baragnozi

Baragnosis

Elde tutulan nesnelerin ağırlıklarını doğru bir şekilde tahmin etme ve kıyaslama yeteneğinin nörolojik hasara bağlı olarak yitirilmesi durumu.

İncele

Bárány Testi

Bárány Test

İç kulaktaki yarım daire kanallarının işlevselliğini değerlendirmek amacıyla hastanın özel bir sandalyede döndürülmesi ve ortaya çıkan nistagmusun incelenmesi esasına dayanan klinik vestibüler test.

İncele

Barestezi

Baresthesia

Vücut yüzeyine uygulanan ağırlık veya basınç uyarılarını algılama yeteneği ve somatosensoriyel duyusu.

İncele

Barognozi

Barognosis

Elde tutulan nesnelerin ağırlığını doğru bir şekilde tahmin etme ve ayırt etme yeteneği.

İncele

Barona Eşitliği

Barona Equation

Beyin hasarı veya nörolojik hastalıklar öncesindeki zeka düzeyini (premorbid IQ) tahmin etmek amacıyla yaş, eğitim ve mesleki geçmiş gibi demografik değişkenleri kullanan istatistiksel bir formüldür.

İncele

Barotit

Barotitis

Atmosferik basınç değişikliklerinin ani ve dengesiz maruziyeti sonucu orta kulak yapılarında ortaya çıkan bozukluk ve enflamatuar durum.

İncele

Barr Cisimciği

Barr Body

Dişi memelilerin somatik hücre çekirdeğinde yer alan, dozaj kompensasyonunu sağlamak üzere inaktive edilmiş ve yoğunlaşmış X kromozomudur.

İncele

Bati-

Bathy-

Biyolojik, anatomik veya coğrafi terminolojide 'derinlik' ya da 'derin' anlamını veren birleşik sözcük kökü.

İncele

Batiestezi

Bathyesthesia

Vücudun deri altı ve derin dokularındaki duyumların algılanması durumu; derin duyarlılık.

İncele

Bazal Çekirdekler

Basal Nuclei

Serebral hemisferlerin derinliklerinde yer alan, istemli hareketlerin başlatılması, modülasyonu ve motor öğrenmede kritik rol oynayan birbirine bağlı subkortikal nükleuslar grubu.

İncele

Bazal Gangliya

Basal Ganglia

Serebral hemisferlerin derinerinde yer alan ve hedefe yönelik istemli hareketlerin planlanması, başlatılması ve modülasyonunda kritik rol oynayan nükleer yapılar kümesi.

İncele

Bazal Ön Beyin

Basal Forebrain

Serebral kortekse ve hipokampusa yaygın kolinerjik projeksiyonlar gönderen; hafıza, öğrenme ve dikkat süreçlerinde kritik rol oynayan ventral ön beyin bölgesi.

İncele

Bazal Zar

Basilar Membrane

Salyangozun içinde yer alan ve Corti organını destekleyerek ses dalgalarını mekanik olarak frekanslarına göre ayrıştıran lifli yapı.

İncele

Bazolateral Amigdala Grubu

Basolateral Group

Amigdala kompleksinin en büyük kısmını oluşturan, duyusal girdileri işleyerek korku koşullanması ve duygusal öğrenmede kritik rol oynayan nükleer yapı kümesidir.

İncele

Bechara Kumar Görevi

Bechara Gambling Task

Iowa Kumar Görevi ile eşdeğer olan, bireylerin belirsizlik, ödül ve ceza dengesi altındaki karar verme süreçlerini ve ventromedial prefrontal korteks işlevselliğini ölçen deneysel bir testtir.

İncele

Beden

Body

Bir organizmanın, özellikle insan ve hayvanların zihinsel süreçlerden bağımsız olarak sahip olduğu fiziksel yapısının tamamı.

İncele

Beden Algısı

Body Percept

Bireyin kendi fiziksel özelliklerine dair zihninde biçimlendirdiği; zayıflık, güç, çekicilik veya boy gibi nitelikleri içeren mental imaj.

İncele

Beden Farkındalığı

Body Awareness

Bireyin herhangi bir anda kendi fiziksel benliğini ve bedenini algılama kapasitesidir.

İncele

Beden Şeması

Body Schema

Organizmanın uzuvlarının konumunu ve anlık duruşunu bilinçaltı düzeyde organize eden, kesintisiz güncellenen içsel sensomotorik model.

İncele

Békésy Odyometresi

Békésy Audiometer

Hastanın işitme eşiğini kendi kontrolündeki buton yanıtlarıyla mürekkep kaydedici üzerine grafiksel olarak çıkaran ilk otomatik odyometredir.

İncele

Békésy Yürüyen Dalgası

Békésy Traveling Wave

Kokleanedeki baziler membran boyunca ses frekanslarına bağlı olarak hareket eden, Georg von Békésy tarafından keşfedilmiş mekanik ilerleyen dalgadır.

İncele

Beklenti

Anticipation

Gelecekteki bir olayın veya durumun, genellikle duygu (haz veya kaygı) yüklü olarak zihinsel düzeyde önceden tasarlanması ve beklenmesi.

İncele

Belleğin Özellik Modeli

Attribute Model Of Memory

Öğrenme ve bellek deneyimlerinin farklı boyutlarının veya niteliklerinin (uzay, zaman, duyusal özellikler, tepki ve duygusal unsurlar) beynin farklı bölgeleri tarafından işlendiğini öne süren kuramsal model.

İncele

Bender Görsel-motor Gestalt Testi

Bender Visual–motor Gestalt Test

Bireylerin görsel-motor işlevselliğini, algısal yeteneklerini ve yapılandırma becerilerini değerlendirmek amacıyla geometrik figürlerin kopyalanması ve hafızadan yeniden çizilmesi esasına dayanan nöropsikolojik bir testtir.

İncele

Benton Görsel Bellek Testi

Benton Visual Retention Test (BVRT)

Görsel algı, görsel bellek ve visuosansör motor işlevleri değerlendirmek için kullanılan, geometrik figürlerin kopyalanması ve bellekten yeniden üretilmesine dayanan standartlaştırılmış nöropsikolojik test.

İncele

Bereitschaftspotential

BP

İstemli bir hareketin gerçekleştirilmesinden hemen önce kortekste meydana gelen yavaş negatif beyin potansiyeli değişimidir.

İncele

Berger Ritmi

Berger Rhythm

İnsan beyninde uyanık fakat gözler kapalı dinlenme durumunda, özellikle oksipital kortekste baskın olarak ortaya çıkan 8-12 Hz frekansındaki elektriksel salınımdır; yaygın adıyla alfa dalgasıdır.

İncele

Beriberi

Beriberi

Tiamin (B1 vitamini) eksikliğine bağlı olarak gelişen; sinir sistemi ve kardiyovasküler sistemi, nörolojik bulgular ile kardiyak anomalilerle karakterize eden beslenme kaynaklı bir hastalıktır.

İncele

Beta Dalgası

Beta Wave

Elektroensefalografide (EEG) 13–30 Hz frekans aralığında ölçülen, uyanık farkındalık, aktif zihinsel çaba ve odaklanmış dikkat durumlarıyla ilişkilendirilen elektriksel beyin aktivitesi.

İncele

Beta-endorfin

Beta-endorphin

Ağrı ve açlık süreçlerinde rol oynayan, opioid reseptörlerine bağlanarak analjezik etki yaratan ve dopaminerjik yolların inhibisyonunu kaldıran endojen bir nöropeptittir.

İncele

Beta-sekretaz

Beta-secretase (β-secretase)

Amiloid öncü proteinini (APP) keserek beyin dokusunda Alzheimer hastalığına yol açabilen beta-amiloid plaklarının oluşumunu başlatan bir enzimdir.

İncele

Beyin Ağırlığı

Brain Weight

Genç bir yetişkin insanda ortalama 1.450 gram olan, fil ve balina gibi bazı memelilerde ise 9.000 gramı aşabilen merkezi sinir sistemi organının kütlesel ölçüsüdür.

İncele

Beyin Araştırmaları

Brain Research

Beynin yapı ve işlevlerini anatomik, histopatolojik, nörokimyasal, elektrofizyolojik ve nörogörüntüleme yöntemleriyle inceleyen çok disiplinli araştırma alanı.

İncele

Beyin Asimetrisi

Brain Asymmetry

Beynin sol ve sağ yarımküreleri arasında yapısal, işlevsel veya nörokimyasal mimaride görülen sistematik farklılıklar bütünüdür.

İncele

Beyin Atlası

Brain Atlas

Beynin anatomik yapılarını, bölgelerini ve nükleuslarını mikro veya makro düzeyde detaylı illüstrasyonlar ve koordinat sistemleriyle haritalandıran kapsamlı başvuru koleksiyonu.

İncele

Beyin Atrofisi

Brain Atrophy

Nöronların ve bunlar arasındaki sinaptik bağlantıların kaybına bağlı olarak beyin dokusunda ve hacminde meydana gelen yapısal küçülme.

İncele

Beyin Bankası

Brain Bank

Nörolojik ve psikiyatrik bozuklukların postmortem histopatolojik incelemelerini, moleküler analizlerini ve beyin haritalama çalışmalarını mümkün kılmak amacıyla nörodejeneratif hastalık geçmişi olan bireylerin beyin dokularının toplandığı ve saklandığı sistematik biyolojik arşiv programı.

İncele

Beyin Bozukluğu

Brain Disorder

Normal beyin fonksiyonlarının aksamasıyla karakterize edilen; bilişsel, duygusal ve davranışsal bozulmalara yol açan her türlü klinik tablo.

İncele

Beyin Bölünmesi

Brain Splitting

Beynin iki serebral hemisferinin cerrahi olarak birbirinden ayrılması işlemi olup, genellikle corpus callosum'un kesilmesini ifade eder.

İncele

Beyin Büyümesi

Brain Growth

Beynin hacminde, kütlesinde ve nöral karmaşıklığında gebelik döneminden erken yetişkinliğe kadar gerçekleşen gelişimsel artış.

İncele

Beyin Çekirdeği

Brain Nucleus

Serebrum veya serebellum içerisinde belirli bir işlev ya da işlevler grubunu koordine etmekle görevli, iyi sınırlanmış nöron hücre gövdeleri kümesi.

İncele

Beyin Dalgaları

Brain Waves

Beynin farklı bölgelerinden yayılan, uyku evrelerini ve bilişsel süreçleri incelemede kullanılan spontan ve ritmik elektriksel impulslardır.

İncele

Beyin Dalgası Senkronizasyonu

Brainwave Entrainment

Beyin dalgalarının, işitsel veya görsel gibi dış çevresel uyarıcıların frekansı ile doğal olarak uyumlanması ve senkronize olması sürecidir.

İncele

Beyin Dalgası Terapisi

Brain-wave Therapy

Öğrenme, bellek ve terapötik içgörü süreçlerinde kritik rol oynadığı öne sürülen alfa ve teta dalgalarını uyarmayı amaçlayan alternatif veya tamamlayıcı bir müdahale yöntemidir.

İncele

Beyin Elektriksel Aktivite Haritalaması

BEAM

Beynin elektriksel aktivitesini analiz etmek ve topografik olarak renkli haritalar halinde görüntülemek için kullanılan bilgisayarlı elektroensefalografi sistemi.

İncele

Beyin Görüntüleme

Brain İmaging

Sağlam bir kafatası yapısı bozulmaksızın, manyetik rezonans, bilgisayarlı tomografi ve pozitron emisyon tomografisi gibi non-invaziv bilgisayarlı teknikler aracılığıyla beynin anatomisinin veya aktivitesinin incelenmesi.

İncele

Beyin Haritalandırma

Brain Mapping

Farklı işlevlerin belirli beyin bölgelerine atandığı, beynin görsel ve mekânsal bir temsilini oluşturma süreci.

İncele

Beyin Hasarı

Brain Damage

Doğum öncesi enfeksiyonlardan travmalara, inmelerden toksik ajanlara kadar pek çok farklı etiyolojik faktöre bağlı olarak beyin dokusunda meydana gelen ve kognitif, motor veya duyusal işlevlerde bozulmayla kendini gösteren yapısal zarar.

İncele

Beyin Karşılaştırıcısı

Brain Comparator

Planlanan motor eylem ile bu eylemin sonucunda ortaya çıkan duyusal geri bildirimi eşzamanlı olarak kıyaslayan varsayımsal sinirsel yapı.

İncele

Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör

BDNF

Nöronların hayatta kalmasını, gelişimini ve sinaptik plastisiteyi destekleyen temel bir protein ve büyüme faktörüdür.

İncele

Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF)

Brain-derived Neurotrophic Factor (BDNF)

Sinaptik plastisiteyi, nörojenezi ve nöronal hayatta kalmayı düzenleyen, nöronların karmaşıklığını destekleyen temel bir nörotrofindir.

İncele

Beyin Kontüzyonu

Brain Contusion

Kafatası travması sonucu beyin parankiminin doğrudan darbe alan veya 'contre-coup' (karşı darbe) mekanizmasıyla kafatası içi kemik çıkıntılara çarparak ezilmesi ve kılcal damar hasarına bağlı kanama geçirmesi durumudur.

İncele

Beyin Lezyonu

Brain Lesion

Travma, hastalık, cerrahi, tümör, inme veya enfeksiyon kaynaklı herhangi bir beyin dokusu hasarı.

İncele

Beyin Lokalizasyon Kuramı

Brain Localization Theory

Beynin farklı anatomik bölgelerinin belirli ve özgül zihinsel ya da fizyolojik işlevleri yönettiğini öne süren nöroloji ve psikoloji kuramı.

İncele

Beyin Merkezi

Brain Center

Beyin dokusu içinde belirli duyusal, motor veya bilişsel işlevleri koordine etmekten sorumlu anatomik veya işlevsel olarak özelleşmiş bölgeler bütünü.

İncele

Beyin Omurilik Sıvısı

CSF

Merkezi sinir sistemini çevreleyen, mekanik ve immünolojik koruma sağlayan berrak ve renksiz fizyolojik sıvı.

İncele

Beyin Parmak İzi

Brain Fingerprinting

Suç mahalline ait detayların sunulmasıyla ortaya çıkan tanısal beyin dalgası tepkilerini ölçerek bilginin bireyin hafızasında yer alıp almadığını inceleyen adli nöroloji tekniği.

İncele

Beyin Patolojisi

Brain Pathology

Beyni etkileyen, yapısal veya işlevsel bozulmalara yol açan her türlü hastalık, tümör, travmatik yaralanma ya da patolojik durum.

İncele

Beyin Plastisitesi

Brain Plasticity

Beynin, deneyimler, öğrenme, çevresel uyarıcılar ya da travmatik hasarlar sonrasında sinaptik bağlantılarını ve yapısal organizasyonunu yeniden biçimlendirme kapasitesidir.

İncele

Beyin Potansiyeli

Brain Potential

Beyin hücrelerinin elektriksel aktivitesi sonucu ortaya çıkan ve elektroensefalografi gibi yöntemlerle ölçülebilen elektriksel potansiyel farkıdır.

İncele

Beyin Rezervi

Brain Reserve

Merkezi sinir sistemindeki nöronal kapasitenin ve sinaptik yoğunluğun, beyin dokusunda meydana gelen hasar veya dejeneratif kayıplara karşı bir tampon görevi görerek klinik semptomların ortaya çıkışını geciktirme kapasitesi.

İncele

Beyin Sapı İşitsel Uyarılmış Yanıtı

Brainstem Auditory Evoked Response

İşitsel bir uyarıcının ardından beyin sapından kaydedilen ve sinir sisteminin bütünlüğünü değerlendirmede kullanılan olaya ilişkin potansiyel.

İncele

Beyin Sendromu

Brain Syndrome

Beynin yapısal veya işlevsel bozukluklarına bağlı olarak ortaya çıkan ve genellikle bilişsel, davranışsal ve nörolojik bulgularla karakterize edilen klinik belirtiler kümesidir.

İncele

Beyin Taraması

Brain Scan

Hasarlı beyindeki yapısal veya işlevsel anormallikleri ortaya çıkarmak ya da sağlıklı beynin aktivitesini ölçmek amacıyla kullanılan çeşitli görüntüleme tekniklerinin genel adıdır.

İncele

Beyin Travması

Brain Trauma

Kafaya alınan darbe, mermi yaralanması veya serebrovasküler olaylar gibi etkenler sonucunda beyin dokusunda meydana gelen fiziksel hasar.

İncele

Beyin Tümörü

Brain Tumor

Kafatası içinde gelişen, sağlıklı dokuları tahrip ederek ya da kafa içi basıncı artırarak nörolojik işlev bozukluklarına yol açan anormal doku büyümesidir.

İncele

Beyin Uyarımı

Brain Stimulation

Nöral devrelerin işlevlerini haritalandırmak veya nöropsikiyatrik bozuklukları tedavi etmek amacıyla beynin belirli bölgelerine elektriksel, manyetik ya da cerrahi yöntemlerle müdahale edilmesidir.

İncele

Beyin-bilgisayar Arayüzü

BCI

Beynin elektriksel aktivitesini harici cihazları veya ekranları kontrol edebilen sinyallere dönüştüren ve kas aktivitesine ihtiyaç duymayan iletişim/kontrol sistemidir.

İncele

Beyin-makine Arayüzü

Brain–machine İnterface (BMI)

Merkezi sinir sistemi ile harici bir yapay cihaz veya bilgisayar sistemi arasında doğrudan iletişim yolu kuran donanım ve yazılım mimarisi.

İncele

Beynin Arkus Bölgesi

Arcuate Zone Of The Brain

Omurilikten pons bölgesine kadar uzanan, retiküler formasyonun yay şeklindeki kısımlarını, iç/dış arkus liflerini ve arkus çekirdeklerini içeren anatomik bölge.

İncele

Beynin Elektriksel Aktivitesi

Electrical Activity Of The Brain

Beyin potansiyellerindeki spontan veya uyarılmış elektriksel değişimler; saç derisine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla 1 ile 50 Hz arası frekanslarda kaydedilen salınımlardır.

İncele

Beynin Elektriksel Öz-uyarımı

Electrical Self-stimulation Of The Brain (ESSB)

Canlının, beyninin belirli ödül devrelerine elektrotlar aracılığıyla kendi iradesiyle elektrik akımı vermesi ve bu durumun aşırı pekiştireç etkisi yaratması süreci.

İncele

Bildirimsel Bellek

Declarative Memory

Olguların ve olayların bilinçli olarak hatırlanmasını ve sözel olarak ifade edilmesini sağlayan uzun süreli bellek sistemidir.

İncele

Bilgisayar Destekli Tanı

Computer-assisted Diagnosis

Klinisyenlerin tıbbi görüntüleri ve klinik verileri analiz ederek tanı koyma süreçlerini optimize etmek amacıyla algoritmik sistemlerden yararlandığı teknolojik yaklaşım.

İncele

Bilgisayarlı Tomografi

BT

X-ışını projeksiyonlarını bilgisayar destekli algoritmalarla birleştirerek vücudun kesitsel üç boyutlu anatomik haritasını çıkaran gelişmiş nörogörüntüleme ve radyolojik yöntem.

İncele

Bilişsel Antrenman

Cognitive Training

Dikkat, çalışma belleği, yürütücü işlevler ve problem çözme gibi temel bilişsel yetileri geliştirmeyi ya da korumayı amaçlayan, yapılandırılmış ve zihinsel açıdan uyarıcı egzersizler bütünü.

İncele

Bilişsel Bozulma

Cognitive İmpairment

Algılama, öğrenme, bellek, dil veya düşünme yeteneklerinde ortaya çıkan her türlü işlevsel kayıp veya zayıflama.

İncele

Bilişsel Değerlendirme

Cognitive Assessment

Öğrenme, bellek, yargılama ve akıl yürütme gibi üst düzey zihinsel işlevlerin sistematik ve standartlaştırılmış yöntemlerle ölçülmesi ve değerlendirilmesi süreci.

İncele

Bilişsel Eksiklik

Cognitive Deficit

Bireyin kronolojik yaşı ve aldığı örgün eğitim düzeyi göz önüne alındığında beklenenin oldukça altında kalan, standardize edilmiş testlerle ölçülebilen zihinsel ve entelektüel performans düşüklüğüdür.

İncele

Bilişsel Elektrofizyoloji

Cognitive Electrophysiology

Sinir sisteminin elektriksel aktivitesini ve bunun bilişsel süreçlerle zamansal ilişkisini inceleyen disiplin.

İncele

Bilişsel Gerileme

Cognitive Decline

Yetişkinlik yaşam döyüsü boyunca bellek, farkındalık, muhakeme ve zihinsel keskinlik gibi bir veya daha fazla bilişsel yetenekte görülen işlevsel azalmadır.

İncele

Bilişsel İşlev

Cognitive Functioning

Algılama, öğrenme, bellek, kavrayış, akıl yürütme ve dil gibi üst düzey zihinsel süreçlerin yürütülme performansıdır.

İncele

Bilişsel İşlev Bozukluğu

Cognitive Dysfunction

Düşünme, bilgi edinme ve hatırlama ile ilgili mental süreçlerde ortaya çıkan her türlü işlevsel aksama.

İncele

Bilişsel İyileştirme

Cognitive Remediation

Travmatik beyin hasarı, inme veya şizofreni gibi ciddi ruhsal bozukluklar nedeniyle bozulmuş olan dikkat ve bellek gibi nöropsikolojik işlevleri geliştirmeyi amaçlayan yapılandırılmış müdahale programı.

İncele

Bilişsel Nörobilim

Cognitive Neuroscience

Bilişsel süreçlerin ve zihinsel işlevlerin temelinde yatan sinirsel mekanizmaları ve beyin devrelerini inceleyen disiplinler arası bilim dalıdır.

İncele

Bilişsel Nöropsikoloji

Cognitive Neuropsychology

Beyin hasarının zihinsel süreçler üzerindeki etkilerini inceleyerek normal bilişsel işlevsellik modelleri oluşturmayı amaçlayan disiplin.

İncele

Binasal Hemianopsi

Binasal Hemianopia

Her iki gözün görsel alanının iç (nazal) yarılarında meydana gelen görme kaybı durumu olup, optik kiyazmanın lateral kısımlarındaki lezyonlar veya bası nedeniyle ortaya çıkar.

İncele

Binaural Maskeleme Seviyesi Farkı

BMLD

İki kulağa gelen işitsel uyarıcılar arasındaki faz veya şiddet farklarının, arka plan gürültüsü (maskeleme) içindeki bir sinyali fark etme eşiğini ne ölçüde iyileştirdiğini gösteren psikofakustik ölçüm.

İncele

Binaural Toplama Etkisi

Binaural Summation Effect

İki kulağın aynı anda uyarılması sonucunda işitsel eşiklerin ve algılanan ses şiddetinin, tek bir kulağın uyarılmasına kıyasla belirgin biçimde artması durumu.

İncele

Binaural Vuruş

Binaural Beat

Frekansları birbirinden çok az farklı iki saf tonun, her bir kulağa ayrı ayrı ve aynı anda sunulmasıyla işitsel sistemde ortaya çıkan periyodik dalgalanma.

İncele

Binoküler

Binocular

Her iki gözün aynı anda kullanılmasıyla ilgili olan durum veya yapı.

İncele

Binoküler / Binaral (iki Kulaklı)

Binaural

Her iki kulağa birden ait olan veya her iki kulak tarafından aynı anda algılanan işitsel uyarıcı durumudur.

İncele

Binoküler Algı

Binocular Perception

Her iki gözün eşzamanlı olarak uyarılmasıyla ortaya çıkan ve derinlik ile uzaysal farkındalığı sağlayan birleşik görsel deneyim.

İncele

Binoküler Baskılama

Binocular Suppression

Bir gözden gelen görsel uyarıcının, diğer gözden gelen uyarıcıya verdiğimiz yanıtı veya duyarlılığı geçici olarak baskılama yeteneği ya da nöral mekanizmasıdır.

İncele

Binoküler Görme

Binocular Vision

Çevrenin üç boyutlu olarak algılanmasını sağlayan, iki gözün normal ve koordine işlevselliği.

İncele

Binoküler Hücre

Binocular Cell

Sol veya sağ gözün herhangi birine sunulan görsel uyarıcıya yanıt verebilen bir kortikal nörondur.

İncele

Binoküler İpucu

Binocular Cue

Üç boyutlu uzay algısını ve derinlik hesaplamasını sağlamak amacıyla her iki retinanın eş zamanlı görsel girdilerine dayanan derinlik ipuçları.

İncele

Binoküler Titreşim

Binocular Flicker

Her bir gözün aralıklı bir ışık uyaranıyla ayrı ayrı uyarıldığı ve iki göz arasındaki etkileşimleri incelemek amacıyla aydınlatma faz ilişkilerinin değiştirilebildiği deneysel bir paradigma.

İncele

Binoküler Yoksunluk

Binocular Deprivation

Her iki gözün de ışık almasının, örneğin göz kapaklarının dikilmesi veya kapatılması yoluyla, deneysel veya patolojik olarak engellenmesi.

İncele

Bipolar Elektrot

Bipolar Electrode

Elektriksel sinyalleri kaydetmek veya uyarmak amacıyla aynı uçta veya yakın mesafede iki iletken temas noktası barındıran biyo-potansiyel sensör yapılandırmasıdır.

İncele

Bipolar Hücresi

Bipolar Cell

Retinada fotoreseptörler ile ganglion hücreleri arasında yer alarak görsel bilgiyi ileten ve işleyen iki kutuplu nöron sınıfı.

İncele

Bipolar Stimülasyon

Bipolar Stimulation

Bir katot ve anot çiftinin birbirine yakın yerleştirilmesiyle oluşturulan elektrik akımı aracılığıyla belirli bir nöronun veya beyin bölgesinin uyarılması.

İncele

Birincil İşitsel Korteks

A1

Kokleadan gelen işitsel bilgilerin serebral kortekste ulaştığı ilk ve temel işleme merkezi olan primer işitsel korteksin standart nöroanatomik kısaltmasıdır.

İncele

Birleşik Refleks

Compound Reflex

Tek bir uyarıcıya veya uyarıcı kümesine yanıt olarak eş zamanlı ya da ardışık bir dizi refleksin tetiklendiği karmaşık nörolojik tepki kümesidir.

İncele

Birleştirme Lifi

Association Fiber

Aynı serebral hemisfer içerisindeki farklı kortikal alanları birbirine bağlayan akson demetidir.

İncele

Birleştirme Testi

Assembly Test

Katılımcıların bulmaca parçaları veya nesneler gibi dağınık unsurları belirli bir bütün oluşturacak şekilde bir araya getirmesini gerektiren performans testidir.

İncele

Bitemporal Hemianopsi

Bitemporal Hemianopia

Her iki gözün dış (temporal) görsel alanlarının kaybıyla karakterize, optik kiyazma lezyonları veya basıları sonucu ortaya çıkan nörooftalmolojik bir görme alanı bozukluğudur.

İncele

Biyobelirteç

Biomarker

Normal biyolojik süreçlerin, patolojik durumların veya farmakolojik müdahalelere verilen yanıtların objektif olarak ölçülebilen ve değerlendirilebilen göstergesi.

İncele

Biyoelektrik Potansiyel

Bioelectric Potential

Sinir, kas ve diğer canlı dokuların hücre zarlarındaki iyon konsantrasyon farklarından doğan elektriksel potansiyel farkıdır.

İncele

Biyogram

Biogram

Biyoferi geri bildirim (biofeedback) deneyimlerinin öğrenilmesinde rol oynayan olası olaylar örüntüsüdür.

İncele

Biyojenik Amin

Biogenic Amine

Vücut süreçlerini ve merkezi sinir sistemi işlevlerini düzenleyen, amino asitlerin dekarboksilasyonu ile oluşan azotlu organik bileşikler grubu.

İncele

Biyokimyasal Belirteç

Biochemical Marker

Bir organizmanın kimyasal aktivitesinde, doğrudan bozukluğa neden olup olmamasından bağımsız olarak, bir patolojiye eşlik eden kimyasal varyasyon.

İncele

Biyolojik İşaret

Biological Marker

Bir organizmanın fizyolojik süreçlerinde, doğrudan nedensel olması gerekmeksizin belirli bir bozukluğa eşlik eden ölçülebilir değişim.

İncele

Biyolojik Zeka

Biological İntelligence

Ward C. Halstead tarafından ön beyin fonksiyonlarını geleneksel zeka kavramlarından ayırmak için tanımlanan, bilişsel aktivite için gerekli olan ve varsayılan kökeni biyolojik olan zihinsel yetenek düzeyi.

İncele

Biyomühendislik

Bioengineering

Canlı organizmaların ve biyolojik süreçlerin işlevlerini anlamak veya onarmak amacıyla mühendislik ilkelerinin uygulanması.

İncele

Biyotip

Biotype

Genotipik yapıları neredeyse aynı veya özdeş olan, fenotipik olarak farklılık gösterebilen bireyler grubu.

İncele

Blessed Demans Skalası

BDS

Demans hastalarında günlük yaşam aktivitelerini ve davranışsal değişiklikleri nicel olarak değerlendirmek için kullanılan klinik derecelendirme ölçeğidir.

İncele

Blok-desen Testi

Block-design Test

Bireyin görsel-uzamsal algısını, motor koordinasyonunu ve analitik düşünme becerilerini ölçmek amacıyla renkli küpleri belirli bir modeli taklit edecek şekilde bir araya getirmesini gerektiren standart zeka alt testi.

İncele

BLSA

BLSA

1958 yılında başlatılan ve insan yaşlanmasının normal süreçlerini biyolojik, psikolojik ve fizyolojik boyutlarıyla inceleyen dünyanın en uzun soluklu boylamsal çalışmalarından biridir.

İncele

Boğumlama Fonetiği

Articulatory Phonetics

İnsan konuşma seslerinin üretiminde rol oynayan fizyolojik yapıların hareketleri ile bu seslerin fiziksel özellikleri arasındaki ilişkiyi inceleyen fonetik alt dalıdır.

İncele

BOLD

BOLD

Kan oksijen düzeyine bağlı kontrast anlamına gelen, fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI) teknolojisinin temelini oluşturan fizyolojik ölçüm yöntemidir.

İncele

Bombesin

Bombesin

Memelilerde düz kas kasılmasını regüle eden, iştahı baskılayan ve belirli malign neoplazmların patofizyolojisinde rol oynayan bir nöropeptittir.

İncele

Boston Adlandırma Testi

BNT

Afazi değerlendirmesinde kullanılan, bireylerin görsel uyaranları (nesne çizimlerini) adlandırma ve kelime erişim becerilerini ölçen standart bir nöropsikolojik testtir.

İncele

Boston Süreç Yaklaşımı

Boston Process Approach

Nöropsikolojik değerlendirmede niceliksel test skorlarından ziyade hastanın teste ulaşırken sergilediği bilişsel stratejilere, hata örüntülerine ve problem çözme süreçlerine odaklanan klinik yaklaşım.

İncele

Boston Tanısal Afazi Bataryası

BDAE

Nörolojik hasar sonrasında ortaya çıkan dil bozukluklarının (afazi) türünü ve şiddetini saptamak amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir nöropsikolojik değerlendirme bataryasıdır.

İncele

Bozulma İndeksi

Deterioration İndex

Wechsler Yetişkin Zeka Ölçeği'ndeki (WAIS) alt test skorlarının, bireyin temel işlevselliğindeki nörolojik veya psikiyatrik kökenli kayıpları saptamak amacıyla karşılaştırıldığı formüle edilmiş oran.

İncele

Bozulma Katsayısı

Deterioration Quotient

Bireyin bilişsel işlevlerindeki genel yıkım veya gerileme miktarını, özellikle yaşlanma veya organik beyin hasarı bağlamında nicel olarak hesaplayan psikometrik oran.

İncele

Bozulmuş Konuşma Testi

Distorted Speech Test

İşitsel ve algısal işleme problemlerini değerlendirmek amacıyla akustik sinyalin belirli öğelerinin çıkarıldığı veya değiştirildiği bir test yöntemidir.

İncele

Bölünmüş Beyin

Divided Brain

Epilepsi tedavisinde korpus kallozumun cerrahi olarak kesilmesi sonucu iki serebral hemisfer arasındaki doğrudan iletişimin ortadan kalktığı nöropsikolojik durumu ifade eder.

İncele

Bradifreni

Bradyphrenia

Düşünce içeriğinden bağımsız olarak, bilişsel işlem hızının ve enformasyon işleme kapasitesinin belirgin şekilde yavaşlaması durumu.

İncele

Bradilali

Bradylalia

Konuşma hızında anormal derecede yavaşlama veya duraksama ile karakterize edilen nörolojik ve psikiyatrik bir belirtidir.

İncele

Bradileksi

Bradylexia

Zekâ geriliğine atfedilemeyen, okuma hızında görülen aşırı ve patolojik yavaşlık durumu.

İncele

Bradjartri

Bradyarthria

Konuşma hızının belirgin şekilde yavaşlaması ve artikülasyon bozukluklarıyla karakterize motor konuşma bozukluğudur.

İncele

Bradyestezi

Bradyesthesia

Duyusal uyaranların algılanmasında ve işlenmesinde görülen yavaşlama veya körelme durumu.

İncele

Braid Şaşılığı

Braid’s Strabismus

Gözlerin içe ve yukarı doğru odaklanmasıyla bireyin hipnotik bir trans durumuna girebildiği özel bir şaşılık formu.

İncele

Braille Alfabesi

Braille

Şiddetli görme kaybı olan bireylerin dokunma duyusunu kullanarak okuyup yazmasını sağlayan, iki paralel sütun halinde düzenlenen altı kabartılmış noktadan oluşan dokunsal bir yazı sistemidir.

İncele

Broca Afazisi

Broca’s Aphasia

Frontal lob hasarına bağlı olarak gelişen, akıcı olmayan, yavaş ve duraksamalı konuşma üretimiyle karakterize ekspresif bir dil bozukluğudur.

İncele

Broca Alanı

Broca’s Area

Serebral hemisferin inferior frontal girusunun posterior kısmında yer alan ve konuşma üretimi ile motor konuşma planlamasından sorumlu kortikal bölgedir.

İncele

Brodmann Alanı

Brodmann’s Area

Serebral korteksin hücre katmanlarının mimari dizilimine (sitoarkitektonik) göre numaralandırılmış bölgesel bölümlenmesidir.

İncele

Bruininks-oseretsky Motor Yeterlik Testi

BOT

Çocuklarda ve gençlerde ince ve kaba motor becerileri değerlendirmek için kullanılan standartlaştırılmış bir psikomotor batarya.

İncele

Brusin

Brucine

Brucea cinsi çalılar ve nux vomica bitkisinde bulunan, glisin reseptörlerinde antagonist olarak görev yapan, striknine benzer ancak ondan daha düşük potensli bir alkaloid.

İncele

Bukofasial Apraksi

Buccofacial Apraxia

Yüz, yanak, dudak, dil ve çene kaslarının istemli hareketlerinin koordine edilememesi durumu, ancak otomatik hareketlerin korunması ile karakterize nöropsikolojik bir bozukluk.

İncele

Bulanık Görme

Blurred Vision

Görsel keskinliğin azalması ve nesnelerin netliğini yitirerek bulanık algılanması durumu.

İncele

Bulanıklık Noktası

Blur Point

Bir görsel uyarıcının net görünebilmesi için göze yaklaştırılabileceği minimum mesafeyi ifade eden optik eşik.

İncele

Bulbar Retraksiyon Refleksi

Bulbar Retraction Reflex

Hayvanlarda konjonktiva veya korneaya dokunulduğunda göz küresinin istemsiz olarak içeri çekilmesi ve niktitans zarlarının kapanmasıyla karakterize koruyucu refleks mekanizması.

İncele

Bulbus

Bulb

Nöroanatomide küre veya soğan biçimli yapıları tanımlamakta kullanılan, özellikle koku soğancığı (olfactory bulb) gibi merkezi sinir sistemi bileşenlerini ifade eden anatomik terim.

İncele

Buschke-fuld Seçmeli Hatırlatma Testi

Buschke–fuld Selective Reminding Test

Sözel bellek süreçlerini, özellikle çoklu denemelerde hatırlanamayan öğelere odaklanarak değerlendiren nöropsikolojik bir testtir.

İncele

Butilkolinesteraz

Buche

Bütirilkolinesteraz (BuChE), esas olarak karaciğerde sentezlenen ve bütirilkolin dahil olmak üzere çeşitli esterleri hidrolize eden non-spesifik bir kolinesteraz enzim türüdür.

İncele

C İpliği

C Fiber

Ağrı sinyallerini yavaş ileten, miyelinsiz periferik sinir akonudur.

İncele

CA1, CA2, CA3 Ve CA4

CA1, CA2, CA3, And CA4

Hipokampusun Ammon boynuzu yapısını oluşturan ve her biri farklı sinaptik bağlantılara ve işlevsel özelliklere sahip dört farklı sitolojik alt bölgesi.

İncele

Caco- (cac-) Öneki

Caco- (cac-)

Tıp, psikiyatri ve biyoloji terminolojisinde patolojik, bozuk, kötü veya nahoş durumları ifade etmek için kullanılan birleştirici bir önektir.

İncele

California Sözel Öğrenme Testi

California Verbal Learning Test (CVLT)

Sözel bellek süreçlerini, öğrenme stratejilerini ve hatırlama performansını çok boyutlu olarak değerlendiren standartlaştırılmış bir nöropsikolojik testtir.

İncele

Callosal Sulcus

Callosal Sulcus

Her bir serebral hemisferin medial yüzeyinde, corpus callosum ile cingulate korteks'i birbirinden ayıran belirgin anatomik oluk.

İncele

Cannon-bard Teorisi

Bard–cannon Theory

Duygusal uyaranların aynı anda hem otonom sinir sisteminde fizyolojik uyarılmaya hem de kortekste öznel duygu deneyimine eş zamanlı olarak yol açtığını savunan nörobiyolojik duygu modeli.

İncele

CAPD

CAPD

Merkezi sinir sisteminin işitsel bilgiyi işleme ve yorumlama yeteneğinde görülen nörogelişimsel bir bozukluk.

İncele

Capgras Sendromu

Capgras Syndrome

Bireyin yakın akrabalarının veya eşinin fiziksel olarak birebir aynı ikizleri veya sahtekarlarıyla değiştirildiği yönündeki sarsılmaz sanrısal inancıyla karakterize edilen nadir bir yanılgı sendromudur.

İncele

Cata-

Cata- (cat-; Kata-; Kat-)

Biyoloji, tıp ve psikopatolojide 'aşağıya doğru', 'yıkım' veya 'tersine dönme/çökme' anlamlarını veren önek formudur.

İncele

CAVLT

CAVLT

Çocuklarda işitsel-sözel bellek süreçlerini, öğrenme eğrilerini, hatırlama performansını ve müdahale etkilerini değerlendiren standartlaştırılmış bir nöropsikolojik test bataryası.

İncele

Charles Bonnet Sendromu

Bonnet Syndrome

Ciddi görme kaybı yaşayan bireylerde, kişinin halüsinasyonların gerçek dışı olduğunu bildiği (içgörünün korunduğu), genellikle figür, desen veya manzaralardan oluşan karmaşık görsel varsanı durumudur.

İncele

Chotzen Sendromu

Chotzen’s Syndrome

Kraniosinostoz, kafa tasındaki sütürlerin erken kapanması, parmak aralarında deri yapışıklığı (sindaktili) ve yüz asimetrisi ile karakterize nadir görülen otozomal dominant genetik sendrom.

İncele

CHRN Genleri

CHRN Genes

Nikotinik asetilkolin reseptörlerinin (nAChR) alt birimlerini kodlayan ve nörotransmitter iletiminde kritik rol oynayan gen ailesi.

İncele

Cingulate Sulcus

Cingulate Sulcus

Serebral hemisferlerin medial yüzeyinde yer alan ve singulat korteksi superior frontal gyrustan ayıran belirgin anatomik oluk.

İncele

Cingulum Demeti

Cingulum Bundle

Frontal lobu temporal lobdaki parahipokampal girus ve komşu bölgelere bağlayan, singulat korteksin hemen altında yer alan uzunlamasına sinir lifi demeti.

İncele

Cisterna Magna

Cisterna Magna

Beyincik ile beyin sapının (medulla oblongata) alt yüzeyi arasında yer alan, beyin-omurilik sıvısı (BOS) depolayan subaraknoid boşlukların en büyüğüdür.

İncele

Claustrum

Claustrum

İnsular korteks ile putamen arasında yer alan, serebral korteks ve subkortikal yapılarla yoğun bağlantılara sahip ince, yaprak biçimli gri madde katmanı.

İncele

Cloninger'in Kişiliğin Psikobiyolojik Modeli

Cloninger’s Psychobiological Model Of Personality

Kişiliği dört mizaç (biyolojik temelli) ve üç karakter (sosyo-bilişsel temelli) olmak üzere toplam yedi boyutta inceleyen kapsamlı bir nöropsikiyatrik model.

İncele

CO Blob

CO Blob

Primer görsel kortekste (V1) bulunan, yüksek sitokrom oksidaz enzim aktivitesi gösteren ve renk işleme süreçlerinde kritik rol oynayan silindirik hücre kümeleridir.

İncele

Cockayne Sendromu

Cockayne Syndrome

Mikrosefali, cücelik, erken yaşlanma, şiddetli fotosensitivite ve nörodejenerasyon ile karakterize, otozomal çekinik kalıtımlı nadir ve fatal bir kalıtsal bozukluk.

İncele

Coeno- (koeno-)

Coeno- (coen-; Cene-; Ceno-)

Biyolojik, psikolojik ve tıbbi terminolojide 'ortak', 'umumî' veya 'genel' anlamına gelen bir birleştirme formu.

İncele

Coma Vigil

Coma Vigil

Bireyin gözlerini açıp hareket ettirerek uyanık gibi göründüğü ancak dış uyaranlara karşı anlamlı veya adaptif bir yanıt vermediği, günümüzde sıklıkla vejetatif durum olarak sınıflandırılan eskimiş bir klinik terim.

İncele

Common Chemical Sense

Common Chemical Sense

Trigeminal sinir uçlarının mekanik veya termal olmayan, doğrudan kimyasal maddeler tarafından uyarılmasıyla ortaya çıkan duyusal algılama kapasitesi.

İncele

COMT

COMT

Katekolamin nörotransmiterlerini (dopamin, adrenalin ve noradrenalin) bir metil grubu transfer ederek inaktive eden temel enzimi ifade eden biyokimyasal kısaltmadır.

İncele

COMT Geni

COMT Gene

Katekol-O-metiltransferaz enzimini kodlayan; dopamin, norepinefrin ve epinefrin gibi katekolaminlerin yıkımından sorumlu genetik birim.

İncele

Cornu Ammonis

Cornu Ammonis

Hippokampusun iç kısmındaki, Ammon boynuzunu andıran kavisli hücresel katmanların ve alt bölgelerin (CA1-CA4) tamamını kapsayan anatomik yapı.

İncele

Corp-

Corp-

Tıbbi ve anatomik terminolojide 'gövde', 'vücut' veya 'yapı' anlamlarına gelen kök biçimidir.

İncele

Corpora

Corpora

Anatomide ve nörolojide, belirgin bir işlevi veya yapısı olan birden fazla anatomik gövdeyi ya da kütleyi tanımlayan çoğul terim.

İncele

Corpus Callosum

Callosum

Beynin sağ ve sol hemisferleri arasında çift yönlü iletişim ve bilgi transferini sağlayan en büyük ak madde komissürü.

İncele

Corpus Callosum Ajenezisi

Corpus Callosum Agenesis

Beyin yarımkürelerini birbirine bağlayan ana komissural yol olan corpus callosum'un prenatal gelişim sırasında konjenital olarak hiç oluşmaması durumu.

İncele

Corpus Mammillare

Corpus Mammillare

Hipotalamusun tabanında yer alan, limbik sistemin bellek ve yön bulma süreçlerinde kritik rol oynayan çift taraflı nöral yapıdır.

İncele

Corpus Striatum

Corpus Striatum

Bazal ganglionların en büyük ve ana subkortikal girdi çekirdeği olup, istemli hareketlerin planlanması ve motor kontrolünde kritik rol oynayan anatomik yapı.

İncele

Corti Kemeri

Arch Of Corti

İç kulaktaki salyangozda (koklea) bulunan, iç ve dış tüy hücreleri arasındaki mesafeyi koruyan ve işitsel iletimi destekleyen kemerli anatomik yapı.

İncele

CRH

CRH

Hipotalamus tarafından salgılanarak vücudun stres yanıtını (HPA aksı) başlatan ana düzenleyici nöropeptittir.

İncele

Crista

Crista (crysta)

Her bir yarım daire kanalının ucundaki ampulla içinde yer alan, başın hareketlerinin yönüne ve hızına duyarlı tüy hücrelerini barındıran anatomik yapı.

İncele

Crouzon Sendromu

Crouzon Syndrome

Kafatası sütürlerinin erken kapanması (kraniyosinoztoz) sonucu ortaya çıkan, gagamsı burun, ocular anomaliler ve kafa içi basınç artışına bağlı nörolojik komplikasyonlarla karakterize otozomal dominant genetik bozukluk.

İncele

Çapraz Aktivasyon Teorisi

Cross-activation Theory

Sinestezi olgusunu, bitişik beyin bölgeleri arasındaki anormal derecede yüksek nöral bağlantılar veya yetersiz budanma süreçleriyle açıklayan nörobiyolojik model.

İncele

Çapraz Dominans

Crossed Dominance

Vücudun motor veya duyu organlarındaki dominant tarafın (örneğin el veya ayak), kontralateral yarı küre kontrolü yerine ipsilateral veya çapraz bir organizasyon sergilemesi durumu.

İncele

Çapraz Eğitim

Cross-education

Bir uzuvun (örneğin sol kol) kuvvet veya beceri antrenmanına tabi tutulmasının, karşıktaki kontralateral uzuvda (sağ kol) da benzer nöromüsküler adaptasyonlar ve güç artışı sağlaması durumu.

İncele

Çapraz Ekstansiyon Refleksi

Crossed-extension Reflex

Bir uzuv ağrılı bir uyarandan geri çekildiğinde, vücut dengesini korumak ve destek kaybını telafi etmek için karşı taraftaki uzvun otomatik olarak ekstansiyona (gerilmeye) geçmesini sağlayan omurilik refleksidir.

İncele

Çapraz Korelasyon Mekanizması

Cross-correlation Mechanism

Kulaklar arası zaman farklarına dayalı ses lokalizasyonunun temelini oluşturduğu düşünülen işitsel sinirsel işlemleme düzeneğidir.

İncele

Çapraz Modal İlişkilendirme

Cross-modal Association

Farklı beyin bölgelerini ve duyu modalitelerini içeren duyusal girdilerin koordinasyon süreci.

İncele

Çapraz Refleks

Crossed Reflex

Vücudun bir tarafına uygulanan uyarıcının, omurilikteki sinir devreleri aracılığıyla vücudun karşı tarafında motor bir yanıtsa yol açması durumu.

İncele

Çığsel İletim

Avalanche Conduction

Bir reseptörden çıkan sinirsel impulsların çok sayıda başka nörona yayılarak başlangıçtaki uyaranla orantısız derecede büyük bir etki yaratması süreci.

İncele

Çıkan Yol

Ascending Pathway

Omurilik boyunca duyusal girdileri beyne doğru taşıyan sinir lifi demeti.

İncele

Çift Eş Zamanlı Dokunsal Duyum

Double-simultaneous Tactile Sensation

Vücudun farklı iki bölgesine aynı anda uygulanan dokunsal uyaranları eş zamanlı olarak algılama yeteneği.

İncele

Çift Eşzamanlı Uyarım

Double-simultaneous Stimulation

Vücudun farklı taraflarına aynı anda iki duyusal uyaran verilerek parietal lob lezyonlarını ve duyusal ihmal sendromlarını saptamakta kullanılan klinik muayene yöntemi.

İncele

Çift Görüntü

Double İmage

Göz kusurları veya yanlış odaklanma sonucunda aynı nesnenin retinada iki ayrı kopya olarak algılanması durumu.

İncele

Çift İz Hipotezi

Dual Trace Hypothesis

Kısa süreli belleğin yankılanan sinirsel devreler aracılığıyla, uzun süreli belleğin ise kalıcı sinaptik değişiklikler yoluyla kodlandığını öne süren bellek oluşum modeli.

İncele

Çocuklar İçin Gömülü Şekiller Testi

Children’s Embedded Figures Test (CEFT)

5 ila 12 yaş arasındaki çocukların alan bağımlılığı ve alan bağımsızlığı gibi bilişsel stillerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş performans tabanlı algısal test.

İncele

Çocuklar İçin İşitsel Sözel Öğrenme Testi

Children’s Auditory Verbal Learning Test (CAVLT)

7-17 yaş aralığındaki çocukların işitsel bilgiyi öğrenme, bellekte depolama ve uzun süreli geri getirme becerilerini değerlendiren nöropsikolojik test bataryası.

İncele

Çocuklar İçin Karmaşık Şekil Testi

Children’s Complex Figure Test

Gelişimsel süreçte çocukların visuo-spasyal (görsel-mekansal) algı, yapılandırma becerileri ve görsel bellek kapasitelerini ölçmek için kullanılan standartlaştırılmış bir nöropsikolojik testtir.

İncele

Çocukluk Çağı Konuşma Apraksisi

Childhood Apraxia Of Speech

Çocuğun konuşma organlarında herhangi bir kas zayıflığı olmamasına rağmen, beyinden gelen motor komutların planlanmasındaki kusur nedeniyle ses, hece ve kelimeleri istemli olarak üretmekte yaşadığı nörogelişimsel motor konuşma bozukluğudur.

İncele

Çocukluk Çağı Sensorinöral Lezyonu

Childhood Sensorineural Lesion

Gelişmekte olan duyu organları veya bu organları merkezi sinir sistemine bağlayan sinir yollarında, çocukluk evresinde meydana gelen kalıcı doku hasarı.

İncele

D Trizomi Sendromu

D Trisomy Syndrome

13 numaralı kromozomun fazladan bir kopyasının (trizomi 13) varlığıyla karakterize, ağır çoklu sistem malformasyonları ve nörogelişimsel bozukluklarla seyreden kromozomal bir sendrom.

İncele

Dacc

Dacc

Anterior singulat korteksin sırt tarafında yer alan; bilişsel kontrol, çatışma izleme ve ağrı algısının duygu-durum bileşeninde kritik rol oynayan nöral bölge.

İncele

Dallenbach Stimülatörü

Dallenbach Stimulator

Cilt üzerine kontrollü termal uyarılar sağlamak için kullanılan deneysel psikofizik cihazı.

İncele

Dalma Durumu

Absent State

Kompleks parsiyel nöbetler sırasında ortaya çıkabilen, boş bakışlar ve gerçeklikten kopuşla karakterize rüya benzeri yabancılaşma hali.

İncele

Damalı Desen

Checkerboard Pattern

Görsel psikofizik testlerinde ve beyindeki görsel olarak duyarlı hücreleri uyarmak için kullanılan, alternatif açık ve koyu karelerden oluşan geometrik desen.

İncele

Dandy-walker Sendromu

Dandy–walker Syndrome

Fetal beyin gelişimi sırasında arka çukurdaki büyük bir kist, dördüncü ventrikülün tıkanması ve serebellar vermisin tam veya kısmi yokluğu ile karakterize konjenital bir anomalidir.

İncele

Dans Eden Fare

Dancing Mouse

İç kulak yapısal kusurlarına bağlı olarak sağırlık ve vestibüler sistem bozukluğu gösteren, bu nedenle daireler çizme ve sallanma gibi dansı andıran motor hareketler sergileyen bir mutant fare suşudur.

İncele

Darwinci Refleks

Darwinian Reflex

Yeni doğan bebeklerde görülen, avuç içine dokunulduğunda parmakların otomatik olarak kapanmasıyla karakterize edilen ilkel tutma tepkisi.

İncele

Davranışsal Fenotip

Behavioral Phenotype

Belirli bir bozuklukla tutarlı biçimde ilişkilendirilen gözlemlenebilir motor, bilişsel, dilsel ve sosyal anormallikler örüntüsüdür.

İncele

Davranışsal Nörobilim

Behavioral Neuroscience

Davranışsal eğilimlerin ve kapasitelerin altında yatan spesifik sinirsel devreleri ve mekanizmaları inceleyen sinirbilim ve biyolojik psikoloji dalı.

İncele

Davranışsal Nöropsikoloji

Behavioral Neuropsychology

Beyin hasarı olan bireylerin tedavisinde davranış terapisi tekniklerini klinik nöropsikoloji yaklaşımıyla entegre eden uzmanlık alt dalıdır.

İncele

Davranışsal Teratoloji

Behavioral Teratology

Gelişmekte olan organizmanın embriyonik veya fetal dönemde toksik maddelere maruz kalması sonucunda ortaya çıkan davranışsal bozuklukları inceleyen bilim dalıdır.

İncele

Davranışsal Yaklaşım Sistemi

BAS

Ödüllere, cezasızlığa ve iştah açıcı uyarıcılara karşı duyarlılığı yöneten, bireyi hedeflere ve olumlu pekiştireçlere doğru harekete geçiren nörobiyolojik motivasyon sistemi.

İncele

DC Yükselteç

DC Amplifier

Nöral membranlar arasındaki potansiyel farkı yükselterek kortikal akımların kaydedilmesini ve incelenmesini sağlayan doğru akım cihazı.

İncele

Deafferantasyon

Deafferentation

Merkezi sinir sistemine çevreden duyusal bilgi taşıyan duyusal nöronların veya aksonların cerrahi olarak kesilmesi veya işlevsel olarak ortadan kaldırılması süreci.

İncele

Defisit

Deficiency

Bir işlevin, becerinin, biyolojik yapının veya kaynağın normal veya gerekli düzeyin altında olması durumu.

İncele

Deiters Hücreleri

Deiters Cells

Corti organındaki dış tüy hücrelerini fiziksel olarak destekleyen ve onlara tutunma yüzeyi sağlayan özel destekleyici hücrelerdir.

İncele

Deja Veku

Déjà Vécu

Yeni karşılaşılan durumların ve olayların, daha önce birebir yaşandığına dair yoğun ve sarsıcı bir inançla birlikte, garip bir aşinalık duygusuyla deneyimlenmesi.

İncele

Déjà Vu

Déjà Vu

Yeni deneyimlenen bir durumun, yerin veya olayın daha önce birebir yaşandığına dair yoğun ve yanıltıcı bir aşinalık hissi.

İncele

Dejenere Olan Akson

Degenerating Axon

Hasar görmüş veya ölmüş bir aksonun geride kalan kalıntısı olup, belirli histolojik boyaları absorbe etme özelliğiyle karakterizedir.

İncele

Dekarboksilaz

Decarboxylase

Bir bileşikten karboksil grubunu (–COOH) uzaklaştırarak karbon dioksit açığa çıkaran kimyasal reaksiyonları katalize eden enzim sınıfıdır.

İncele

Deksametazon Baskılama Testi

Dexamethasone Suppression Test (DST)

Kortizolün sentetik bir analoğu olan deksametazonun, kortikotropin salgılanmasını ve dolayısıyla kandaki kortizol seviyelerini baskılama kapasitesini ölçen klinik laboratuvar testi.

İncele

Dekstrosinistral

Dextrosinistral

Vücudun veya uzuvların hareket, yönelim ya da duysal tarama ekseninin sağ taraftan sol tarafa doğru yöneldiğini belirten nöroloji ve psikomotor terimi.

İncele

Delesyon

Deletion

Genetik materyalin bir kromozomdan kaybolmasıyla karakterize mutasyon türü veya üretken dilbilgisinde derin yapıdaki bir ögenin yüzey yapısından düşürülmesi süreci.

İncele

Delis-kaplan Yönetici İşlevler Sistemi

D–KEFS

Frontal lob işlevlerini ve üst düzey bilişsel süreçleri, özellikle esneklik, planlama ve inhibisyon becerilerini değerlendiren kapsamlı bir nöropsikolojik test bataryası.

İncele

Demans Derecelendirme Ölçeği

Dementia Rating Scale (DRS)

Beyin patolojileri kaynaklı bilişsel bozuklukları olan yetişkinlerin bilişsel durumunu ve işlevsellik düzeyini ölçmek için kullanılan kapsamlı bir nöropsikolojik değerlendirme aracıdır.

İncele

Demans Pugilistika

Dementia Pugilistica

Boks ve Amerikan futbolu gibi temas sporlarında başa alınan tekrarlayan darbeler sonucunda gelişen, kronik ve ylerleyici bir nörodejeneratif demans tablosudur.

İncele

Dementia Pugilistica

Boxer’s Dementia

Tekrarlayan kafa travmalarına bağlı olarak gelişen, kronik nörodejeneratif süreçler ve kognitif yıkımla karakterize bir tablo.

İncele

Demiyelinizasyon

Demyelination

Sinir liflerini yalıtan ve elektriksel iletinin hızını artıran miyelin kılıfının hasar görmesi veya yıkılması süreci.

İncele

Dendritik Bölge

Dendritic Zone

Nöronun, hücre gövdesinin zarı dahil olmak üzere, diğer sinir hücrelerinden gelen kimyasal ve elektriksel sinyalleri alan alıcı yüzeylerinin tamamı.

İncele

Dendritik Patoloji

Dendritic Pathology

Nöronların sinyalleri almakla sorumlu dallı uzantısı olan dendritlerde görülen, nöral iletişim ağlarını bozan yapısal ve işlevsel anormallikler bütünü.

İncele

Dendritik Potansiyel

Dendritic Potential

Bir nöronun dendrit zarının iki yüzü arasındaki elektriksel gerilim farkı olup, çoğunlukla zarın istirahat potansiyeli durumunu ifade eder.

İncele

Denervasyon Duyarlılığı

Denervation Sensitivity

Bir sinir hücresinin girdi kaybı (denervasyon) yaşaması sonrasında, hedef dokunun veya postsinaptik hücrenin nörotransmitterlere karşı gösterdiği anormal derecedeki artmış tepki kapasitesi.

İncele

Denge

Balance

Karşıt güçlerin veya unsurların uyumlu bir ilişki ya da eşitlik içinde bulunması durumu ve vestibüler sistem tarafından aracılık edilen denge duyusu.

İncele

Denge Kontrolü

Balance Control

Vücut ağırlık merkezinin destek yüzeyi içinde tutulmasını sağlayan karmaşık nöromüsküler süreç.

İncele

Dent-

Dent-

Diş ile ilgili anatomik yapıları, dokuları veya diş hekimliği bağlamındaki oluşumları nitelemek üzere kullanılan önek kökenli birleştirme biçimi.

İncele

Dentat Çekirdek

Dentate Nucleus

Beyinciğin beyaz maddesi içinde yer alan, dişli kenar yapısına sahip ve özellikle becerikli, hızlı motor hareketlerin planlanması ile yürütülmesinde kritik rol oynayan en büyük derin beyincik çekirdeğidir.

İncele

Dentat Girus

Dentate Gyrus

Hipokampal formasyonun bir parçası olan, entorinal korteks ile CA3 bölgesini birbirine bağlayan ve yetişkin beyninde nörojenezin gerçekleştiği nadir bölgelerden biri olan gri madde şeridi.

İncele

Denti- (dent-)

Denti- (dent-)

Diş anlamına gelen ve anatomik veya patolojik yapılarda niteleyici ön ek olarak kullanılan birleştirici kök.

İncele

Deoksiglukoz

Deoxyglucose

Glukoz yapısal analoğu olan, hücre içine taşınabilen ancak glikolitik yolla metabolize edilemeyen ve özellikle nörogörüntüleme tekniklerinde hücresel metabolik aktiviteyi izlemek için kullanılan bir bileşiktir.

İncele

Depolarizasyon

Depolarization

Hücre zarının iç kısmının dış kısmına göre daha az negatif bir elektrik potansiyeline ulaşması durumu.

İncele

Derin Basınç Duyarlılığı

Deep-pressure Sensitivity

Vücut derinliklerindeki dokulardan, kaslardan, tendonlardan ve eklemlerden gelen mekanik basınç uyaranlarını algılama ve ayırt etme yeteneğidir.

İncele

Derin Beyin Stimülasyonu

DBS

Beynin belirli derin çekirdeklerine cerrahi olarak yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla elektrik akımı verilmesini sağlayan nöromodülasyon tedavisidir.

İncele

Derin Disleksi

Deep Dyslexia

Edinilmiş bir beyin hasarı sonrasında ortaya çıkan; okuma sırasında semantik hataların yapıldığı, soyut ve işlev sözcüklerinin okunamadığı, fonolojik okuma yolunun ise tamamen çöktüğü ağır bir disleksi alt tipidir.

İncele

Derin Duysallık

Deep Sensibility

Vücudun uzaydaki konumunu, eklemlerin hareketini ve kas tonusunu algılamasını sağlayan içsel duyusal sistem.

İncele

Derin Uyku

Deep Sleep

Uyanma eşiğinin en yüksek, bilinç düzeyinin ise en alt seviyede olduğu, elektroensefalografide yüksek genlikli yavaş dalgaların baskın olduğu uyku evresi.

İncele

Derma

Derma

Vücudun dış yüzeyini kaplayan, özellikle dermis tabakasını ifade eden anatomik yapı.

İncele

Dermal Duyu

Dermal Sensation

Deri yüzeyindeki reseptörler aracılığıyla algılanan sıcaklık, basınç, dokunma ve ağrı gibi somatosensoriyel deneyimlerin bütünü.

İncele

Dermal Hassasiyet

Dermal Sensitivity

Ciltte yer alan sinir reseptörleri aracılığıyla algılanan kütanöz duyumların bütünü.

İncele

Dermatoglifik

Dermatoglyphics

Parmak uçları, avuç içleri ve tabanlardaki epidermal kıvrım ve çizgi desenlerinin bilimsel incelemesi.

İncele

Dermatom

Dermatome

Belirli bir omurilik sinirinin dorsal kökünden çıkan lifler tarafından duyusal olarak innarve edilen spesifik deri alanı veya deri grefti ile lezyon eksizyonunda kullanılan cerrahi kesi aleti.

İncele

Dermis

Dermis

Epidermisin hemen altında yer alan; kan damarları, lenfatik yapılar, sinir uçları ve kıl köklerini barındıran bağ dokusu katmanı.

İncele

Desenkronizasyon

Desynchronization

Elektroensefalografide (EEG), düzenli ve senkronize beyin dalgalarının (özellikle oksipital alfa dalgaları) yerini hızlı, düşük genlikli ve düzensiz dalga formlarının alması durumu.

İncele

Deserebrasyon

Decerebration

Beyin sapının kesilmesi, serebrumun cerrahi olarak çıkarılması veya serebral kan akışının kesilmesi sonucu diskriminasyon, öğrenme ve istemli hareket kontrolünün yitirilmesi durumu.

İncele

Deserebre Rijitlik

Decerebrate Rigidity

Beyin sapının serebral korteksten işlevsel olarak ayrılması sonucu ortaya çıkan; üst ve alt ekstremitelerin ekstansiyon, adduksiyon ve hiperpronasyon pozisyonu aldığı şiddetli bir katılık durumudur.

İncele

Desibel

Decibel

Akustik veya elektrik gücünün oranını ifade etmekte kullanılan logaritmik ve boyutsuz bir ölçü birimidir.

İncele

Destekleyici İşitme Cihazı

Assistive Listening Device

İşitme kaybı olan bireylerin gürültülü ortamlarda arka plan seslerini filtreleyerek belirli bir ses kaynağına odaklanmasını sağlayan özel teknolojik sistem.

İncele

Deşarj

Discharge

Nörofizyolojide bir nöron grubunun aksiyon potansiyeli üretmesi, klinik psikolojide ise psikolojik gerilimin ani bir biçimde boşalması veya hastanın kurumdan taburcu edilmesidir.

İncele

Deutan Renk Körlüğü

Deutan Color Blindness

Yeşil tonlarının kusurlu algılandığı veya yeşilin kırmızı ile karıştırıldığı bir kalıtsal renk görme bozukluğu türüdür.

İncele

Deuteranomali

Deuteranomaly

Yeşil koni hücrelerinin spektral duyarlılığındaki anormallik nedeniyle yeşil ve tonlarının zayıf algılandığı kalıtımsal bir kırmızı-yeşil renk körlüğü türüdür.

İncele

Deuteranopi

Deuteranopia

Yeşil ışığa duyarlı koni fotopigmentinin bulunmamasından kaynaklanan, kırmızı-yeşil renk körlüğünün bir türü.

İncele

Deutero-

Deutero- (deuter-; Deut-)

Biyolojik, psikolojik ve tıbbi terminolojide 'ikinci' veya 'ikincil' durumu bildiren birleşik kelime öneki.

İncele

DEX

DEX

Yürütücü işlev bozukluklarının günlük yaşamdaki yansımalarını değerlendirmek amacıyla geliştirilen öz bildirim ve gözlem ölçeğidir.

İncele

Dia-

Dia-

Psikoloji, tıp ve bilişsel bilimler literatüründe 'boyunca', 'arasından', 'ötesine' veya 'karşılıklı' anlamlarını katan temel bir bilimsel birleşim ön ekidir.

İncele

Diabetik Enteropati

Diabetic Enteropathy

Diabetes mellitusun, sıklıkla gece görülen dışkı inkontinansı ile karakterize edilen ve otonom nöropati ile ilişkilendirilen gastrointestinal komplikasyonudur.

İncele

Diadokokinezi

Diadochokinesis

Parmak vurma veya dudakları hızlıca uzatıp geri çekme gibi tekrarlayıcı kas hareketlerini seri ve eşgüdümlü bir şekilde gerçekleştirme yeteneğidir.

İncele

Diallinas-amalric Sendromu

Deaf Mutism–retinal Degeneration Syndrome

Konjenital sensörinöral işitme kaybı, dilsizlik ve ilerleyici retina dejenerasyonu ile karakterize, otozomal resesif geçişli nadir bir nöro-oftalmolojik sendrom.

İncele

Diasşizi

Diaschisis

Lokalize beyin hasarının, bu hasar alanına anatomik olarak bağlı veya çevresinde yer alan uzak bölgelerde fonksiyon kaybına veya eksikliğine yol açması durumu.

İncele

Diazepam Bağlayıcı İnhibitör

DBI

Benzodiazepin reseptörlerine bağlanarak bu ilaçların etkisini antagonize eden, endojen anksiyeteyi artırıcı ve madde bağımlılığı süreçlerinde rol oynayan endojen bir nöropeptittir.

İncele

Diensefalik Amnezi

Diencephalic Amnesia

Paramedian arter enfarktı, travma veya Wernicke-Korsakoff sendromu gibi diensefalik lezyonların tetiklediği bellek kaybı tablosudur.

İncele

Diferansiyel Yetenek Ölçekleri

Differential Ability Scales (DAS)

Bilişsel yeteneklerin geniş bir indeksini sunmak üzere tasarlanmış, yaşa göre yapılandırılmış alt testlerden oluşan bireysel zeka testidir.

İncele

Diferansiyel Yükseltici

Differential Amplifier

İki giriş ucu arasındaki voltaj farkını güçlendiren ve ortak modlu gürültüyü bastıran elektronik bir devre bileşenidir.

İncele

Diffüz Bipolar Hücre

Diffuse Bipolar Cell

Retinada birden fazla fotoreseptörden (koni veya çubukçuk) sinaptik girdi alan ve bu bilgiyi gangliyon hücrelerine ileten retinal bipolar hücre tipi.

İncele

Diffüz Talamik Projeksiyon Sistemi

DTPS

Beyin sapından kaynaklanan ve talamusun intralaminar ile orta hat nükleusları aracılığıyla serebral korteksin geniş alanlarına yayılarak bilinç durumunu ve uyanıklığı regüle eden nöral ağ.

İncele

Difüzyon Tensör Görüntüleme (DTI)

Diffusion Tensor İmaging (DTI)

Beyindeki su moleküllerinin rastgele hareket yönelimini (difüzyon) ölçerek ak madde yollarını ve sinirsel bağlantıları 3 boyutlu haritalandıran ileri düzey bir manyetik rezonans görüntüleme yöntemidir.

İncele

Dihidroksifenilasetik Asit

Dihydroxyphenylacetic Acid

Dopamin metabolizmasının temel ve en önemli majör yıkım ürünlerinden (metabolitlerinden) biri olan katekolamin türevi organik asittir.

İncele

Dihidroksitriptamin (DHT)

Dihydroxytryptamine (DHT)

Beyindeki serotonerjik nörotransmisyonu deneysel olarak azaltmak ve serotonin tükenmesinin davranışsal ile nöral etkilerini incelemek için kullanılan seçici bir serotonerjik nörotoksin.

İncele

Dikkat Ağı Testi

ANT

Bilişsel sinirbilimde dikkat sistemlerinin üç ayrı alt bileşenini (uyarılma, yönelme ve yürütücü kontrol) eş zamanlı olarak ölçen bilgisayar tabanlı bir reaksiyon süresi testi.

İncele

Dikkat Ağları Testi

Attention Network Test (ANT)

Dikkat kuramının uyarılma, yönelme ve yürütücü kontrol alt bileşenlerinin verimliliğini bağımsız olarak ölçen bilgisayar tabanlı nöropsikolojik test.

İncele

Dikkat Bozulması

Deterioration Of Attention

Dış gerçekliğe odaklanma becerisinin azalmasıyla karakterize olan, değişken ve dalgalanan dikkat durumu.

İncele

Dikkat Eksikliği Bozukluğu

ADD

Hiperaktivite belirtilerinin eşlik etmediği, öncelikli olarak dikkat süresi kısalığı, odaklanma güçlüğü ve sürdürülebilir zihinsel çaba gerektiren görevlerde zorlanma ile karakterize nörogelişimsel durum.

İncele

Dikkat Süresi Testi

Attention-span Test

Bir bireyin belirli bir göreve odaklanabilme kapasitesini veya çeldiricilere karşı duyarlılığını nicel olarak değerlendiren ölçüm araçlarının genel adı.

İncele

Dikkatsel Disleksi

Attentional Dyslexia

Bireyin kelimeleri bütünsel olarak okuyabildiği ancak harf-kelime bağlama mekanizmasındaki bir kusur nedeniyle harfleri doğru tanımlayamadığı ve harflerin kelimeler arasında yer değiştirdiği bir görsel kelime biçimi disleksisidir.

İncele

Dikoptik Stimülasyon

Dichoptic Stimulation

Her iki göze eş zamanlı olarak birbirinden farklı görsel uyaranların sunulması işlemidir.

İncele

Dikromatik

Dichromic

Spektral olarak yalnızca iki ana rengi veya bu renklerin kombinasyonlarını ayırt edebilme yeteneğini ya da durumunu ifade eden duyusal terim.

İncele

Dilatasyon

Dilation

Bir açıklığın, kanalın veya organın çapının fizyolojik veya patolojik olarak genişlemesi süreci.

İncele

Dilatör

Dilator

Vücuttaki bir yapının, kanalın veya deliğin açıklığını artıran kas, sinir, tıbbi alet veya farmakolojik ajandır.

İncele

Dinamometri

Dynamometry

Kas çabası veya gücü dahil olmak üzere harcanan kuvvetin veya gücün ölçülmesini sağlayan yöntem.

İncele

Dinorfin

Dynorphin

Prodinorfin öncül proteininden türeyen, özellikle kappa opioid reseptörleri üzerine etki ederek ağrı modülasyonu, stres yanıtı ve duygudurum düzenlemesinde rol oynayan bir sınıf endojen opioid peptittir.

İncele

Dioptri

Diopter

Bir merceğin veya kavisli aynanın kırma gücünü ifade eden ve odak uzaklığının metre cinsinden tersine eşit olan fiziksel ölçü birimidir.

İncele

Dioptrik

Dioptrics

Işığın saydam ortamlar ve mercekler aracılığıyla kırılma ilkelerini inceleyen fiziksel optik ve görsel algı bilimi dalı.

İncele

Diotik

Diotic

Her iki kulağa da eş zamanlı ve özdeş akustik uyaranların (sesin) sunulmasını ifade eden işitsel algı terimidir.

İncele

Diplakuzi

Diplacusis

Tek bir ses frekansının, her iki kulakta farklı algılanması veya tek kulak tarafından aynı anda iki farklı ton olarak duyulmasıyla karakterize işitme bozukluğu.

İncele

Diplopi

Diplopia

Nesnelerin tek bir odak noktası yerine aynı anda iki ayrı görüntü olarak algılanmasıyla karakterize edilen görsel algı bozukluğu.

İncele

Direkt Disleksi

Direct Dyslexia

Bireylerin yazılı sözcükleri sesli olarak kusursuz bir şekilde okuyabildiği, ancak okudukları metnin anlamını kavrayamadığı edinilmiş bir okuma bozukluğudur.

İncele

Dirinik

Dirhinic

Her iki burun deliğine bir olfaktometre aracılığıyla aynı koku maddesinin eş zamanlı veya kontrollü bir şekilde verilmesini ifade eden duyusal terim.

İncele

Disbazi

Dysbasia

Nörolojik hastalıklara veya psikolojik bozukluklara bağlı olarak ortaya çıkan, bozulmuş ya da güçleşmiş yürüme yeteneği.

İncele

Disbuli

Dysbulia

Düşünme, dikkat sürdürme ya da bir düşünce akışını takip etme süreçlerinde yaşanan güçlük ile karakterize irade zayıflığı durumu.

İncele

Disdiyadokinezi

Dysdiadochokinesis

Ardışık ve hızlı alternatif hareketleri (örneğin elleri hızla ters yüz çevirerek dizlere vurma) koordine etme becerisinin nörolojik kökenli kaybı veya bozulması.

İncele

Diseidetik Disleksi

Dyseidetic Dyslexia

Bütün kelimeleri görsel olarak tanımakta zorlanma ve her seferinde harfleri seslendirerek okumaya aşırı bağımlılıkla karakterize edilen, Elena Boder tarafından 1973'te öne sürülen ancak günümüzde güvenilir ampirik kanıt bulamamış bir disleksi alt tipi.

İncele

Disestezi

Disesthesia

Herhangi bir duyuda, özellikle de dokunma duyusunda ortaya çıkan, genellikle hoş olmayan ve kendiliğinden gelişen anormal duyusal bozukluk.

İncele

Disfaji

Dysphagia

Katı veya sıvı gıdaların ağızdan mideye geçiş sürecinde yaşanan bozulmuş yutma yeteneği ve mekanik zorluk durumu.

İncele

Disfazi

Dysphasia

Beyin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan, konuşma, anlama, okuma veya yazma gibi dil yetilerinde yaşanan kısmi bozukluk veya yetersizlik.

İncele

Disfemi

Dysphemia

Duygusal ya da zihinsel bozukluklarla bağlantılı olan, sıklıkla nörolojik bir yatkınlığı da içeren fonasyon, artikülasyon veya işitme bozukluğudur.

İncele

Disfonetik Disleksi

Dysphonetic Dyslexia

Bireylerin sözcüklerin harf ve hecelerini seslendirmekte ve ses-sembol ilişkilerini kurmakta zorlandığı, Elena Boder tarafından 1973'te öne sürülen ancak güvenilir ampirik kanıtı bulunmayan tarihsel bir alt tiptir.

İncele

Disfrazi

Dysphrasia

Merkezi sinir sistemi hasarına bağlı olarak ortaya çıkan dil ve konuşma bozukluğunu ifade etmekte kullanılan eskimiş ve günümüzde nadiren tercih edilen bir klinik terimdir.

İncele

Disfrontal Sendrom

Dysexecutive Syndrome (DES)

Frontal lob hasarına bağlı olarak ortaya çıkan; planlama, işleme koyma, set değiştirme ve amaca yönelik davranışları sürdürme gibi üst düzey bilişsel kontrol işlevlerinin bozulmasıyla karakterize klinik tablo.

İncele

Disgnozi

Dysgnosia

Agnozi tablosunun daha hafif, kısmi veya alt düzey formunu tanımlayan nöropsikolojik durum.

İncele

Disgrammatizm

Dysgrammatism

Cümle yapısını kurarken veya gramer kurallarını kullanırken ortaya çıkan, genellikle edatların, zamirlerin ve çekim eklerinin atılması ya da yanlış kullanılmasıyla kendini gösteren bir ifade bozukluğudur.

İncele

Disinaptik Yay

Disynaptic Arc

Duyu nöronu ile motor nöron arasında bir ara nöronun (interneuron) bulunduğu ve sinyalin devreyi tamamlamak için iki sinaps geçmesini gerektiren nöral yay.

İncele

Disinhibited Feedback Theory

Disinhibited Feedback Theory

Sinirsel iletim yollarındaki normal inhibitör (baskılayıcı) mekanizmaların zayıflaması veya ortadan kalkması sonucunda, kortikal geri bildirim sinyallerinin aşırı aktif hale gelerek farklı duyusal modalitelerin birbirini tetiklemesini açıklayan nörolojik model.

İncele

Disinomi

Dysnomia

Sözcük erişimini ve nesne adlandırmayı bozan, özellikle Alzheimer hastalığı ve temporal lob epilepsisinde görülen semantik bellek defisitidir.

İncele

Diskalkuli

Dyscalculia

Sayısal bilgileri işleme, temel aritmetik işlemleri yapma ve matematiksel akıl yürütme becerilerindeki nörogelişimsel kökenli kalıcı güçlük.

İncele

Diskinetik Dizartri

Dyskinetic Dysarthria

Bazal ganglion devrelerinin işlev bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkan, istemsiz hareketlerin konuşma kaslarının tonusunu ve koordinasyonunu bozduğu bir motor konuşma bozukluğudur.

İncele

Diskiri

Dyscheiria (dyschiria)

Vücudun hangi tarafına uyaran verildiğini ayırt etmede ortaya çıkan nörolojik algı bozukluğu.

İncele

Diskonjuge Bakış

Dysconjugate Gaze

İki gözün hareketlerinin eşgüdümlü olmaması ve aynı noktaya odaklanamaması durumudur.

İncele

Diskontrol

Dyscontrol

İrade, duygu, davranış veya biliş süreçlerini yönlendirme ya da düzenleme becerisinde ortaya çıkan, sıklıkla dürtülere direnç gösterememe ve belirgin bir kışkırtma olmaksızın anormal davranışlarla sonuçlanan işlevsellik kaybı.

İncele

Diskromatopsi

Dyschromatopsia

Renklerin ayırt edilmesinde konjenital (doğuştan) veya edinilmiş olarak ortaya çıkan her türlü algısal kusur.

İncele

Diskronasyon

Dischronation

Bireyin zaman algısını, zamanın akışını veya kronolojik yönelimi kaybetmesiyle karakterize bir oryantasyon bozukluğu ve dekompansasyon biçimi.

İncele

Disleksi

Dyslexia

Normal veya üstün zeka düzeyine sahip bireylerde görülen, yazılı sembolleri seslere dönüştürmede ve akıcı okumada yaşanan nörogelişimsel bir öğrenme bozukluğudur.

İncele

Dismetropsi

Dysmetropsia

Nesnelerin ne olduğu tanınabildiği halde, boyutlarını veya şekillerini doğru değerlendirme yeteneğinin bozulması durumu.

İncele

Dismnezi

Dysmnesia

Geçici bir atak olarak ortaya çıkabilen ya da kronikleşebilen, delirium, beyin hasarı veya akut/kronik nörolojik bozukluklara bağlı olarak gelişen bellek bozukluğu.

İncele

Disortografi

Dysorthographia

Yazılı ifade sırasında kelimeleri doğru kodlama ve heceleme becerisinde görülen kalıcı bozukluk.

İncele

Disostoz

Dysostosis

Genetik ve çevresel faktörlerin tetiklediği, özellikle kemikleşme süreçlerindeki anormallikler sonucu ortaya çıkan iskelet sistemi gelişim bozukluğudur.

İncele

Dispraksi

Dyspraxia

Kas veya duyu defisitlerine bağlı olmaksızın, nörolojik temelli becerikli ve koordine hareketleri gerçekleştirmede bozulmuş yetenek.

İncele

Disprosodi

Dysprosody (dysprosodia)

Konuşmanın ritminde, tonlamasında, vurgusunda ve ezgisel melodi yapısında (prosodi) ortaya çıkan, nörolojik kökenli ifade ve algı bozukluğu.

İncele

Disritmi

Dysrhythmia

Konuşmada veya beyin dalgalarında tespit edilebilen her türlü ritmik anormallik veya düzensizlik durumu.

İncele

Distaksi

Dystaxia

İstemli kas hareketlerinin koordinasyonunda görülen hafif dereceli bozukluk veya yetersizlik durumu.

İncele

Distrofi

Dystrophy

Hatalı veya yetersiz beslenme, genetik faktörler ya da hücresel düzeydeki metabolik bozukluklar sonucunda dokularda ortaya çıkan dejeneratif yapı bozukluğu ve kas erimesi.

İncele

Dişli Çark Direnci

Cogwheel Rigidity

Ekstremitelere pasif hareket ettirildiğinde hissedilen, çarkın dişleri üzerinden atlamasına benzer kesintili ve basamaklı direnç tablosudur.

İncele

Diverjans

Divergence

Yakındaki bir hedef nesneden uzaktakine odaklanma anında her iki gözün eş zamanlı olarak dışa doğru dönmesini ifade eden optomotor hareket.

İncele

Dizakuzi

Dysacusis

Koklear veya timpanik kaynaklı patolojilere bağlı olarak, seslerin veya tonların rahatsız edici, distorsiyona uğramış bir duyum şeklinde algılanması durumu.

İncele

Dizmorfizm

Dysmorphism

Vücudun herhangi bir organ ya da bölgesinin şekil veya yapısında görülen anatomik anormallik.

İncele

DLPFC

DLPFC

Frontal lobun en üst ve yan kısmında yer alan; çalışma belleği, planlama ve üstbilişsel kontrol gibi üst düzey yürütücü işlevleri yöneten kritik prefrontal korteks alanı.

İncele

Doerfler-stewart Testi

Doerfler–stewart Test

İkinci Dünya Savaşı döneminde işlevsel işitme kaybını taramak amacıyla geliştirilmiş bir odyolojik değerlendirme prosedürüdür.

İncele

Doğrudan Koku Etkisi

Direct Odor Effect

Koku yolu ve ilgili beyin yapı اینکه doğrudan uyarılmasıyla merkezi sinir sisteminde meydana gelen fizyolojik değişim.

İncele

Doğum Asfiksisi

Birth Asphyxia

Yenidoğanın doğum öncesinde, sırasında veya hemen sonrasında yeterli oksijen alamaması ve buna bağlı olarak doku hipoksisizasyonu ve hiperkapni yaşaması durumu.

İncele

Dominant Göz

Dominant Eye

Görsel görevler sırasında beynin bilgi işleme sürecinde öncelikli olarak tercih ettiği ve görsel girdiyi daha baskın şekilde işleyen göz.

İncele

Dominant Hemisfer

Dominant Hemisphere

Tarihsel olarak dil işlevleri ve el tercihi üzerinde birincil kontrol sahibi olduğu düşünülen beyin yarımküresi.

İncele

Donders Kanunu

Donders’s Law

Gözlerin belirli bir noktaya baktığındaki son konumunun, oraya ulaşırken izlediği hareket yolundan bağımsız olduğunu belirten fizyolojik ilke.

İncele

DOPA

Dopa (DOPA)

Dopamin ve diğer katekolaminlerin biyosentetik öncüsü olan doğal bir amino asit türevidir.

İncele

Dopa Dekarboksilaz

Dopa Decarboxylase

Diyetle alınan tirozin amino asidinin katekolamin metabolizmasındaki ara basamakta L-dopa'yı dopamine dönüştüren kritik bir enzimdir.

İncele

DOPAC

Dopac (DOPAC)

Dihidroksifenilasetik asit; dopaminin ana metabolitlerinden biri olup, santral sinir sistemindeki dopaminerjik aktivitenin bir göstergesi olarak incelenir.

İncele

Dopamin

Dopamine (DA)

Motor davranışların düzenlenmesinde kritik rol oynamasının yanı sıra, motivasyon, ödül mekanizmaları ve sayısız psikiyatrik durumla ilişkili olan bir katekolamin nörotransmiterdir.

İncele

Dopamin Hipotezi

Dopamine Hypothesis

Şizofreni gibi psikiyatrik bozuklukların, beyindeki dopaminerjik aktivitenin bozulmasından (özellikle mezolimbik aşırı ve prefrontal yetersiz aktiviteden) kaynaklandığını öne süren nörobiyolojik model.

İncele

Dopamin Reseptörü

Dopamine Receptor

Dopamin ve kimyasal olarak ilişkili bileşiklere duyarlı olan, sinir sistemi ve periferik dokularda yer alan bir G protein-bağlı reseptör sınıfıdır.

İncele

Dopamin Sistemi

Dopamine System

Memeli beyninde motor kontrol, pekiştirme, hormonal düzenleme ve üst düzey bilişsel süreçleri yöneten yaygın nörokimyasal düzenleme ağı.

İncele

Dopaminerjik

Dopaminergic

Dopamin nörotransmitterine yanıt veren, dopamin salgılayan veya dopaminerjik iletim süreçlerine katılan sinirsel yapıları ve yollakları tanımlayan sıfattır.

İncele

Doppler Ultrasonografi

Doppler Ultrasonography

Damarlar içindeki kan akışının yönünü, hızını ve türbülansını yüksek frekanslı ses dalgaları yardımıyla non-invaziv olarak değerlendiren tıbbi görüntüleme yöntemidir.

İncele

Dorsal

Dorsal

Vücudun ya da beynin sırt bölgesini veya arka yüzeyini niteleyen anatomik yönelim terimi.

İncele

Dorsal Akım

Action Stream

Görsel bilgiyi mekansal farkındalık ve hareketi yönlendirmek üzere işleyen, oksipital korteksten parietal kortekse uzanan iki ana görsel işleticiden biri.

İncele

Dorsal Anterior Singulat Korteks

Dorsal Anterior Cingulate Cortex

Bilişsel kontrol, çatışma izleme, hata saptama ve acının duygusal bileşenlerinin işlenmesinde merkezi rol oynayan frontal lob bölgesi.

İncele

Dorsal Kolon

Dorsal Column

Omuriliğin arka (dorsal) beyaz maddesinde yer alan ve somatosasensoryel bilgiyi beyne taşıyan yükselici sinir lifi demetleri.

İncele

Dorsal Kolon Sistemi

Dorsal Column System

Dokunma, iki nokta ayrımı ve propriyosepsiyon duyularına ait bilgileri omuriliğin arka sütunları aracılığıyla beyin sapına ve oradan somatosensoriyel kortekse ileten ana somatosensoriyel yoldur.

İncele

Dorsal Posterior Singulat Korteks

Dorsal Posterior Cingulate Cortex

Posterior singulat korteksin (PCC) sırt (dorsal) kısmında yer alan; dikkat, yönelim ve varsayılan durum ağı (default mode network) ile bilişsel kontrol süreçlerinin kesişim noktasında bulunan anatomik bölge.

İncele

Dorsolateral

Dorsolateral

Anatomide hem sırt (arka/üst) hem de yan tarafta bulunan yapıları veya bölgeleri tanımlamakta kullanılan yönelimsel terim.

İncele

Dorsolateral Kolon

Dorsolateral Column

Motor korteks kaynaklı hareket emirlerini omuriliğe taşıyan ve motor nöronlarda sonlanan inen motor lif demetidir.

İncele

Dorsolateral Prefrontal Korteks

Dorsolateral Prefrontal Cortex (DLPFC)

İnsan beyninde Brodmann 9 ve 46 numaralı alanları kapsayan; çalışan bellek, istemli dikkatsel kontrol ve yürütücü işlevlerden sorumlu frontal lob bölgesi.

İncele

Dorsomedial Çekirdek

Dorsomedial Nucleus (DMN)

Talamustan frontal loblara uzanan ve bellek süreçleri ile kaygı ve korku gibi duygusal ifadelerin düzenlenmesinde kritik rol oynayan nükleer yapı.

İncele

Down-regulation

Down-regulation

Belirli bir hücre yüzeyindeki reseptör moleküllerinin sayısının, aşırı uyarılmaya karşı bir adaptasyon mekanizması olarak azalması durumu.

İncele

Dpcc

Dpcc

Dorsal posterior singulat korteks; beynin default mode network (varsayılan durum ağı) içinde yer alan, öz-gönderimli düşünceler ve dikkat odaklanmasında kritik rol oynayan anatomik alt bölgedir.

İncele

DRC

DRC

Endüstriyel veya çevresel gürültü maruziyetinin işitme kaybı yaratma olasılığını belirlemek için kullanılan kantitatif eşik değerler sistemi.

İncele

DRD2 Geni

DRD2 Gene

Dopamin D2 reseptör alt tipini kodlayan; madde bağımlılığı, obezite ve şizofreni gibi nöropsikiyatrik bozukluklarla güçlü genetik varyasyon ilişkileri barındıran kritik bir genetik bileşendir.

İncele

DRS

DRS

Nöropsikolojik değerlendirmede kognitif yıkımın derecesini veya travmatik beyin hasarı sonrasındaki engellilik düzeyini ölçmek amacıyla kullanılan standardize ölçeklerin genel kısaltması.

İncele

Dry Eyes

Dry Eyes

Göz yüzeyini nemli ve sağlıklı tutmak için yeterli gözyaşı üretilememesi veya gözyaşının çok hızlı buharlaşması durumudur.

İncele

Duchenne Gülümsemesi

Duchenne Smile

Dudakların yukarı kıvrılmasıyla birlikte göz çevresindeki orbicularis oculi kaslarının istemsizce kasılması sonucu oluşan, gerçek ve samimi duygulanımı yansıtan otantik gülümseme biçimi.

İncele

Dupleks Teori

Duplex Theory

Görme yetisinin, az ışıkta aktif olan çubukçuklar ile parlak ışıkta aktif olan koni hücreleri olmak üzere iki farklı reseptör tipinin faaliyetine dayandığını öne süren teori.

İncele

Durdurma Reaksiyonu

Arrest Reaction

Genellikle hayvan modellerinde, özellikle kedilerde, belirli beyin bölgelerinin elektriksel uyarımıyla ortaya çıkan ani hareketsizlik veya donma hali.

İncele

Duygulanımsal Nörobilim

Affective Neuroscience

Duyguların ortaya çıkışı, deneyimlenmesi ve düzenlenmesinden sorumlu olan subkortikal ve kortikal beyin mekanizmalarını inceleyen disiplin.

İncele

Duygunun Aktivasyon Teorisi

Activation Theory Of Emotion

Duyguların, elektroensefalografi ile ölçülebilen retiküler formasyon nöral uyarılması ile buna eşlik eden kortikal ve talamik uyanıklık düzeylerindeki değişimler olarak tanımlandığı teorik yaklaşımdır.

İncele

Duygusal Bellek

Affective Memory

Bireyin geçmişte deneyimlediği duygusal yaşantıları ve bu yaşantılara eşlik eden somatik duyumları, benzer tetikleyicilerle yeniden deneyimlemesini sağlayan uzun süreli bellek alt sistemi.

İncele

Duygusal Saldırganlık

Affective Aggression

Yüksek fizyolojik uyarılma, öfke ve tehdit algısıyla tetiklenen, genellikle birincil amacı zarar vermek veya acı çektirmek olan fevri ve dürtüsel saldırganlık türüdür.

İncele

Düzeltici Lens

Corrective Lens

Gözün kırılma kusurlarını telafi etmek ve görme keskinliğini artırmak amacıyla doğrudan göz üzerine veya önüne yerleştirilen optik araç.

İncele

DVD

DVD

Çocukluk çağında ortaya çıkan, konuşma organlarının istemli hareketlerini koordine etme becerisinde yaşanan nörogelişimsel bir motor planlama bozukluğudur.

İncele

Dysexecutive Sendrom

DES

Prefrontal korteks hasarı veya işlev bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkan; planlama, dikkat, dürtü kontrolü ve soyut düşünme becerilerindeki yıkımla karakterize nöropsikolojik sendrom.

İncele

Edinilmiş Disleksi

Acquired Dyslexia

Daha önceden normal okuma becerilerine sahip bir bireyin, beyin hasarı veya nörolojik travma sonrasında okuma yetisini kısmen veya tamamen kaybetmesi durumu.

İncele

Edinilmiş Dispraksi

Acquired Dyspraxia

Daha önceden kazanılmış koordineli hareket etme yeteneğinin beyin hasarı veya inme sonrasında kaybolmasıyla ortaya çıkan motor planlama bozukluğudur.

İncele

Edinilmiş Görme Kaybı

Acquired Visual İmpairment

Bireyin gelişim sürecinde veya yetişkinlikte, tıbbi durumlar, travmalar ya da dejeneratif süreçler sonucunda sonradan deneyimlediği kısmi veya tam görme kaybı.

İncele

Edinilmiş İşitme Kaybı

Adventitious Deafness

Normal işitme yeteneğine sahip olunan bir dönemin ardından, geçirilen bir hastalık veya fiziksel travma sonucunda meydana gelen işitme kaybı.

İncele

Edinilmiş Konuşma Bozukluğu

Acquired Speech Disorder

Normal dil edinimi ve konuşma yeteneği geliştikten sonra, genellikle yaşamın ilerleyen evrelerinde ortaya çıkan ve eklemlenmiş konuşma seslerinin üretimini etkileyen iletişim bozukluğudur.

İncele

Edinilmiş Renk Körlüğü

Acquired Color Blindness

Daha önce normal renk görme yetisine sahip bir bireyde, retinadaki, optik sinirdeki veya oksipitotemporal korteksteki patolojiler sonucunda sonradan gelişen renk görme yetersizliği.

İncele

Edinsel

Adventitious

Beklenmedik bir şekilde, olağandışı bir konumda ortaya çıkan veya bir travma ya da hastalık sonucunda sonradan edinilen durum.

İncele

EEG

EEG

Beynin elektriksel aktivitesini kafa derisi üzerine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla kaydeden non-invaziv elektrofizyolojik yöntem.

İncele

Efektör

Effector

Sinirsel uyarılara yanıt vererek kasılma veya salgılama gibi fiziksel ya da fizyolojik bir tepki oluşturan kas veya bez gibi organ.

İncele

Eferan Motor Afazi

Efferent Motor Aphasia

Sol premotor korteksin alt kısımlarındaki lezyonlara bağlı olarak ortaya çıkan; seslerin ve konuşma dizilerinin artikülasyonunda belirgin zorlukla karakterize bir dışavurumcu afazi türüdür.

İncele

Eferent Sinir Lifi

Efferent Nerve Fiber

Merkezi sinir sisteminden çevresel dokulara, organlara ve kaslara elektriksel ve kimyasal sinyaller taşıyan akson uzantısı.

İncele

Eferent Yol

Efferent Pathway

Merkezî sinir sisteminden kaynaklanan sinirsel impuls ve uyarıları kaslar, bezler veya diğer efektör organlara taşıyan sinirsel iletim hattıdır.

İncele

Efferent

Efferent

Merkezi sinir sisteminden hedef organlara, kaslara veya salgı bezlerine doğru sinirsel iletim sağlayan motor yapıları tanımlayan terim.

İncele

Efferent Nöron

Efferent Neuron

Merkezi sinir sisteminden aldığı elektrokimyasal impulsları kaslar veya bezler gibi çevresel efektör organlara ileten sinir hücresi.

İncele

Efrens Kopya

Efference Copy

Motor sistemin kaslara gönderdiği hareket emrinin, beyin içinde bırakılan ikincil ve dahili bir kopyasıdır.

İncele

Egersis

Egersis

Şiddetli veya aşırı uyanıklık halini ifade eden nöropsikolojik durum.

İncele

Eğitim Nörobilimi

Educational Neuroscience

Bilişsel sinirbilim, gelişim psikolojisi ve eğitim uygulamalarını entegre ederek öğrenme süreçlerinin nörobiyolojik temellerini inceleyen disiplinler arası alan.

İncele

Ejakülasyon

Ejaculation

Erkek üreme sisteminden meni sıvısının, istemli ve istemsiz kas gruplarının ritmik kasılmaları yoluyla penis üretrasından dışarı atılması süreci.

İncele

Ekbom Sendromu

Ekbom’s Syndrome

İstirahat halindeyken bacaklarda ortaya çıkan, hareket ettirme dürtüsüyle karakterize, rahatsızlık, karıncalanma veya huzursuzluk hissi.

İncele

EKG

ECG

Kalbin elektriksel aktivitesinin deri üzerine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla grafiksel olarak kaydedilmesi yöntemi olan elektrokardiyogramın uluslararası kısaltması.

İncele

Eklem Duyusu

Articular Sensation

Vücuttaki eklemlerin konumuna ve hareket açısına ilişkin olarak eklem kapsülü ile bağlarından kaynaklanan somatosensoriyel duyu.

İncele

Eklemecil Apraksi

Articulatory Apraxia

Konuşma kaslarında herhangi bir paralizi veya zayıflık olmaksızın, konuşma seslerini üretmek için gereken motor planlama ve programlama süreçlerinin bozulmasıyla karakterize nörolojik bir konuşma bozukluğudur.

İncele

Eklemleyici

Articulator

Konuşma seslerinin şekillendirilmesi ve üretilmesinde görev alan ses yolunun anatomik yapıları.

İncele

Ekoensefalografi

Echoencephalography

Ultrason dalgaları kullanarak kafa içi yapıların haritalandırılmasını ve tanısal amaçlı görselleştirilmesini sağlayan bir nörogörüntüleme yöntemidir.

İncele

Ekografi

Echographia

Bireyin, duyduğu veya gördüğü kelime ve cümleleri anlamlarını kavramaksızın mekanik bir şekilde kopyalayarak veya taklit ederek yazmasıyla karakterize edilen nöropsikolojik bozukluk.

İncele

Ekolokasyon

Echolocation

Akustik sinyallerin nesnelerden yansıyan yankılarını kullanarak yön ve mesafe hesaplama yeteneği.

İncele

Ekopraksi

Echopraxia

Bir başka bireyin fiziksel hareketlerinin, jestlerinin veya mimiklerinin istem dışı ve otomatik olarak taklit edilmesi durumu.

İncele

Eksantrik Projeksiyon

Eccentric Projection

Duyu reseptörlerinde oluşan uyarımların, reseptörün bulunduğu yerde değil, dış dünyada algılanması olgusu.

İncele

Ekto-

Ecto-

Biyolojik ve anatomik terminolojide 'dış' veya 'dış kısım' anlamına gelen birleştirici ön ek.

İncele

Ektopi

Ectopia

Bir organın, dokunun veya hücresel yapının vücut içindeki olağan anatomik konumundan başka bir yerde bulunması durumu.

İncele

El Becerisi Testi

Dexterity Test

İnce motor becerilerinin, el-göz koordinasyonunun ve manipülatif hız ile doğruluğun ölçülmesinde kullanılan standardize edilmiş psikomotor değerlendirme aracı.

İncele

ELBW

ELBW

1000 gramın altında bir doğum ağırlığıyla dünyaya gelen yenidoğanları tanımlamak için kullanılan klinik bir sınıflandırma ölçütüdür.

İncele

Elektrik Çukuru

Electric Sink

Elektrik enerjisini toplayan, emen veya dağıtan cihaz ya da bölge; elektrik kaynağının tam zıttı.

İncele

Elektrik Oftalmiyası

Electric Ophthalmia

Elektrik arkı veya yüksek yoğunluklu ultraviyole radyasyona maruz kalma sonucu kornea epitelinde meydana gelen fototravmatik hasar.

İncele

Elektrik Potansiyeli

Electric Potential

Bir elektrik alan içindeki herhangi bir noktada birim pozitif yük başına düşen potansiyel enerjidir ve skaler bir büyüklük olarak ifade edilir.

İncele

Elektriksel İntrakraniyal Stimülasyon

Electrical İntracranial Stimulation

Kafatasının cerrahi olarak açılması veya stereotaktik yöntemlerle doğrudan beyin dokusu içerisine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla elektriksel akım verilmesi prosedürüdür.

İncele

Elektriksel Transkraniyal Stimülasyon

Electrical Transcranial Stimulation (ETS)

Kafatası dışından düşük şiddetli elektrik akımları uygulanarak beyin korteksindeki nöronal aktiviteyi modüle etmeyi amaçlayan nöromodülasyon tekniği.

İncele

Elektriksel Uyarım

Electrical Stimulation

Nöronların membran potansiyellerini değiştirerek aksiyon potansiyeli tetiklemek amacıyla dış kaynaklı elektrik enerjisiyle uyarılması.

İncele

Elektroakupunktur

Electroacupuncture

Geleneksel akupunktur iğnelerine hafif elektriksel akımların uygulanarak nöromodülasyon ve analjezi sağlandığı klinik teknik.

İncele

Elektrodermal Tepki

Electrodermal Response (EDR)

Cildin elektriksel özelliklerindeki anlık değişimleri ifade eden ve sempatik sinir sistemi aktivitesinin bir göstergesi olan fizyolojik ölçüm.

İncele

Elektrodiagnoz

Electrodiagnosis

Sinir ve kas sistemlerinin elektriksel aktivitelerini değerlendirmek veya bu dokulara elektriksel akım uygulamak suretiyle gerçekleştirilen tanısal inceleme yöntemi.

İncele

Elektroensefalografi

Electroencephalography (EEG)

Kafa derisine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla beynin elektriksel aktivitesini amplifiye ederek kaydeden ve beyin dalgalarını incelemeyi sağlayan elektrofizyolojik yöntem.

İncele

Elektroensefalografik Odyometri

Electroencephalographic Audiometry

İşitme duyarlılığının, eşik üstü ses uyaranları karşısında beyin dalgalarındaki değişimlerin elektroensefalografi yardımıyla ölçülmesine dayanan objektif odyolojik değerlendirme yöntemi.

İncele

Elektrokokleografi

Ecochg

Koklea ve işitme sinirinin ilk bölümlerinden akustik uyarılar sonrasında ortaya çıkan elektriksel potansiyellerin kaydedilmesini sağlayan elektrofizyolojik test yöntemi.

İncele

Elektrokokleografi (ecochg)

Electrocochleography (ecochg)

İç kulak ve işitme sinirinin elektriksel potansiyellerini, akustik uyaranlara yanıt olarak ölçen elektrofizyolojik test yöntemi.

İncele

Elektrokortikografi

Ecog

Doğrudan serebral korteks yüzeyine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla elektriksel beyin aktivitesinin kaydedilmesini sağlayan invaziv nörofizyolojik yöntem.

İncele

Elektroretinogram B Dalgası

B Wave Of Electroretinogram

Retinanın ışıkla uyarılması sonucu göz yüzeyine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla kaydedilen büyük, pozitif polariteli elektriksel yanıt.

İncele

Elektrot

Electrode

Biyolojik dokulardaki elektriksel aktiviteyi kaydetmek veya bu dokuları elektriksel akımla uyarmak amacıyla kullanılan, iletken yapılı araç.

İncele

Elektrot Yerleşimi

Electrode Placement

Nöral aktiviteden kaynaklanan elektriksel potansiyel değişimlerini kaydetmek amacıyla elektrotların kafa derisine veya nöronların içine konumlandırılması.

İncele

En İyi Frekans

BF

İşitsel sistemdeki bir nöronun veya reseptörün en düşük eşik şiddetiyle tepki verdiği spesifik ses frekansıdır.

İncele

En Uygun Frekans

Best Frequency (BF)

Tek bir işitsel sinir lifinin veya işitsel korteks nöronunun uyarılabilmesi için en düşük şiddet eşiğine (maksimum hassasiyete) sahip olduğu saf ses frekansıdır.

İncele

Endojen Kannabinoid

AEA

Araşidonoiletanolamid olarak bilinen ve memeli beyninde doğal olarak sentezlenen başlıca endojen kannabinoid (anandamid) molekülünün yaygın kısaltmasıdır.

İncele

Enine Kesit

Cross Section

Herhangi bir nesnenin veya organın incelenmek üzere herhangi bir düzlemden kesilerek elde edilen dilimi.

İncele

Erişkin Progeria

Adult Progeria

Normal yaşlanma sürecinin erken erişkinlik evresinde aşırı hızlanmış bir şekilde ortaya çıkmasıyla karakterize, nadir görülen genetik bir bozukluktur.

İncele

Erken Başlangıçlı Alzheimer Hastalığı

Early-onset Alzheimer’s Disease

65 yaşından önce, genellikle 40'lı veya 50'li yaşlarda ortaya çıkan, ilerleyici nörodejeneratif ve kognitif yıkımla karakterize nadir bir demans türü.

İncele

Erken Yıllar Bilişsel Bataryası

Early Years Cognitive Battery

Okul öncesi dönemdeki çocukların genel bilişsel yeteneklerini, gelişimsel izleme ve olası öğrenme güçlüklerini erken teşhis etmek amacıyla uygulanan standardize edilmiş çoklu test bataryası.

İncele

Estetik Duygu

Aesthetic Emotion

Doğal güzelliklerin ya da sanat eserlerinin, soyut görsel sunumların, müziğin ve dansın deneyimlenmesiyle tetiklenen özgün duygusal tepki.

İncele

Esteziometri

Aesthesiometry

Cildin veya diğer duyu organlarının dokunma, basınç ve iki nokta ayrım eşiklerini nicel olarak ölçme yöntemi ve süreci.

İncele

Esteziyometre

Aesthesiometer

Cildin dokunma, basınç ve iki nokta ayrım eşiklerini kantitatif olarak ölçmek için kullanılan klinik ve deneysel araç.

İncele

Eşleşmiş Osilatörler

Coupled Oscillators

Lokomotor hareketlerdeki ritmik bacak hareketleri gibi ritmik süreçlerin birçok yönünü temsil etmek için kullanılan dinamik bir sistem modelidir.

İncele

Eşzamanlı Kasılma

Cocontraction

Bir eklemi kontrol eden agonist ve antagonist kasların aynı anda devreye girerek eşzamanlı aktivite göstermesi durumu.

İncele

Etkili Uyarıcı

Effective Stimulus

Duyu reseptörlerini spesifik olarak uyararak belirli bir fizyolojik veya davranışsal tepki açığa çıkaran en uygun fiziksel enerji biçimi.

İncele

Eylem Deorganizasyon Sendromu

Action Disorganization Syndrome (ADS)

Frontal lob hasarına bağlı olarak, çok aşamalı ve tanıdık günlük görevlerin yerine getirilmesinde adımların unutulması, karıştırılması veya yanlış sıralanmasıyla kendini gösteren bilişsel bozukluk.

İncele

Eylem Disorganizasyon Sendromu

ADS

Çok aşamalı günlük eylemlerin ve karmaşık motor görevlerin sıralanmasında, koordinasyonunda ve mantıksal akışında gözlenen bilişsel ve nörolojik bozukluk.

İncele

Eylem Tremoru

Action Tremor

Bireyin istemli ve amaca yönelik bir hareket gerçekleştirdiği sırada ortaya çıkan ve hareketin ilerlemesiyle şiddeti artan vücut uzvu titremesi.

İncele

Faillik

Agency

Bir bireyin kendi amaçları doğrultusunda hareket etme, bilinçli eylemde bulunma ve çevresi üzerinde etki yaratma kapasitesi.

İncele

Fark Tonu

Difference Tone

İki yüksek frekanslı saf ses aynı anda çalındığında, koklear mekanizmaların doğrusal olmayan (non-lineer) tepkisi nedeniyle iç kulakta algılanan üçüncü, daha düşük frekanslı hayali ses.

İncele

Fotopik Görüş

Daylight Vision

Yüksek ışık koşullarında (gün ışığı) retina koni hücrelerinin aktifleşmesiyle sağlanan, renk ve detay algısının en üst düzeyde olduğu görme biçimidir.

İncele

Frekans Seçiciliği

Bandwidth Selectivity

İşitsel sistemin veya nöral devrelerin farklı frekanslardaki uyaranları birbirinden ayırt etme ve belirli bir frekans aralığına odaklanma kapasitesidir.

İncele

G Grubu Otozomal Trizomi

Autosomal Trisomy Of Group G

21 veya 22 numaralı G grubu otozom çiftlerinden birinde ekstra bir kromozomun bulunması durumu.

İncele

Gebelik Bilişi

Baby Brain

Gebelik sürecinde ve sonrasında kadınlarda görüldüğü iddia edilen bellek zayıflığı, muhakeme güçlükleri ve uzaysal öğrenme sorunlarını tanımlayan kolokyal bir kavramdır.

İncele

Gecikmeli Alternasyon Görevi

Delayed Alternation Task

Denek hayvanının, ödülün konumunu her denemede yer değiştiren bir düzenekte, iki deneme arasındaki zaman aralığını (gecikmeyi) hesaba katarak önceki terciatinin zıt yönünü seçmesini gerektiren bir bilişsel işlev testidir.

İncele

Gecikmeli Yanıt Alternatifi

Delayed Response Alternation

Denayın, bir uyaranın ardından belirli bir süre geçmesini takiben önceki tepkisinin tersini seçmesini gerektiren, çalışan bellek ve yürütücü işlevleri ölçen deneysel bir görev veya paradigma.

İncele

Gecikmiş Geri Bildirim

Delayed Feedback

Motor hareketleri yönlendirmek ve izlemek amacıyla duyulardan gelen geri bildirimin zamansal olarak geciktirilmesi olgusudur.

İncele

Gecikmiş Hatırlama

Delayed Recall

Daha önce edinilmiş bilgilerin, araya çeldirici görevler veya belirli bir zaman aralığı sokulduktan sonra ne kadarının hatırlandığını ölçen bilişsel süreç.

İncele

Gecikmiş İşitsel Geri Bildirim

DAF

Konuşmacının kendi sesini kulaklık aracılığıyla milisaniyelik bir gecikmeyle duymasını sağlayan ve konuşma akışını doğrudan manipüle eden deneysel ve klinik bir tekniktir.

İncele

Gecikmiş Refleks

Delayed Reflex

Bir uyarıcının uygulanması ile buna verilen istemsiz refleks yanıtı arasında normal fizyolojik sınırlardan belirgin şekilde daha uzun bir gecikme (latans) süresinin gözlendiği nörolojik durum.

İncele

Gelişimsel Ambliyopi

Developmental Amblyopia

Foveal görüntünün yetersiz detay içermesi nedeniyle ince örüntü ayrımından sorumlu sinir devrelerinin erken gelişiminin aksamasıyla ortaya çıkan merkezi görme bozukluğu.

İncele

Gelişimsel Amnezi

Developmental Amnesia

Yaşamın erken evrelerinde geçirilen hipokampal hasara bağlı olarak ortaya çıkan, epizodik bellek bozukluğu ile karakterize ancak anlamsal belleğin korunduğu özel bir bellek patolojisidir.

İncele

Gelişimsel Bilişsel Nörobilim

Developmental Cognitive Neuroscience

Zihin ve beyin gelişiminin eş zamanlı olarak nasıl gerçekleştiğini, moleküler biyolojiden evrimsel teoriye kadar geniş bir yelpazede inceleyen disiplinler arası bilim dalı.

İncele

Gelişimsel Disfazi

Developmental Dysphasia

Beyin hasarı veya serebral olgunlaşma gecikmesiyle ilişkili olduğu düşünülen, ifade edici dil, artikülasyon ve bazen dil comprehension (anlama) süreçlerindeki gelişimsel gecikme.

İncele

Gelişimsel Disgrafi

Developmental Dysgraphia

Bireyin zeka düzeyine ve uygun eğitim olanaklarına rağmen, kronolojik yaşına göre yazma becerilerinin beklenenin belirgin şekilde altında kalmasıyla karakterize nörogelişimsel bir öğrenme bozukluğudur.

İncele

Gelişimsel Disleksi

Developmental Dyslexia

Erken gelişim döneminde ortaya çıkan, bireyin zeka düzeyinden bağımsız olarak tekli kelimeleri okuma ve heceleme becerilerinde belirgin güçlük yaşamasıyla karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Gelişimsel Dispraksi

Developmental Dyspraxia

Doğuştan gelen ve erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, istemli ve koordineli motor hareketlerin planlanması ile yürütülmesindeki nörogelişimsel zorluk.

İncele

Gelişimsel Görsel Agnozi

Developmental Visual Agnosia

Doğuştan veya erken gelişim evrelerinde ortaya çıkan, edinilmiş bir beyin hasarına bağlı olmaksızın nesneleri, formları veya yüzleri görsel yolla tanıma yeteneğinin kalıcı olarak bozulması durumu.

İncele

Gelişimsel Sözel Dispraksi

Developmental Verbal Dyspraxia (DVD)

Çocuğun konuşma organlarını (dil, dudak, çene) hareket ettirmek için beyinden kaslara giden sinirsel komutları planlamakta zorlanmasıyla karakterize, nörogelişimsel bir motor konuşturma bozukluğudur.

İncele

Genel Uyarılmışlık Hali

Arousal

Duyusal uyarım ve retiküler aktive edici sistemin (RAS) faaliyetiyle ortaya çıkan, fizyolojik aktivasyon ve kortikal tepkililik durumu.

İncele

Geniş Bant Gürültü

Broadband Noise

Geniş bir frekans spektrumu boyunca eşit veya benzer enerji dağılımına sahip olan akustik veya sinyal bazlı gürültü türü.

İncele

Genlik

Amplitude

Bir periyodik dalga veya salınımın denge (taban) çizgisinden ulaştığı maksimum sapma veya tepe değeri.

İncele

Genlik Bozulması

Amplitude Distortion

Yüksek seslerin bozulmuş veya yanlış algılanmasına yol açan, işitsel iletim ya da sinirsel kodlama düzensizlikleriyle karakterize bir işitme bozukluğudur.

İncele

Genlik Modülasyonu

Amplitude Modulation

Bir taşıyıcı dalganın genliğinin, iletilmek istenen bilgi sinyaline orantılı olarak değiştirilmesi süreci.

İncele

Geriye Doğru Okuma

Backward Reading

Harflerin veya kelimelerin 'bed' yerine 'deb' şeklinde veya kelime diziliminin tamamen ters sırada algılanıp seslendirilmesiyle karakterize edilen okuma ve çözme sapması.

İncele

Getirici

Afferent

Periferden alınan duyusal bilgileri veya uyarıları merkezi sinir sistemine doğru ileten sinir lifleri ve yollarını tanımlayan nörolojik terim.

İncele

Giyinme Apraksisi

Dressing Apraxia

Motor becerilerde veya kas gücünde herhangi bir kayıp olmaksızın, bireyin giysilerini normal bir şekilde giyme veya üzerini değiştirme becerisini yitirmesi durumudur.

İncele

Göğüs Sesi

Chest Voice

Konuşma veya şarkı söyleme esnasında, ses tellerinin kalın ve kısa bir salınım rejimiyle çalışarak göğüs kafesi rezonansını baskın kıldığı alt vokal kayıt aralığı.

İncele

Gövde Sallama

Body Rocking

Bireyin gövdesini öne-arkaya veya bir yandan diğer yana tekrarlayıcı ve ritmik bir şekilde sallamasıyla karakterize, sıklıkla otizm spektrum bozukluğu veya erken çocukluk dönemindeki yoksunluk hallerinde görülen bir stereotipi biçimidir.

İncele

Göz Kırpma Yanıtı

Blink Response

Parlak ışık, dikkat kayması veya gözün tahriş olması gibi uyarıcılara karşı göz kapaklarının istem dışı ve ani bir şekilde kapanması.

İncele

Göz Suyu

Aqueous Humor

Gözün ön ve arka kamaralarını dolduran, silier cisimcik tarafından üretilen berrak sıvı.

İncele

Göz Tembelliği

Amblyopia

Erken yaşam dönemindeki anormal görsel deneyimler sonucunda, gözün fiziksel bir kusuru olmaksızın gelişen ve beyin ile göz arasındaki sinaptik entegrasyonun aksamasıyla ortaya çıkan görme azalması.

İncele

Halka Spiral Sonlanma

Annulospiral Ending

Kas iğciklerinin merkezine sarılarak kas boyundaki değişimleri ve gerilme hızını algılayan birincil duyusal sinir lifi sonlanmasıdır.

İncele

Hardy-rand-rittler Yalancı İzokromatik Levhaları

American Optical H–R–R Plates

Kırmızı-yeşil ve mavi-sarı renk körlüğünün yanı sıra bu defektlerin derecelerini saptamak için geliştirilmiş özel bir renk görme test levhası sistemidir.

İncele

Hareket Kompozisyonu

Composition Of Movement

Yürüme gibi karmaşık motor eylemleri gerçekleştiren nöromüsküler aktivitelerin ardışık deseni ve beyin bölgelerindeki sinyal entegrasyonu süreci.

İncele

Hareketin Dekompozisyonu

Decomposition Of Movement

Jest ve hareketlerin akıcı bir bütünlük içinde gerçekleştirilemeyip, birbirini izleyen ayrı segmentlere bölünmesi durumu.

İncele

Hava Yolu İletimi

Air Conduction

Ses dalgalarının kulak kanalı aracılığıyla kulak zarına iletilmesi ve zarın hava basıncındaki değişimlere tepki olarak titreşmesini sağlayan fizyolojik süreç.

İncele

Hava Yolu İletimi Testi

Air-conduction Testing

Bireyin her iki kulağında, farklı frekanslardaki saf seslere karşı işitme eşiğini belirlemek amacıyla kulaklıklar yardımıyla gerçekleştirilen temel odyolojik prosedür.

İncele

Hava-kemik Açıklığı

Air–bone Gap

Hava yolu ve kemik yolu işitme eşikleri arasındaki desibel cinsinden fark olup, dış veya orta kulaktaki iletim tipi işitme kayıplarının göstergesidir.

İncele

Hayalet Meme Fenomeni

Breast-phantom Phenomenon

Meme dokusunun cerrahi olarak çıkarılmasından sonra, organın hâlâ yerinde durduğu yanılsaması ve sıklıkla karıncalanma ya da ağrı gibi duyusal algılarla kendini gösteren somatosensoriyel durum.

İncele

Hayvani Ruhlar

Animal Spirits

Galen fizyolojisinde beyinden vücuda içi boş sinirler aracılığıyla aktarıldığına inanılan ve zihin ile beden arasındaki iletişimi sağladığı düşünülen hipotetik akışkan maddedir.

İncele

Hazırlık Potansiyeli

Bereitschaftspotential (BP)

İstemli bir hareketin gerçekleştirilmesinden hemen önceincelenebilen, birincil motor kortekste ortaya çıkan elektriksel beyin potansiyeli değişimidir.

İncele

Hemeralopi

Day Blindness

Şiddetli gün ışığında veya aydınlık ortamlarda görme keskinliğinin belirgin şekilde azalması durumu.

İncele

Hızlandırılmış Yaşlanma

Accelerated Aging

Normal yaşlanma süreçlerinin veya biyolojik yıpranmanın, çevresel ya da deneysel stres faktörleri aracılığıyla olağan akışından daha kısa bir zaman diliminde yapay olarak tetiklenmesi veya gözlemlenmesi.

İncele

Hipertansif Arteriyopati

Arteriopathia Hypertonica

Hipertansiyon ile ilişkili, arter duvarındaki kas ve elastik dokunun kalınlaşarak bağ dokusu lifleriyle yer değiştirdiği bir arteriyel dejenerasyon formudur.

İncele

Hücre Gövdesi

Cell Body

Nöronun çekirdeğini ve çoğu organelini barındıran, metabolik merkeze ve ana entegrasyon bölgesine karşılık gelen hücresel kısımdır.

İncele

Hücre Topluluğu

Cell Assembly

Donald O. Hebb tarafından 1949'da öne sürülen; eşzamanlı ve yinelenen biçimde aktive olarak tek bir işlevsel birim haline gelen, herhangi bir bileşeninin uyarılmasıyla bütünüyle tetiklenebilen nöron grubudur.

İncele

Insula

Central Lobe

Serebral hemisferlerin lateral sulkusunun derinliklerinde yer alan ve interoseptif farkındalık, duygu işleme ve somatik duyumların entegrasyonundan sorumlu kortikal bölge.

İncele

İçe Şaşılık

Cross-eye

Gözlerden birinin veya her ikisinin iç dünyaya ya da burun köküne doğru içe yönelmesiyle karakterize edilen bir strabismus türüdür.

İncele

İki El Etkileşimi

Bimanual İnterference

İki elin eş zamanlı olarak farklı hareketler yürütmesi veya aynı hareketi farklı zamanlamalarla icra etmesi gerektiğinde ortaya çıkan motor kontrol güçlüğü.

İncele

İki El Koordinasyonu

Bimanual Coordination

Her iki elin karmaşık görevleri yerine getirmek üzere motor komutlarını zamansal ve mekânsal olarak senkronize etme yeteneğidir.

İncele

İki Elini Kullanabilen

Ambidextrous

Her iki eli de eşit beceri ve ustalıkla kullanabilme yeteneğini ifade eden nöropsikolojik durum.

İncele

İki Kulaklı Etkileşim

Binaural İnteraction

İki kulaktan gelen işitsel sinyallerin merkezi sinir sisteminde birleşmesi ve karşılıklı etkileşime girmesi sürecidir.

İncele

İki Kulaklı İşitme

Binaural Hearing

Her iki kulaktan gelen işitsel uyarıcıların merkezi sinir sistemi tarafından entegre edilerek sesin yönünün, uzaklığının ve kaynağının uzamsal olarak algılanmasını sağlayan nörolojik süreç.

İncele

İki Kulaklı İşitsel İpucu

Binaural Cue

Ses kaynağının yönünü ve konumunu saptamak amacıyla her iki kulağa ulaşan ses dalgaları arasındaki fiziksel farkların bütünü.

İncele

İki Taraflı

Bilateral

Vücudun, bir organın ya da nörolojik yapıların her iki yanını birden ifade eden veya kapsayan anatomik ve işlevsel durum.

İncele

İki Taraflı Lezyon

Bilateral Lesion

Bir organın, özellikle her iki serebral hemisferin her iki tarafını da etkileyen doku hasarı veya patolojik bozulma.

İncele

İkincil İşitsel Korteks

A2

Primer işitsel korteksin çevresinde yer alan ve işitsel uyarıcıların daha üst düzeyde algılanması, anlamlandırılması ve sınıflandırılmasından sorumlu ikincil işitsel korteks (Brodmann alanı 22'nin komşuluğundaki işitsel ilişkisel alanlar) kısaltması.

İncele

İletim Afazisi

Conduction Aphasia

Dil kavrama yeteneğinin korunmuş olmasına karşın, işitilen kelimelerin ve cümlelerin tam olarak tekrar edilmesinde belirgin güçlükle karakterize edinilmiş bir lisan bozukluğudur.

İncele

İletim Hızı

Conduction Velocity

Bir aksiyon potansiyelinin bir akson boyunca yayılma hızı.

İncele

İletim Süresi

Conduction Time (CT)

Bir aksiyon potansiyeli gibi elektriksel veya kimyasal bir aktivitenin, nöral yolak üzerinde belirlenmiş iki anatomik nokta arasındaki mesafeyi kat etmesi için geçen milisaniye cinsinden süre.

İncele

İletim Tipi İşitme Kaybı

Conduction Deafness

Ses dalgalarının dış kulaktan kokleaya iletilmesinden sorumlu anatomik yapılardaki bozukluklar veya hastalıklar sonucunda ortaya çıkan işitme kaybı türüdür.

İncele

İlişkili Hareket

Associated Movement

İstemli bir hareketin icrası sırasında, hedeflenen eylemle doğrudan ilgisi olmayan kas gruplarında beliren istemsiz ve gereksiz kasılmalardır.

İncele

İlişkisel Bellek

Associative Memory

Bir uyarıcı, davranış, mekân veya geçmiş olaya ait anının, onunla ilişkili başka bir ipucunun hatırlanması veya sunulmasıyla tetiklenme ya da geri çağrılma yeteneği.

İncele

İlişkisel Görsel Agnozi

Associative Visual Agnosia

Duyusal olarak eksiksiz algılanan görsel uyaranların anlamının kavranamaması veya daha önceki bellek izleriyle ilişkilendirilememesi durumu.

İncele

İlk Ağlama

Birth Cry

Yeni doğan bir bebeğin solunumun başlamasıyla birlikte çıkardığı ilk refleksif sestir.

İncele

İnen Retiküler Sistem

Descending Reticular System

Hipotalamustan gelen sinyalleri işleyerek otonom sinir sistemi aktivitesini ve motor fonksiyonları düzenleyen retiküler formasyonun inen yolak bileşeni.

İncele

İnen Yol

Descending Tract

Üst merkezlerden (beyin kabuğu veya beyin sapı gibi) omuriliğe ya da alt sinir merkezlerine doğru uzanan ve duyusal girdileri, motor işlevleri modüle eden sinirsel yol.

İncele

İptal Testi

Cancellation Test

Katılımcının kağıt veya ekranda rastgele dağılmış sembolleri belirli bir kurala göre bularak üzerini çizmesi veya silmesi esasına dayanan algısal ve motor hız ölçüm testi.

İncele

İrade Yitimi

Abulia (aboulia)

İnisiyatif ve irade gücünün aşırı derecede kaybolması, bireyin karar vermesini veya istemli eylemleri başlatmasını imkansız hale getiren nöropsikiyatrik bir durumdur.

İncele

İşaret Destekli Konuşma

Cued Speech

İşitme engelli bireylerin konuşulan dili dudaktan okuma yoluyla anlamalarını kolaylaştırmak amacıyla, el hareketleri ve konumlarıyla fonemik ayrım yaratan görsel bir iletişim sistemidir.

İncele

İşitilebilirlik Eğrisi

Audibility Curve

Saf tonlar için işitme eşiğinin desibel ses basınç seviyesi (dB SPL) ile tonun frekansı arasındaki matematiksel ve fizyolojik ilişkiyi gösteren grafiksel temsil.

İncele

İşitme Aralığı

Audibility Range

İşitme duyusunu uyandırabilen ses frekanslarının alt ve üst sınırlarını belirten akustik aralıktır.

İncele

İşitme Siniri

Acoustic Nerve

İç kulaktaki kokleadan beyine işitsel duyusal bilgileri iletmekle sorumlu olan sekizinci kranial sinirin (vestibulokoklear sinir) işitsel bileşeni.

İncele

İşitsel

Aural

Kulağa ait olan veya kulak aracılığıyla algılanan her türlü işitsel uyarıcıyı niteleyen duyusal terim.

İncele

İşitsel Afazi

Auditory Aphasia

İşitme yetisi tamamen normal olmasına karşın, söylenen dili anlama ve idrak etme becerisinin ileri düzeyde bozulması veya tamamen yitirilmesiyle karakterize bir afazi türüdür.

İncele

İşitsel Agnozi

Auditory Agnosia

İşitsel duyu yolları ve temel işitme eşikleri sağlam olmasına karşın, bireyin işitsel uyaranları (konuşma, çevresel sesler, müzik) tanıma ve anlamlandırma yeteneğinin kaybı veya bozulmasıdır.

İncele

İşitsel Algı Bozukluğu

Auditory Perceptual Disorder

Merkezi işitsel işleme bozukluğunun eski adı olup, seslerin beyin tarafından normal işitme eşiklerine rağmen anlamsal olarak çözümlenememesini ifade eden tarihsel bir klinik tanımdır.

İncele

İşitsel Beceriler

Auditory Skills

İşitsel bilgiyi alma, ayırt etme, dikkat etme ve bellekte tutma süreçlerini kapsayan bilişsel ve duyusal yetenekler bütünü.

İncele

İşitsel Beyinsapı Yanıtı

ABR

İşitsel uyaranlara karşı sekizinci kranial sinir ve beyinsapı yolları boyunca ortaya çıkan elektriksel potansiyellerin yüzey elektrotları aracılığıyla kaydedilmesidir.

İncele

İşitsel Eğitim

Auditory Training

İşitme kaybı yaşayan bireylerin kalan işitme kapasitelerini en verimli şekilde kullanmalarını, sesleri ayırt etmelerini ve konuşulan dili daha iyi anlamalarını sağlayan sistematik rehabilitasyon süreci.

İncele

İşitsel Filtre

Auditory Filter

İşitsel sistemin frekans seçiciliğini sağlayan ve kokleada başlayan erken evre işleme mekanizmalarını modelleyen analitik süzgeç kümesi.

İncele

İşitsel Füzyon

Auditory Fusion

Her iki kulağa iletilen farklı işitsel uyarıcıların merkezi sinir sisteminde tek bir tutarlı ses algısı olarak birleştirilmesi süreci.

İncele

İşitsel Geri Bildirim

Auditory Feedback

Bireyin konuşurken veya şarkı söylerken kendi sesini duyması ve bu sayede ses yüksekliği, hızı ve netliğini anlık olarak ayarlayabilmesini sağlayan duyusal döngüdür.

İncele

İşitsel Harmonik

Aural Harmonic

Kulak içi mekanizmaların, özellikle koklear non-lineerliğin bir sonucu olarak işitsel sistem içinde üretilen distorsiyon ürünü.

İncele

İşitsel İşleme

Auditory Processing

İşitme duyusunun temelini oluşturan nöral süreçler ve mekanizmaların bütünüdür.

İncele

İşitsel İşleme Bozukluğu

Auditory Processing Disorder

Kulak yapısı ve işitme eşikleri normal olmasına rağmen, bireyin merkezi sinir sistemindeki işitsel sinyalleri çözme ve yorumlama becerisindeki nörogelişimsel yetersizlik.

İncele

İşitsel Keskinlik

Auditory Acuity

Bireyin işitme duyusunun hassasiyeti; özellikle birbirine çok benzeyen sesleri ayırt edebilme ve ince frekans değişikliklerini algılayabilme kapasitesi.

İncele

İşitsel Korteks

Auditory Cortex

Serebral korteksin temporal lobunda yer alan, talamustaki medial genikülat çekirdekten gelen işitsel girdileri alan ve tonotopik organizasyonla işleyen birincil duyusal bölgedir.

İncele

İşitsel Labirent

Auditory Labyrinth

İç kulakta yer alan, işitme sinyallerinin iletiminden ve algılanmasından sorumlu olan karmaşık membranöz ve kemik yapıların bütünü.

İncele

İşitsel Maskeleme

Auditory Masking

Bir sesin varlığının, başka bir sesin (hedef sinyal) işitsel eşiğini yükselterek algılanabilirliğini azaltması veya tamamen ortadan kaldırması olgusu.

İncele

İşitsel Maskeleme Seviyesi Farkı

Binaural Masking Level Difference

İki kulağa ulaşan seslerin faz veya zaman özelliklerindeki değişikliklerin, arka plan gürültüsünün maskeleme etkisini azaltarak sinyal algısını iyileştirmesi durumu.

İncele

İşitsel Sistem

Auditory System

Ses dalgalarını fiziksel enerjiden nörolojik sinyallere dönüştürerek işitme duyusunu oluşturan biyolojik yapılar ve süreçler bütünü.

İncele

İşitsel Sözel Öğrenme Testi

Auditory Verbal Learning Test (AVLT)

Bireylerin işitsel-sözel bellek süreçlerini, öğrenme eğrilerini, retroactive ve proactive girişim etkilerini değerlendiren standartlaştırılmış nöropsikolojik test bataryası.

İncele

İşitsel Sürekli Performans Testi

ACPT

Çocukların uzun süreli işitsel uyarıcılara odaklanma ve dikkat sürdürme kapasitesini ölçen standartlaştırılmış bir nöropsikolojik değerlendirme aracıdır.

İncele

İşitsel Uyarı Düzeyi

Auditory Sensation Level

Belirli bir sesin, bireyin o frekanstaki işitme eşiğinin desibel (dB SL) cinsinden ne kadar üzerinde olduğunu ifade eden odyolojik ölçüm parametresi.

İncele

İşitsel Uyarıcı

Auditory Stimulus

İşitsel duyum meydana getirme kapasitesine sahip olan, genellikle havayla yayılan ses dalgalarını kapsayan ancak kemik iletimi veya içsel olaylarla da oluşabilen fiziksel enerji formu.

İncele

İşitsel Uyarılmış Potansiyel

Auditory Evoked Potential

İşitsel uyaranlara yanıt olarak merkezi sinir sistemi tarafından üretilen biyolojik temelli elektriksel potansiyel değişimleridir.

İncele

İşitsel Uyarım

Auditory Stimulation

İşitsel sistemi aktive etmek ve organizmada fizyolojik ya da davranışsal bir tepki tetiklemek amacıyla ses dalgalarının kullanılması.

İncele

İşitsel Uzay Algısı

Auditory Space Perception

Bir ses kaynağının uzaydaki yönünün, mesafesinin ve yüksekliğinin nöral sistem tarafından hesaplanarak algılanması sürecidir.

İncele

İşitsel Yerelleştirme

Auditory Localization

Akustik bilgileri kullanarak ses kaynaklarının uzaysal konumunu ve bu konumdaki değişimleri belirleme yeteneği.

İncele

İşitsel Yol

Auditory Pathway

İşitsel bilgilerin koklear tüy hücrelerinden birincil işitsel kortekse kadar iletildiği sinirsel güzergahtır.

İncele

İşitsel Yorgunluk

Auditory Fatigue

Yüksek şiddetli sese kısa veya uzun süreli maruz kalma sonucunda ortaya çıkan, geçici işitme kaybı durumu.

İncele

İşitsel-dokunsal Cihaz

Audiotactile Device

Dokunmaya duyarlı bir yüzey ile konuşma sentezleyicisini birleştirerek dokunsal girdileri sesli çıktıya dönüştüren yardımcı bir teknoloji aracıdır.

İncele

İştah Merkezi

Appestat

Beyinde iştahı ve gıda alımını düzenlediği varsayılan varsayımsal bir regülasyon merkezidir.

İncele

İştahsal Davranış

Appetitive Behavior

Tüketim davranışı ile sonuçlanan, öğrenme ve deneyimle şekillenen, yüksek düzeyde esnek ve amaca yönelik aktif arayış süreci.

İncele

İştahsal Sistem

Appetitive System

Bireyin çevredeki olumlu veya ödüllendirici ipuçlarına karşı duyarlılığını ve bu uyarıcılara yaklaşma süreçlerini yöneten motivasyonel ve nörodavranışsal sistem.

İncele

İvmelenme Etkileri

Acceleration Effects

1 g'den büyük yerçekimi kuvvetleri oluşturan ivmelenmenin bedende tetiklediği fizyolojik, biyokimyasal ve psikolojik değişimler bütünü.

İncele

İvmelenme-yavaşlama Yaralanması

Acceleration–deceleration İnjury

Başın ani bir şekilde harekete geçmesi veya aniden durması sonucu oluşan ve ak madde yollarında yaygın gerilmeye, kanamaya ve nörolojik bozulmalara yol açan bir kafa travması türüdür.

İncele

İyi Huylu Ailesel Makrosefali

Benign Familial Macrocephaly

Kranial çevrenin yaş ve cinsiyete göre ortalamanın iki standart sapma üzerinde olması durumuyla karakterize edilen, genellikle otozomal dominant geçiş gösteren ve altta yatan patolojik bir nörolojik bozukluk barındırmayan kalıtsal bir varyant.

İncele

Kafur Kokulu

Camphoraceous

Stereokimyasal koku teorisinde yer alan yedi temel koku sınıfından birini tanımlayan sıfat.

İncele

Kaliforniya Sözel Öğrenme Testi

CVLT

Sözel bellek, öğrenme stratejileri, hatırlama ve tanıma performansını detaylı olarak değerlendiren standartlaştırılmış bir nöropsikolojik test bataryası.

İncele

Kallozal Apraksi

Callosal Apraxia

Corpus callosum lezyonları sonucunda, öğrenilmiş ve amaca yönelik motor hareketlerin sol ekstremite ile gerçekleştirilememesi durumu.

İncele

Kallozektomi

Callosectomy

Korpus kallozumun cerrahi olarak tamamen veya kısmen çıkarılması veya kesilmesi prosedürüdür.

İncele

Kalorik Nistagmus

Caloric Nystagmus

Vücut sıcaklığının üstünde veya altında suyun kulağa verilmesiyle tetiklenen ve vestibüler fonksiyonu değerlendiren istemsiz göz hareketidir.

İncele

Kalsiyum Modüle Edici Protein

Calmodulin

Canlı hücrelerde kalsiyum iyonlarına bağlanarak kas kasılması ve bellek oluşumu gibi birçok kalsiyum düzenlemeli süreci yöneten çok işlevli bir ikincil haberci proteindir.

İncele

Kan Oksijen Düzeyine Bağımlı (BOLD)

Blood Oxygenation Level-dependent (BOLD)

Fonksiyonel manyetik rezonans görüntülemede (fMRI), beyin aktivitesindeki artış veya azalışa bağlı olarak kan oksijen seviyelerindeki değişimleri saptayan kontrast mekanizması.

İncele

Kan-beyin Bariyeri

Blood–brain Barrier

Merkezi sinir sistemini dolaşımdaki kanda bulunan zararlı maddelerden, patojenlerden ve toksinlerden koruyan, beyin kılcal damarlarının endotel hücreleri tarafından oluşturulan yüksek seçiciliğe sahip yarı geçirgen bir bariyerdir.

İncele

Kannabinoid Reseptörü

Cannabinoid Receptor

Hücre zarında yer alan ve hem bitkisel kenevir bileşiklerinin hem de vücut tarafından üretilen endokannabinoidlerin bağlanarak hücre içi sinyal iletimini başlattığı G proteini kenetli özelleşmiş reseptör ailesidir.

İncele

Kapalı Devre Televizyon Sistemi

Closed-circuit Television System (CCTV System)

Az gören bireylerin basılı veya el yazısı metinleri okuyabilmesini sağlamak amacıyla, bir video kamera aracılığıyla görüntüyü büyüterek bir monitöre yansıtan optik-elektronik yardımcı teknoloji sistemidir.

İncele

Kapalı Kafa Travması

Closed Head İnjury

Kafatasının bütünlüğünün bozulmadığı, delinmediği veya kırılmadığı, sarsılma veya ivmelenme-yavaşlama mekanizmalarıyla beyin dokusunda hasar oluşturan kafa yaralanması.

İncele

Karakteristik Frekans

Characteristic Frequency (CF)

İşitsel sinir lifinin veya işitsel sistemin herhangi bir noktasındaki nöronun en düşük eşikle uyarılabildiği, yani en yüksek duyarlılık gösterdiği spesifik ses frekansıdır.

İncele

Karanlığa Uyum

Dark Adaptation

Gözün düşük ışık koşullarında ışığa duyarlılığını artırarak karanlık ortama uyum sağlama fizyolojik süreci.

İncele

Karbamat

Carbamate

Demans tedavisinde kullanılan ve bilişsel işlevlerdeki gerilemeyi yavaşlatan asetilkolinesteraz inhibitörleri sınıfından bir bileşik grubu.

İncele

Karbon Tetraklorür

Carbon Tetrachloride

Solunduğunda öfori, dezoryantasyon ve depersonalizasyon yaratan, kronik kullanımda ise kalıcı demans ve ölüme yol açabilen uçucu endüstriyel çözücü.

İncele

Kardiyo- (kardi-)

Cardio- (cardi-)

Kalple ilgili yapıları, işlevleri veya durumları nitelendirmek üzere kullanılan tıbbi ve biyolojik birleştirici ön ek.

İncele

Karıştırılmış Cümle Testi

Disarranged-sentence Test

Karışık halde verilmiş kelimeleri gramer ve anlam açısından doğru bir sıraya koyarak anlamlı bir cümle oluşturmayı amaçlayan bilişsel değerlendirme aracıdır.

İncele

Karmaşık Şekil Testi

Complex Figure Test

Bireylerin görsel-uzamsal bellek, yapılandırma becerileri ve görsel-motor işlevlerini değerlendirmek amacıyla karmaşık geometrik bir desensel figürün kopyalanması ve ardından hafızadan yeniden çizilmesine dayanan nöropsikolojik test.

İncele

Karpal Yaş

Carpal Age

Bireyin el bileği (karpal) kemiklerindeki ossifikasyon (kemikleşme) derecesine bakılarak tahmin edilen anatomik ve iskeletsel yaşı.

İncele

Karşılaştırmalı Nöropsikoloji

Comparative Neuropsychology

İnsanlar dahil olmak üzere farklı hayvan türlerindeki davranış ile nöral mekanizmalar arasındaki ilişkileri, özellikle beyin hasarının etkileri bağlamında inceleyen disiplin.

İncele

Kart Sıralama Testi

Card-sorting Test

Katılımcının rastgele karışık kartları renk, şekil veya sayı gibi belirli kategorilere göre ayırmasını gerektiren ve bilişsel esnekliği ölçen nöropsikolojik değerlendirme aracı.

İncele

Kasılma / Kısaltma

Contraction

Kas liflerinin boyunun kısalması veya gerilmesi durumu; ya da dilbilimde iki veya daha fazla sözcüğün birleştirilerek bazı seslerin düşürülmesiyle yeni bir form oluşturulması.

İncele

Katafazi

Cataphasia

Tek bir sözcüğün ardışık ve istemsiz bir şekilde, belirli bir ritimle sürekli olarak tekrarlanmasıyla kendini gösteren nadir bir dil bozukluğudur.

İncele

Katafora

Cataphora

Kısmi bilinç aralıklarıyla bölünebilen, derin bir uyku veya stupor halini andıran özel bir koma türü.

İncele

Katalepsi

Catalepsy

Vücudun dış uyaranlardan bağımsız olarak belirli bir duruşu uzun süre boyunca koruduğu, kas sertliği ve ağrı duyarlılığında azalmayla kendini gösteren nöropsikiyatrik bir durumdur.

İncele

Katarakt

Cataract

Göz merceğinin saydamlığını kaybederek opaklaşması ve buna bağlı olarak ilerleyici görme kaybına yol açması durumu.

İncele

Katastrofik Reaksiyon

Catastrophic Reaction

Tehdit edici veya travmatik bir durumla başa çıkma kapasitesinin ani ve şiddetli bir şekilde çöкмеsi; bireyin yoğun yetersizlik, anksiyete ve çaresizlik hissetmesi.

İncele

Kategori Akıcılığı

Category Fluency

Bireyin belirli bir semantik kategoriye (örneğin hayvanlar veya meyveler) ait kelimeleri sınırlı bir süre içinde (genellikle 60 saniye) ne kadar hızlı ve doğru üretebildiğini ölçen bir nöropsikolojik test yöntemidir.

İncele

Kategori Testi

Category Test

Soyut akıl yürütme, kavram oluşturma ve zihinsel esneklik gibi üst düzey yürütücü işlevleri değerlendiren sözel olmayan bir nöropsikolojik problem çözme testidir.

İncele

Katekol-o-metiltransferaz (COMT)

Catechol-o-methyltransferase (COMT)

Nöronal sinapslarda katekolamin nörotransmitterlerini metabolize ederek inaktive eden temel bir enzimdir.

İncele

Katekolamin

Catecholamine

Bir katekol halkası ve bir amin grubundan oluşan, tirozin amino asidinden türetilen biojenik amin sınıfı nörotransmitter ve hormonlar.

İncele

Katekolaminerjik

Catecholaminergic

Katekolamin nörotransmitterlerini salgılayan, bunlara yanıt veren veya bu moleküller tarafından aracılık edilen sistemleri ve yapıları tanımlayan sıfat.

İncele

Kaudal

Caudal

Bir organizmanın kuyruk ucuna doğru olan veya kuyrukla ilgili anatomik bölgeleri tanımlamak için kullanılan yönsel sıfat.

İncele

Kaudat Nukleus

Caudate Nucleus

Bazal ganglionların temel bileşenlerinden biri olan, motor kontrol, ödül mekanizmaları ve prosedürel öğrenme süreçlerinde kritik işlevler üstlenen subkortikal bir beyin yapısı.

İncele

Kavram Oluşturma Testi

Concept-formation Test

Bireylerin soyutlama, sınıflandırma ve yeni kategoriler öğrenme süreçlerini değerlendirmek ve kavram oluşturma becerisi seviyesini ölçmek amacıyla kullanılan standartlaştırılmış psikolojik ölçme aracı.

İncele

Kavramsal Apraksi

Conceptual Apraxia

Nesnelerin işlevsel kullanımına dair zihinsel tasarımların ve araç-gereç bilgisi organizasyonunun bozulmasıyla ortaya çıkan, uygun alet kullanamama durumu.

İncele

Kavramsal Sinir Sistemi

Conceptual Nervous System

Davranışsal aktivitelerin analojilerini kurmak amacıyla sinir sisteminin nörolojik ve fizyolojik fonksiyonlarının varsayımsal bir modelle simüle edilmesidir.

İncele

Kayan Dikkat

Drifting Attention

Uyarılma anında dikkatin kısa süreliğine sürdürülebilmesi ancak hızla somnolan (uykulu) bir duruma geri kaymasıyla karakterize dikkat bozukluğu.

İncele

Kemestezi

Chemesthesis

Göz, burun, ağız ve boğazdaki mukozal yüzeylerin, tat ve koku dışındaki kimyasal uyarıcılara (özellikle ağrı, dokunma ve ısı reseptörleri aracılığıyla) verdiği duyusal tepki.

İncele

Kemik İletimi

Bone Conduction

Ses dalgalarının, kafatası kemiklerindeki mekanik titreşimler aracılığıyla havayolu atlanarak doğrudan iç kulaktaki kokleaya iletilmesi süreci.

İncele

Kemo Beyin

Chemo Brain

Kanser tedavisi gören veya bu süreci tamamlamış bireylerde görülen; bellek, dikkat, yürütücü işlevler ve bilgi işleme hızındaki düşüşleri tanımlayan gayri resmi klinik terim.

İncele

Kemoreseptör Tetikleme Bölgesi (CTZ)

Chemoreceptor Trigger Zone (CTZ)

Medulla oblongata'da yer alan ve toksik kimyasallar ile farmakolojik ajanları algılayarak kusma refleksini başlatan nöronal hücre kümesidir.

İncele

Kemosensöriyel Olay İlişkili Potansiyel

Chemosensory Event-related Potential (CSERP)

Kimyasal bir duysal uyaranın (koku, tat veya trigeminal tahriş) sunulmasına yanıt olarak beyin korteksinde tetiklenen elektriksel potansiyel değişiklikleridir.

İncele

Kesişen Disparite

Crossed Disparity

Fikse edilen noktanın önünde yer alan nesnelerin, her iki retinada da horopterin içinde ve foveanın temporal yönüne düşmesiyle oluşan binoküler retinotopik eşitsizlik durumu.

İncele

Keskinlik

Acuity

Algının, özellikle duyusal uyarımların çözünürlüğünü ve hassasiyetini belirleyen sinirsel ve fiziksel netlik derecesidir.

İncele

Keskinlik Izgarası

Acuity Grating

Bireyin görsel algı keskinliğini ölçmek amacıyla kullanılan; birbirine yakın yerleştirilmiş alternatif siyah ve beyaz çizgilerden oluşan uyarıcı desen.

İncele

Kısa Görsel-mekânsal Bellek Testi

Brief Visuospatial Memory Test

Tekrarlanan görsel bilgilerin öğrenilmesini, depolanmasını ve uzun süreli geri çağrılmasını değerlendiren standart bir nöropsikolojik ölçektir.

İncele

Kıvrık Afazi

Crossed Aphasia

Genelde sol hemisfer hasarına bağlı gelişen afazinin, yaygın olanın aksine, sağ hemisfer lezyonu sonucunda ortaya çıkması durumudur.

İncele

Kimerik Stimülasyon

Chimeric Stimulation

Bölünmüş beyin hastalarında iki serebral hemisferin bağımsız işlevlerini incelemek amacıyla, farklı iki yüzün yarılarının birleştirilmesiyle oluşturulan uyaranların görsel alana sunulduğu deneysel prosedür.

İncele

Kimya

Chemistry

Maddenin atomik ve moleküler düzeydeki bileşimini, özelliklerini, yapısal dönüşümlerini ve bu süreçlerde açığa çıkan ya da kullanılan enerji değişimlerini inceleyen temel bilim dalı.

İncele

Kimyasal Beyin Uyarımı

Chemical Brain Stimulation

Terapötik veya deneysel amaçlarla spesifik beyin bölgelerine nörotransmitterlerin veya diğer beyin-aktif kimyasalların doğrudan verilmesi prosedürü.

İncele

Kimyasal Duyular

Chemical Senses

Kimyasal moleküllerin veya elektrolitlerin doğrudan temin ettiği uyarıcılara duyarlı olan, özellikle tat ve koku duyularını kapsayan somatosensöriyel alt sistemlerdir.

İncele

Kimyasal Duyusal Olayı İlişkili Potansiyel

CSERP

Koku ve tat gibi kimyasal duyusal uyaranlara verilen yanıt olarak beyin kabuğunda ortaya çıkan elektriksel potansiyel değişikliklerini ölçen bir elektroensefalografi (EEG) yöntemidir.

İncele

Kimyasal İletim

Chemical Transmission

Nöronlar arasında sinaptik aralıkta nörotransmitter molekülleri aracılığıyla gerçekleştirilen sinirsel sinyal iletimi sürecidir.

İncele

Kimyasal Sempatektomi

Chemical Sympathectomy

Cerrahi bir müdahale olmaksızın, neurotoksik ajanlar (örneğin 6-hidroksidopamin) kullanılarak sempatik sinir uçlarının veya gangliyonlarının farmakolojik olarak tahrip edilmesi ve işlevsiz hale getirilmesi.

İncele

Kimyasal Sinaps

Chemical Synapse

Nöronlar arasında sinyallerin dar bir aralık (sinaptik yarık) üzerinden nörotransmitter salınımı ve difüzyonu yoluyla iletildiği özelleşmiş bağlantı noktası.

İncele

Kimyasal Uyarım

Chemical Stimulation

Koku ve tat alıcı hücrelerin, spesifik moleküller veya elektrolitlerle temas ederek elektriksel potansiyeller üretmesi ve bu sinyalleri merkezi sinir sistemine iletmesidir.

İncele

Kleeblattschädel Sendromu

Cloverleaf Skull

Kafatasının erken kapanması (kraniosinostoz) sonucunda başın üç yapraklı yonca biçimini aldığı nadir bir konjenital malformasyon.

İncele

Klinik Çocuk Nöropsikolojisi

Clinical Pediatric Neuropsychology

Çocukluk ve ergenlik dönemindeki merkezi sinir sistemi bozukluklarının davranışsal ve bilişsel yansımalarını inceleyen ve klinik müdahale planlayan uygulamalı alt dal.

İncele

Klinik Nöropsikoloji

Clinical Neuropsychology

Beyin işlevleri ile insan davranışı arasındaki ilişkiyi inceleyen, beyin hasarları ve nörolojik bozuklukların değerlendirilmesi ve rehabilitasyonuna odaklanan klinik psikoloji uzmanlık dalıdır.

İncele

Klinik Sinirbilim

Clinical Neuroscience

Temel sinirbilim verilerini klinik psikoloji, psikiyatri ve nöroloji ile birleştirerek zihinsel ve sinir sistemine ait bozuklukların nöral temellerini inceleyen disiplinler arası alan.

İncele

Klinodaktili

Clinodactyly

Bir veya birden fazla parmağın avuç içi düzlemine doğru kalıcı olarak lateral yönde kıvrık olması durumu.

İncele

Klonik

Clonic

Kasların hızlı ve ritmik bir şekilde kasılıp gevşemesiyle karakterize olan nörolojik durum.

İncele

Kloropsi

Chloropsia

Nesnelerin ve görsel çevrenin geçici veya sürekli olarak yeşil renkte algılanmasıyla karakterize nadir bir görsel bozukluk.

İncele

Kod Testi

Code Test

Katılımcıların belirli bir kural veya anahtar eşliğinde, bir sembol setini başka bir sembol setine dönüştürmesini gerektiren bilişsel performans ölçüm aracı.

İncele

Kognitif Perseverasyon

Cognitive Perseveration

Bir uyaran, görev veya strateji geçerliliğini yitirmesine rağmen, zihinsel esneklik eksikliği nedeniyle aynı düşünce veya davranış kalıbının uygunsuz bir şekilde tekrarlanması durumu.

İncele

Kognitif Rezerv

Cognitive Reserve

Yetişkin beyninin, nörolojik hasar veya hastalıklara rağmen klinik semptom göstermeksizin işlevselliğini sürdürebilme kapasitesi ve alternatif sinirsel ağlar kullanabilme esnekliği.

İncele

Kohlea

Cochlea

İç kulakta yer alan, salyangoz kabuğu şeklindeki sıvıyla dolu kemik yapı; mekanik ses titreşimlerini sinirsel impulslara dönüştüren temel işitme organıdır.

İncele

Kohlear Eko

Cochlear Echo

İç kulaktaki kokleanın dış tüy hücreleri tarafından üretilen ve dış kulak yolundan ölçülebilen düşük seviyeli akustik yansımalardır.

İncele

Kohlear İmplant

Cochlear İmplant

İleri veya çok ileri düzey işitme kayıplarında, ses dalgalarını doğrudan elektriksel sinyallere dönüştürerek işitme sinirini uyaran cerrahi olarak yerleştirilmiş elektronik nöroprotez.

İncele

Koklear Çekirdek

Cochlear Nucleus

Beyin sapında yer alan ve iç kulaktan gelen işitsel sinir uyarılarını ilk olarak işleyen ikinci derece nöronların hücre gövdesi kümesi.

İncele

Koklear Emisyonlar

Cochlear Emissions

İç kulaktaki dış tüylü hücrelerin metabolik aktivitesi sonucu üretilen ve kulak zarından dış kulak yoluna doğru yayılan düşük seviyeli akustik enerji.

İncele

Koklear Kanal

Cochlear Duct

İç kulaktaki kokleanın içinde yer alan, endolenf sıvısıyla dolu ve işitme duyusunun temel alıcısı olan Corti organını barındıran membranöz kanal.

İncele

Koklear Mikrofonik

CM

İç kulaktaki tüy hücreleri tarafından akustik girdinin dalga biçimini doğrudan taklit ederek üretilen alternatif akım elektrik potansiyeli.

İncele

Koklear Recruitment

Cochlear Recruitment

Ses şiddetindeki küçük bir artışın, kokleada daha önce uyarılmamış nöronları da devreye sokması nedeniyle, sesin algılanan yüksekliğinde anormal derecede hızlı ve orantısız bir artış yaşanması durumu.

İncele

Koklear Sinir

Cochlear Nerve

İç kulaktaki salyangoz benzeri yapısı olan kokleadan beyne işitsel duyusal bilgileri taşıyan duyusal sinir lifi demeti.

İncele

Kolesistokinin

CCK

Gİ sistemi ile merkezi sinir sisteminde salgılanan, sindirim süreçlerini düzenleyen ve anksiyojenik (kaygı tetikleyici) etkileriyle bilinen bir neuropeptiddir.

İncele

Kolin

Choline

Genellikle B vitamini kompleksine dahil edilen, hücre zarlarının yapısında yer alan ve temel bir nörotransmitter olan asetilkolinin öncülü biyojenik amin.

İncele

Kolinerjik

Cholinergic

Asetilkolin nörotransmitterine yanıt veren, onu salgılayan veya bu molekülle etkileşime giren yapıları ve süreçleri tanımlayan sıfat.

İncele

Kolinerjik Reseptör

Cholinergic Receptor

Asetilkolin nörotransmitterini bağlayarak sinyalleri ileten ve sinir sisteminde hayati işlevleri yöneten hücre zarı reseptörleri.

İncele

Kolinerjik Sinaps

Cholinergic Synapse

Nörotransmitter olarak asetilkolin kullanan ve sinyallerin nöronlar arası ya da nöron ile efektör organ arasında iletilmesini sağlayan özelleşmiş kimyasal sinaps türü.

İncele

Kolinerjik Sistem

Cholinergic System

Asetilkolin nörotransmiterini sentezleyen, salgılayan ve reseptörleri aracılığıyla sinyallerini ileten nöral ağların ve yolların bütünü.

İncele

Kolinesteraz

Cholinesterase (che)

Asetilkolini kolin ve asetik aside parçalayarak sinaptik aralıktaki nörotransmitter etkinliğini sonlandıran kritik bir hidrolitik enzim.

İncele

Kollateral

Collateral

Ana yapının yanında yer alan, ona ikincil düzeyde eşlik eden veya alternatif bir güzergah oluşturan yapı veya süreç.

İncele

Kollateral Sulkus

Collateral Sulcus

Serebral hemisferlerin inferior yüzeyinde, oksipital lobun arka ucundan temporal lobun ön ucuna kadar uzanan derin anatomik oluk.

İncele

Kollozal

Callosal

Beynin iki hemisferini birbirine bağlayan temel komissural lif demeti olan corpus callosum ile ilgili veya bu yapıya ait olan anlamına gelen anatomik sıfat.

İncele

Kolon

Column

Anatomide ve sinirbilimde, mimari bir sütunu andıran makroskobik veya mikroskobik yapısal oluşum.

İncele

Kolonlar Organizasyonu

Columnar Organization

Serebral korteksin gri maddesi içindeki nöronların, yüzeye dik açıyla uzanan dikey silindirik sütunlar (kolonlar) halinde fonksiyonel olarak kümelenmesi.

İncele

Koma Stimülasyonu

Coma Stimulation

Komadaki bireylerin iyileşme sürecini hızlandırmak veya uyanıklık düzeyini artırmak amacıyla çoklu duyusal uyaranların (işitsel, görsel, dokunsal, tat, koku) sistematik olarak uygulanmasıdır.

İncele

Kombinasyon Testi

Combination Test

Temel görevin, kelimeleri veya nesneleri daha karmaşık bir bütün oluşturacak şekilde bir araya getirmek veya monte etmek olduğu bir psikolojik değerlendirme türüdür.

İncele

Komissürotomi

Commissurotomy

Serebral hemisferler arasındaki ana lif köprüsü olan corpus callosum başta olmak üzere, bir komissürün cerrahi olarak kısmen kesilmesi prosedürü.

İncele

Komisural Lif

Commissural Fiber

Beynin sol ve sağ serebral yarımkürelerindeki aynı ya da eşdeğer yapıları birbirine bağlayan nöronal akson demetleri.

İncele

Kompanse Nistagmus

Compensatory Nystagmus

Vestibüler sistemin tek taraflı akut kaybı veya hasarı sonrasında, beyin sapı ve serebellumun dengeyi yeniden sağlamak amacıyla geliştirdiği istemsiz, ritmik göz hareketidir.

İncele

Kompleks Hücre

Complex Cell

Primer görsel kortekste yer alan ve görsel uyarıcının kontrast, yönelim ve hareket yönüne duyarlı olan ancak reseptif alan içindeki konuma karşı belirli bir esneklik (spatial invariance) gösteren nöron.

İncele

Kompleks Parsiyel Nöbet

Complex Partial Seizure

Bilinç bulanıklığı, karmaşık duyusal deneyimler ve otomatizmlerle karakterize, genellikle temporal lob kaynaklı fokal nöbet türü.

İncele

Kompulsif Perseverasyon

Compulsive Perseveration

Bir bireyin, uygun dış uyaran ortadan kalkmış veya bağlam değişmiş olmasına rağmen, bir davranışı, kelimeyi, düşünceyi veya motor eylemi mantıksız ve yineleyici bir biçimde sürdürme eğilimi.

İncele

Kompülsif Gülme

Compulsive Laughter

Bireyin farkında olabileceği veya olmayabileceği, kalıcı, uygunsuz ve görünüşte kontrol edilemeyen gülme nöbetleridir.

İncele

Konfabulasyon

Confabulation

Bireyin bilinçli bir aldatma niyeti olmaksızın, bellek boşluklarını yanlış veya uydurma anılarla doldurması ve bunlara mutlak bir gerçeklik atfetmesi durumudur.

İncele

Konfrontasyon Adlandırma

Confrontation Naming

Bireyin görsel olarak sunulan bir nesneyi veya resmini doğrudan inceleyerek adlandırmasını gerektiren nöropsikolojik değerlendirme prosedürü.

İncele

Konjenital Defekt

Congenital Defect

Nedeni ne olursa olsun, doğum anında mevcut olan her türlü yapısal, işlevsel veya metabolik anormallik.

İncele

Konjenital Görme Bozukluğu

Congenital Visual İmpairment

Doğum anında veya doğumdan hemen sonra mevcut olan kısmi ya da toplam görme kaybı durumu.

İncele

Konjenital Görsel Agnozi

Congenital Visual Agnosia

Doğuştan gelen, temel görme yetilerinde, genel bilişte veya dil becerilerinde bir eksiklik olmaksızın nesnelerin veya yüzlerin görsel olarak tanınmasını engelleyen nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Konjenital Katarakt

Congenital Cataract

Doğumda veya doğumdan hemen sonra göz merceğinde (lens) ortaya çıkan bulanıklık veya opaklaşma.

İncele

Konjenital Kızamıkçık Sendromu

Congenital Rubella Syndrome

Gebeliğin ilk trimesterinde rubella virüsü maruziyetine bağlı olarak gelişen; işitme kaybı, kardiyovasküler anomaliler ve nörogelişimsel gerilikle karakterize konjenital bir tablodur.

İncele

Konjenital Multipl Artrogripozis

Arthrogryposis Multiplex Congenita

Doğuştan gelen, ilerleyici olmayan; çoklu eklem kontraktürleri ve anormal kas gelişimiyle karakterize bir durumlar grubu.

İncele

Konjenital Oküler Apraksi

Congenital Oculomotor Apraxia

Doğuştan var olan, yatay düzlemde istemli sakat ve yumuşak takip (smooth-pursuit) göz hareketlerinin yokluğu ancak dikey göz hareketlerinin korunması ile karakterize nörolojik bir durumdur.

İncele

Konjenital Renk Körlüğü

Congenital Color Blindness

Retinadaki fotoreseptör hücrelerin (koniler) genetik temelli işlev bozukluğu veya yokluğu nedeniyle bireyin belirli renkleri ayırt edememesi durumu.

İncele

Konjenital Sağırlık

Congenital Deafness

Nedeni ne olursa olsun, bireyin doğum anında var olan işitme kaybı durumu.

İncele

Konnsiyöz

CS

Psikoloji ve tıp literatüründe 'bilinçli' (conscious) durumunu veya olgusunu ifade etmek için kullanılan standart kısaltma.

İncele

Konsolidasyon Dönemi

Consolidation Period

Öğrenme deneyimini takip eden ve bu deneyime ait kalıcı bir belleğin geliştiği kritik zaman aralığı.

İncele

Konstrüktif Apraksi

Constructional Apraxia

Bireyin motor becerileri ve görsel algısı yerinde olmasına rağmen, iki veya üç boyutlu nesneleri inşa etme, yapılandırma ya da karmaşık görsel figürleri kopya etme yeteneğini yitirdiği nöropsikolojik bir bozukluktur.

İncele

Konstrüktif Praksi

Constructional Praxis

Uzaysal örüntüleri veya tasarımları çizme, kopyalama ya da fiziksel olarak manipüle etme becerisi.

İncele

Kontinjan Negatif Varyasyon

CNV

Beklenti, dikkat ve hazırlık süreçlerinde ortaya çıkan ve kafa derisinden kaydedilen yavaş bir beyin potansiyeli değişimidir.

İncele

Kontinjan Negatif Varyasyon (CNV)

Contingent Negative Variation (CNV)

Kafa derisinden kaydedilen ve uyarıcı bir sinyal ile eylem gerektiren ikinci bir sinyal arasındaki süreçte ortaya çıkan, bilişsel hazırlık ve beklentiyi yansıtan yavaş olay ilişkili potansiyeldir.

İncele

Kontraktür

Contracture

Kas, tendon ve çevre yumuşak dokuların anormal şekilde kısalarak gerilmesi ve buna bağlı olarak eklem hareket kısıtlılığına yol açması durumu.

İncele

Kontralateral

Contralateral

Vücudun ya da merkezi sinir sisteminin karşı tarafında yer alan veya o tarafı etkileyen durumları tanımlayan anatomik ve nörolojik yönelim sıfatı.

İncele

Kontralateral Hemisfer

Contralateral Hemisphere

Vücudun veya referans alınan bir organın karşı tarafındaki serebral yarım küreyi ifade eden nöroanatomik yönelim kavramı.

İncele

Kontralateral Kontrol

Contralateral Control

Beyin yarımkürelerinin her birinin, vücudun karşı (kontralateral) tarafındaki hareketleri ve duyusal girdileri organize edip yönettiği temel nörolojik organizasyon ilkesi.

İncele

Kontrast Dedektörü

Contrast Detector

Görsel sahnedeki ışık-karanlık sınırlarına ve parlaklık değişimlerine duyarlılık gösteren retinal ganglion hücreleri veya nöral yapılar.

İncele

Kontrast Duyarlılığı

Contrast Sensitivity

Sabit boyutlu bir nesne içindeki açık ve koyu tonlar arasındaki ince farkları ayırt edebilme yeteneğini ve bu yeteneğin ölçüsünü ifade eden görsel işleレビel kapasite.

İncele

Kontrekup

Contrecoup

Kafatasına alınan bir darbenin, darbe alan noktanın tam karşısındaki beyin dokusunda oluşturduğu hasar türüdür.

İncele

Kontrlateral Defisit

Contralateral Deficit

Beynin bir yarımküresinde meydana gelen hasar sonucunda, vücudun karşı (kontrlateral) tarafında ortaya çıkan duyusal, motor veya bilişsel işlev kaybı.

İncele

Kontrlateral Göz

Contralateral Eye

Vücudun veya beynin ilgili referans yapısının karşı tarafında yer alan gözü ifade eden nöroanatomik konum terimidir.

İncele

Kontrol Cihazı

Control Device

Bir operatörün çevresel kontrol mekanizmasına komut ileterek hedef bir cihazın belirli bir işlevi yerine getirmesini sağlayan sistem bileşeni.

İncele

Kontrollü Sözel Kelime Çağrışım Testi

Controlled Oral Word Association Test (COWAT)

Katılımcılardan belirli harflerle (genellikle F, A ve S) başlayan ve özel isimler içermeyen olabildiğince çok kelimeyi sınırlı bir süre içinde üretmelerini isteyen temel bir yönetici işlevler ve sözel akıcılık testidir.

İncele

Konuşma Apraksisi

Apraxia Of Speech

Duysal kayıp veya kas felci olmaksızın, konuşmayı sağlayan kasların koordinasyon eksikliğinden kaynaklanan bir konuşma-artikülasyon bozukluğudur.

İncele

Konverjans

Convergence

İki gözün, bir nesneyi net olarak görebilmek için fovealarda tek bir görüntü oluşturacak biçimde içe doğru yönelmesi süreci.

İncele

Konvolüsyon

Convolution

Beyin korteksinin yüzeyinde görülen kıvrımlardan ve katlantılardan her biri; girus.

İncele

Konvülsif Bozukluk

Convulsive Disorder

Tekrarlayan jeneralize nöbetler veya konvülsiyonlarla seyreden kısmi nöbetleri içeren herhangi bir epilepsi formu.

İncele

Koordinasyon

Coordination

Farklı anatomik yapıların, kas gruplarının veya dilbilimsel ögelerin belirli bir işlevsel uyum ve ortak amaç doğrultusunda birlikte çalışabilme kapasitesi.

İncele

Koordinatif Yapı

Coordinative Structure

Motor becerilerin ve hareketlerin icrası sırasında, merkezi sinir sisteminin serbestlik derecelerini azaltmak amacıyla kas gruplarını işlevsel ve esnek bir bütünlük içinde organize etmesi.

İncele

Koraler Deşarj

Corollary Discharge

Motor komutun bir kopyasını kodlayan ve hareketin duyusal geri bildirimiyle karşılaştırılarak algısal istikrarı sağlayan nöronal sinyal.

İncele

Koreometre

Coreometer

Gözbebeği çapındaki değişimleri ve dinamikleri hassas bir şekilde ölçmek için kullanılan optik cihaz.

İncele

Kornea

Cornea

Gözün en ön kısmında yer alan, ışığın geçiş yaptığı ilk saydam ve avasküler tabaka olup, gözün temel kırıcı gücünü sağlar.

İncele

Kornea Refleksi

Corneal Reflex

Korneaya hafif bir dokunma veya yabancı cisim temasında göz kapaklarının istem dışı ve ani bir şekilde kapanmasıyla karakterize koruyucu somatik refleks.

İncele

Koronal Düzlem

Coronal Plane

Vücudu veya beyni ön (anterior) ve arka (posterior) olmak üzere iki simetrik olmayan yarıya ayıran dikey anatomik düzlemdir.

İncele

Kortikal Aktivasyon

Cortical Activation

Serebral veya serebellar korteksteki belirli bölgelerin, duyusal uyarılar, bilişsel görevler ya da transkraniyal manyetik stimülasyon gibi dışsal müdahaleler yoluyla elektriksel ve metabolik olarak faaliyete geçmesi.

İncele

Kortikal Alan

Cortical Area

Serebral korteksin belirli işlevsel özellikler, sitoarkitektonik yapılar veya bağlantısallık profilleriyle birbirine ayrılan anatomik bölgelerinden her biri.

İncele

Kortikal Amnezi

Cortical Amnesia

Serebral korteksin hasar görmesi veya inme gibi nörolojik patolojiler sonucunda ortaya çıkan bellek kaybı biçimi.

İncele

Kortikal Atrofi

Cortical Atrophy

Serebral korteksteki nöronal kaybın ve sinaptik budanmanın tetiklediği yapısal doku azalması ve beyin kabuğunun incelmesi durumu.

İncele

Kortikal Büyütme Faktörü

Cortical Magnification Factor

Birincil görsel kortekste, retinanın belirli bir derece görüş açısına karşılık gelen nöron popülasyon yoğunluğu ve yüzey alanı oranı.

İncele

Kortikal Demans

Cortical Dementia

Beynin derin yapılarından ziyade kortikal alanlarının dejenerasyonundan kaynaklanan ve tipik olarak bellek, afazi ve agnozi gibi üst düzey bilişsel bozukluklarla seyreden demans türü.

İncele

Kortikal Displazi

Cortical Dysplasia

Serebral korteksin gelişim süreçlerindeki hücresel ve mimari bozuklukları ifade eden nörogelişimsel bir anomalidir.

İncele

Kortikal Duyusal Afazi

Cortical Sensory Aphasia

Wernicke afazisi ile eşanlamlı olan, birincil işitsel korteksin ve çevresindeki assosiasyon alanlarının hasarına bağlı olarak gelişen, konuşmayı anlama ve idrak etme yetisinin kaybıyla karakterize nörolojik bozukluk.

İncele

Kortikal Elektrik Stimülasyonu

Electrical Stimulation Of The Cortex

Serebral korteksteki beyin hücrelerine implante edilen elektrotlar aracılığıyla elektrik yüklerinin verilerek belirli nöral etkiler elde edilmesi yöntemi.

İncele

Kortikal Harita

Cortical Map

Serebral kortekste duyusal reseptörlerin veya motor efektörlerin uzamsal düzenini ve topografik temsilini yansıtan sinirsel organizasyon.

İncele

Kortikal İnhibisyon

Cortical İnhibition

Serebral veya serebellar korteksten kaynaklanan sinirsel aktivitenin baskılanması veya denetlenmesi süreci.

İncele

Kortikal İşitme Kaybı

Cortical Hearing Loss

Beynin üst nörolojik merkezlerindeki hasara bağlı olarak gelişen ve periferik işitme mekanizmaları sağlam olmasına rağmen seslerin işlenemediği işitme bozukluğu.

İncele

Kortikal Kontrol

Cortical Control

Serebral korteksin, uzuv hareketleri gibi fizyolojik aktiviteleri normal yollarla düzenlemesi veya beyin sinyallerinin bilgisayar destekli işlenmesiyle bir protezin idare edilmesidir.

İncele

Kortikal Körlük

Cortical Blindness

Normal pupil reflekslerinin korunduğu, optik radyasyonların veya striat korteksin tam harabiyetine bağlı olarak ortaya çıkan bilateral görme kaybı.

İncele

Kortikal Lezyon

Cortical Lesion

Serebral kortekste yer alan, doğuştan veya sonradan edinilmiş herhangi bir nedene bağlı patolojik doku hasarı.

İncele

Kortikal Lokalizasyon

Cortical Localization

Beyin korteksinin farklı bölgelerinin belirli bilişsel, duyusal ve motor işlevlerle eşleştiğini savunan nöropsikolojik ilke.

İncele

Kortikal Sağırlık

Cortical Deafness

Periferik işitsel sistem tamamen sağlam olmasına rağmen, beyin kabuğundaki işitsel merkezlerin hasar görmesi nedeniyle bireyin sesleri fark edememesi ve işitememesi durumu.

İncele

Kortikal Süreç

Cortical Process

Serebral korteksin bilişsel işlevlere aracılık eden mekanizmalarının tamamıdır; erken dönem duyuanalizinden üst düzey karmaşık işleyişlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

İncele

Kortikal Sütun

Cortical Column

Neokorteksin temel işlevsel organizasyonunu oluşturan, kortikal katmanlar boyunca dikey olarak uzanan birbirine bağlı nöron gruplarıdır.

İncele

Kortikal Tabakalar

Cortical Layers

Serebral ve serebellar korteksin yapısını oluşturan, nöronların farklı yoğunluk ve tiplerde organize olduğu katmansal tabakalar bütünü.

İncele

Kortikal Varil

Cortical Barrel

Kemirgenlerin yüz bıyıklarından (vibrissae) gelen somatosensoriyel bilgiyi somatotopik bir düzende işleyen, birincil somatosensoriyel korteksteki silindirik nöronal kolon kümesidir.

İncele

Kortikal-subkortikal Motor Döngü

Cortical–subcortical Motor Loop

Motor korteks ile bazal ganglionlar ve talamus arasındaki projeksiyonlardan oluşan ve devam eden motor davranışları izleyip sıralayan sinirsel devre.

İncele

Kortikalizasyon

Corticalization

Filogenetik ve ontogenetik gelişim sürecinde, duyusal, motor ve bilişsel işlevlerin alt beyin yapıları yerine serebral kortekse kayması veya korteks tarafından devralınması.

İncele

Kortiko-

Cortico-

Serebral korteks veya herhangi bir organın kabuk (korteks) tabakası ile ilgili olduğunu belirten birleşik form.

İncele

Kortikobulbar Lif

Corticobulbar Fiber

Primer motor korteksten çıkarak beyin sapındaki kraniyal sinir çekirdeklerine motor sinyaller ileten anahtar aksonal demet.

İncele

Kortikofugal

Corticofugal

Serebral veya serebellar korteksten kaynaklanarak merkezi sinir sisteminin diğer alt bölgelerine doğru sinyal ileten sinir liflerini ve yollarını tanımlayan nörolojik sıfat.

İncele

Kortikomediyal Grup

Corticomedial Group

Amigdalanın temel nükleer gruplarından biri olup, özellikle koku ve feromon bilgilerini işleyen, hipotalamus ile bazomedial ön beyne çıktı sağlayan anatomik bölgedir.

İncele

Kortikopetal

Corticopetal

Serebral ya da serebellar kortekse doğru yönelen sinir liflerini veya yollarını tanımlayan nörolojik sıfattır.

İncele

Kortikosteroid

Adrenocorticoid

Böbrek üstü bezlerinin korteks tabakasından salgılanan veya sentetik olarak üretilen; karbonhidrat metabolizmasını, elektrolit dengesini ve bağışıklık tepkilerini düzenleyen steroid hormon sınıfı.

İncele

Kortikotropin

Adrenocorticotropic Hormone (ACTH)

Ön hipofiz bezinden salgılanan ve özellikle stres yanıtı sırasında adrenal korteksi uyararak kortikosteroid hormonların salınımını tetikleyen peptid yapılı bir hormondur.

İncele

Kortikotropin Salgılatıcı Faktör

Acth-releasing Factor

Hipotalamustan salgılanarak hipofiz-adrenal aksını (HPA) tetikleyen ve organizmanın stres yanıtını başlatan temel neuropeptiddir.

İncele

Kortikotropin Salgılatıcı Faktör (CRF)

Corticotropin-releasing Factor (CRF)

Hipotalamus tarafından üretilen ve hipotalamik-hipofiz-adrenal (HHA) ekseninin stres yanıtını kontrol eden temel nöropeptittir.

İncele

Körgörüş

Blindsight

Birincil görsel korteks (V1) hasarı nedeniyle görme alanının kör kalan kısmındaki uyaranları bilinçli olarak algılayamayan kişilerin, bu uyaranlara yine de doğru tepkiler verebilme yeteneğidir.

İncele

Körlük

Blindness

Görsel uyarıcıları algılama yeteneğinin derin, neredeyse tam veya mutlak kaybı.

İncele

Kramp

Cramp

İstem dışı, ani ve ağrılı iskelet kası kasılması.

İncele

Kranial Çap

Cranial Diameter

Kafatasının maksimum genişliğini ifade eden antropometrik ve anatomik ölçüm parametresi.

İncele

Kranial Kapasite

Cranial Capacity

Kafatası iç boşluğunun hacmidir; genellikle santimetreküp (cm³) cinsinden ölçülür.

İncele

Kranial Refleks

Cranial Reflex

Omuriliği esnetmeden, doğrudan kraniyal sinirler aracılığıyla aracı olunan hızlı ve istemsiz motor yanıt.

İncele

Kraniosinostoz Sendromu

Craniosynostosis Syndrome

Kafatası kemiklerinin erken füzyonu (kaynaşması) sonucunda ortaya çıkan ve tipik olarak kafatası deformiteleri ile karakterize edilen gelişimsel durum.

İncele

Kraniotelenfali Displazi

Craniotelencephalic Dysplasia

Kranial sütürlerin erken kapanması (kraniyosinostoz), frontal kemik çıkıntısı ve ensefalosel riskiyle seyreden nadir bir gelişimsel bozukluktur.

İncele

Kranium

Cranium

Beyni, beyincği ve beyin sapını çevreleyerek dış etkenlerden koruyan, yüz kemikleri hariç kafatasının üst ve arka bölümünü oluşturan kemik yapı.

İncele

Kraniyal

Cranial

Kafatasına (cranium) ait, kafatasıyla ilgili veya kafatasına yakın olan yapıları tanımlamakta kullanılan anatomik sıfat.

İncele

Kraniyal Anomaliler

Cranial Anomaly

Konjenital (doğuştan) kusurlara bağlı olarak kafatasının normal gelişim gösterememesi, boyut veya şekil bozukluklarıyla karakterize yapısal sapmalardır.

İncele

Kraniyal Bifida

Cranial Bifida

Prenatal gelişim sürecinde kafatasının iki yarısının normal bir şekilde birleşememesi sonucu ortaya çıkan ve anensefali ya da ensefalosel ile sonuçlanan nöral tüp defekti.

İncele

Kraniyal Elektriksel Stimülasyon

CES

Baş bölgesine düşük şiddette mikro akım uygulayarak serebral korteks aktivitesini modüle etmeyi amaçlayan nöromodülasyon yöntemi.

İncele

Kraniyofasiyal Anomaliler

Craniofacial Anomaly

Yüzü ve kıkırdak/kemik kafatası yapısını etkileyen, genellikle konjenital (doğuştal) kökenli yapısal deformiteler bütünü.

İncele

Kraniyografi

Craniography

Kafatasının konfigürasyonunu, açısal ilişkilerini ve kraniyometrik noktalarını gösteren fotoğraf ve çizimler aracılığıyla incelenmesi.

İncele

Kraz-nazal Adaptasyon

Cross-nasal Adaptation

Burnun bir tarafına koku verildikten sonra, diğer tarafında da koku duyarlılığının azalması durumu.

İncele

Kripto-

Crypto- (crypt-)

Tıbbi, psikolojik ve bilimsel terminolojide 'gizli', 'örtülü' veya 'görünmeyen' anlamına gelen önek.

İncele

Kritik Titreşim Frekansı

CFF

Şiddetli bir görsel uyarıcının periyodik titreşimlerinin, kesintisiz ve düz bir ışık algısına dönüştüğü eşik frekans değeridir.

İncele

Kriyostat

Cryostat

Mikroskobik inceleme için dokuların, özellikle beyin kesitlerinin donmuş halde çok ince dilimler halinde kesilmesini sağlayan laboratuvar cihazı.

İncele

Krom-

Chrom-

Biyolojik dokularda boyaları tutma veya renklenme kapasitesini ifade eden birleşik biçim öneki.

İncele

Kromatikteziya

Chromatic Audition

İşitsel uyaranların otomatik ve istemsiz olarak fotokromatik (renk) algılara yol açtığı nörolojik bir synesthesia (sinestezi) alt türüdür.

İncele

Kromatin Negatif

Chromatin Negative

İnsan somatik hücrelerinin çekirdeğinde cinsiyet kromatininin (Barr cisimciği) bulunmama durumu olup, hücrenin genetik olarak erkeğe ait olduğunu gösterir.

İncele

Kromatin Pozitif

Chromatin Positive

İnsan somatik hücresinde cinsiyet kromatininin (Barr cisimciği) varlığını belirten ve hücrenin dişi kökenli olduğunu gösteren sitogenetik durum.

İncele

Kromatopsi

Chromatopsia

Nesnelerin belirli bir renge boyanmış gibi göründüğü, tek bir renge karşı aşırı görsel duyarlılıkla karakterize bir renkli görme bozukluğudur.

İncele

Kromatöz İşitme

Color Hearing

İşitsel uyaranların otomatik ve istem dışı olarak renk algısı tetiklediği, sinestezi türleri arasında en yaygın ve iyi belgelenmiş biçimi.

İncele

Kromestezi

Chromesthesia

İşitsel uyarıcıların istemsiz ve tutarlı bir şekilde renk algısını tetiklediği nörolojik bir sinestezi türüdür.

İncele

Kromik Miyopi

Chromic Myopia

Gözün optik sisteminin dalga boyuna bağlı kırıcılık kusurlarını ifade eden, genellikle renk sapmaları ve spektral odaklanma bozukluklarıyla ilişkilendirilen özel bir görme anomalisidir.

İncele

Kromo-

Chromo- (chrom-; Chromato-)

Renk anlamına gelen ve biyolojik, kimyasal bileşiklerde renk niteliğini belirten ön ek.

İncele

Kromozom 4, Kısa Kol Delesyonu

Chromosome 4, Deletion Of Short Arm

Dördüncü kromozomun kısa kolunun eksikliği ile karakterize edilen; mikrosefali, büyüme geriliği, zihinsel yetersizlik ve nöbetlerle seyreden nadir bir kromozomal bozukluktur.

İncele

Kromozom 5, Kısa Kol Delesyonu

Chromosome 5, Deletion Of Short Arm

Beşinci kromozomun kısa kolunun (5p) koparak kaybolmasıyla karakterize, karakteristik ağlama sesi ve nörogelişimsel gerilikle kendini gösteren genetik bir aberasyondur.

İncele

Kromozom Anomalisi

Chromosome Abnormality

Hücre bölünmesi sırasındaki hatalara bağlı olarak ortaya çıkan, kromozomların sayısal veya yapısal olarak normalden sapma göstermesi durumudur.

İncele

Kromozomal Mozaizm

Chromosome Mosaicism

Erken embriyonik hücre bölünmeleri sırasında kromozomların yavru hücreler arasında hatalı dağılması sonucu, aynı bireyde farklı kromozom sayılarına sahip iki veya daha fazla hücre popülasyonunun bir arada bulunması durumu.

İncele

Kronik Beyin Bozukluğu

Chronic Brain Disorder

Beyin hasarıyla ilişkili olan ve bilişsel, motor, duyusal ya da duygusal işlevlerin bir veya daha fazla alanında kalıcı bozulmaya yol açan uzun süreli nörolojik durum.

İncele

Kronik Miyofasiyal Ağrı

Chronic Myofascial Pain (CMP)

Vücudun belirli bölgelerinde lokalize olmuş 'tetik noktalar' (trigger points) aracılığıyla ortaya çıkan, ilerleyici ve enflamatuar olmayan kas-iskelet sistemi bozukluğudur.

İncele

Kronik Miyofasyal Ağrı

CMP

Kaslarda ve bunları saran bağ dokusunda (fasyada) gelişen, tetik noktaların eşlik ettiği ve uzun süreli yaygın ağrıyla karakterize kronik bir kas-iskelet sistemi bozukluğudur.

İncele

Kronik Preparat

Chronic Preparation

Bir araştırma hayvanının cerrahi veya deneysel bir işleme tabi tutulduktan sonra iyileşmesine izin verilerek, uzun bir süre boyunca gözlemlenmesine olanak tanıyan deneysel hazırlık yöntemi.

İncele

Kronik Travmatik Ensefalopati

Chronic Traumatic Encephalopathy

Tekrarlayan hafif kafa travmaları ve sarsıntıların tetiklediği, ilerleyici nörodejeneratif bir beyin hastalığıdır.

İncele

Kronotaraksi

Chronotaraxis

Bireyin zamanın akışını olduğundan az ya da çok tahmin etmesi veya günün saati ya da haftanın günü konusunda dezoryantasyon yaşaması durumu.

İncele

Kronoterapi

Chronotherapy

Sirkadiyen ritim uyku bozukluklarını tedavi etmek amacıyla, uyku vaktinin sistematik olarak (faz gecikmeleri yoluyla) istenen zamana yaklaşana dek kademeli olarak kaydırılması yöntemi.

İncele

Kronotopik Kısıtlamalar

Chronotopic Constraints

Beyin gelişiminin seyrinin, dil işleme gibi olgunlaşma süreçlerinin zamanlaması üzerinde dayattığı biyolojik sınırlamalar.

İncele

Kulak

Ear

İşitme ve denge işlevlerini yerine getiren, dış, orta ve iç olmak üzere üç ana anatomik bölüme ayrılan karmaşık duyu organıdır.

İncele

Kulak Kemikçikleri

Ear Ossicles

Orta kulak boşluğunda yer alan ve timpan zarındaki titreşimleri iç kulağa ileten insan vücudunun en küçük üç kemiği (malleus, incus, stapes).

İncele

Kulak Zarı

Eardrum

Dış kulağı orta kulaktan ayıran, ses dalgalarını mekanik titreşimlere dönüştüren ince, koni biçimindeki zar yapı.

İncele

Kullanımsızlık Aşırı Duyarlılığı

Disuse Supersensitivity

Hedef hücrelerin sinirsel girdilerini kaybetmesi veya kronik antagonist maruziyeti sonucu normalden daha fazla reseptör molekülü üretmesi ve bir nörotransmitter uygulandığında abartılı bir yanıt vermesi durumudur.

İncele

Kutanöz

Cutaneous

Deriyle ilgili olan veya deriyi etkileyen anlamına gelen anatomik ve fizyolojik bir sıfat.

İncele

Kutanöz Algı

Cutaneous Perception

Deri içerisindeki duyu reseptörlerinin uyarılması yoluyla edinilen somatosensoriyel duyusal deneyim.

İncele

Kutanöz Deneyim

Cutaneous Experience

Deride yer alan reseptörlerin uyarılmasıyla ortaya çıkan sıcaklık, soğukluk, kaşıntı, iğnelenme ve ağrı gibi duyusal algıların tamamıdır.

İncele

Kutanöz Duyu

Cutaneous Sense

Derideki reseptörler aracılığıyla temas, basınç, titreşim, sıcaklık ve ağrı uyaranlarını algılayan duyusal sistemlerin bütünü.

İncele

Kutanöz Reseptif Alan

Cutaneous Receptive Field

Belirli bir periferik sinir lifi tarafından innerve edilen ve merkezi sinir sisteminde lokalize bir sinaptik dağılım gösteren özgül deri bölgesi.

İncele

Kutanöz Reseptör

Cutaneous Receptor

Deri içerisinde yer alan ve dokunma, basınç, sıcaklık ve ağrı gibi kutanöz duyumların algılanmasından sorumlu duyusal reseptör organlarıdır.

İncele

Kutanöz Tavşan Yanılsaması

Cutaneous Rabbit İllusion

Bileğe ve ardından dirseğe ardışık olarak uygulanan hızlı dokunuşların, arada hiçbir fiziksel uyarı olmamasına rağmen kol boyunca zıplayan bir tavşan gibi hissedilmesiyle ortaya çıkan somatosensoriyel yanılsama.

İncele

Kübik Fark Tonu

Cubic Difference Tone

İki farklı saf tonun işitsel sisteme aynı anda sunulmasıyla kokleanın non-lineer (doğrusal olmayan) mekanizmaları sonucunda algılanan matematiksel olarak türetilmiş üçüncü bir işitsel frekans.

İncele

Kültürel Nörobilim

Cultural Neuroscience

Çevresel faktörlerin ve kültürel değerlerin insan zihinsel işlevleri ile nöral devreleri nasıl şekillendirdiğini beyin görüntüleme teknolojileri aracılığıyla inceleyen disiplinler arası bir alandır.

İncele

Kümülatif Travma Bozukluğu

CTD

Vücudun belirli kas, tendon ve sinir dokularında, uzun süreli ve tekrarlayan mikro travmaların zamanla birikmesiyle ortaya çıkan kronik kas-iskelet sistemi rahatsızlığıdır.

İncele

Liliputyan Hallüsinasyon

Diminutive Visual Hallucination

Bireyin nesneleri, insanları veya hayvanları gerçek boyutlarından çok daha küçük (minyatür) algıladığı özel bir görsel halüsinasyon türüdür.

İncele

Maskeleme Miktarı

Amount Of Masking

İşitsel bir uyarıcının eşiğinin, başka bir sesin (maskeleyici) varlığı nedeniyle ne kadar yükseltildiğini desibel cinsinden ifade eden psikoakustik ölçüm.

İncele

Mavi Görmeli

Blue-sighted

Mavi renkli uyaranlara karşı olağandışı bir duyarlılığa sahip olma durumu.

İncele

Mavi-sarı Renk Körlüğü

Blue–yellow Blindness

Mavi ve sarı renklerin ayırt edilmesinde güçlükle karakterize, nadir görülen kısmi bir renk körlüğü türüdür.

İncele

Merkez-çevre Alıcı Alan

Center–surround Receptive Field

Görsel ve somatosensoriyel sistemlerde yaygın olarak görülen, uyarılma ve inhibisyon bölgelerinin zıtlık (antagonizma) prensibiyle dairesel bir düzende organize olduğu alıcı alan yapısı.

İncele

Merkez-çevre Antagonizmi

Center–surround Antagonism

Görsel ve somatosensoriyel nöronların alıcı alanlarında, merkez bölgesine gelen uyarımın çevre bölgesine gelen uyarım ile zıt nöral tepkiler (ateşleme hızı değişimi) tetiklediği temel bir sinirsel işleme organizasyonudur.

İncele

Merkezcil

Centripetal

Merkeze doğru yönelen veya odaklanan anlamına gelen, hem nörolojide iletim yönünü hem de psikoterapide içsel süreçlere odaklanan yaklaşımları tanımlayan terim.

İncele

Merkezcilik

Centralism

Davranışın çevresel uyaranlardan ziyade, doğrudan merkezi sinir sistemi ve beyin tarafından işlenip üretildiğini savunan nöropsikolojik kavram.

İncele

Merkezi Ağrı

Central Pain

Santral sinir sistemindeki bir bozukluk, lezyon veya yaralanma neticesinde ortaya çıkan nöropatik ağrı türüdür.

İncele

Merkezi Disleksi

Central Dyslexia

Görsel analiz sisteminin sağlam olmasına karşın, yazılı kelimelerin telaffuzunu ve anlamlandırılmasını etkileyen edinilmiş bir okuma bozukluğudur.

İncele

Merkezi Durum Teorisi

Central State Theory

Zihinsel durumların ve bilinçli deneyimlerin, beyindeki merkezi sinir sisteminin nörofizyolojik süreçleri ile özdeş olduğunu savunan felsefi ve psikolojik yaklaşım.

İncele

Merkezi Görme

Central Vision

Fiksasyon noktasını çevreleyen ve bu noktayı da kapsayan görsel alanın ortasındaki uyarıcıları algılama yeteneğidir.

İncele

Merkezi İnhibisyon

Central İnhibition

Merkezi sinir sistemi içerisinde, davranışı kontrol eden sinirsel impulsların akışını engelleyen veya kesintiye uğratan nörofizyolojik süreç.

İncele

Merkezi İşitsel İşleme Bozukluğu

Central Auditory Processing Disorder (CAPD)

İşitme eşikleri normal sınırlarda olmasına rağmen, akustik uyarıcıların beyin tarafından anlamlı bilgiye dönüştürülmesinde ve konuşmanın çözümlenmesinde yaşanan işlevsel yetersizlik.

İncele

Merkezi İşitsel Sistem

Central Auditory System

İşitsel bilgiyi koklear çekirdeklerden başlayarak beyinsapı, talamus ve nihayetinde birincil işitsel kortekse ileten ve işleyen sinirsel ağların tamamıdır.

İncele

Merkezi İşitsel Yetiler

Central Auditory Abilities

İşitsel bilgilerin beyin sapı, talamus ve işitsel korteks gibi merkezi sinir sistemi yapıları tarafından işlenme, ayırt edilme ve yorumlanma kapasitesi.

İncele

Merkezi İşlem Bozukluğu

Central Processing Dysfunction

Bilginin analizi, depolanması, sentezi ve sembolik kullanımındaki nörobiyolojik kökenli yetersizlikleri tanımlayan klinik bir kavramdır.

İncele

Merkezi Örüntü Üreticisi

Central Pattern Generator

Omurilikte yer alan ve dışarıdan duyusal bir girdi olmaksızın, yürüme ve çiğneme gibi ritmik ve koordine hareketleri üretebilen nöronal devreler ağı.

İncele

Merkezi Sinir Sistemi

Central Nervous System (CNS)

Beyin ve omuriliği oluşturan; duyusal girdileri bütünleştiren, motor çıktıları koordine eden ve zihinsel süreçlerin anatomik zeminini oluşturan sinir ağı.

İncele

Merkezi Skotoma

Central Scotoma

Görsel alanın merkezinde ortaya çıkan, mutlak veya göreceli görme kaybı ile karakterize skotoma türü.

İncele

Merkezi Stimülasyon

Central Stimulation

Merkezi sinir sisteminin, özellikle beynin, elektriksel veya kimyasal yöntemlerle doğrudan uyarılması süreci.

İncele

Merkezi Uyku Apnesi

Central Sleep Apnea

Uyku sırasında solunum kaslarına iletilen merkezi sinir sistemi kaynaklı sinirsel uyarımın geçici olarak durması veya azalmasıyla karakterize solunumla ilişkili uyku bozukluğu.

İncele

Mesane Refleksi

Bladder Reflex

İdrar kesesinin (mesane) dolumuna yanıt olarak omurilik düzeyinde istemsizce tetiklenen ve idrar atılımını sağlayan otonomik refleks döngüsüdür.

İncele

Meynert Bazal Çekirdeği

Basal Nucleus Of Meynert

Ön beyin bazalinde yer alan, kortikal kolinerjik innervasyonun ana kaynağı olan ve dikkat, uyanıklık ile bellek süreçlerinde kritik rol oynayan büyük hücreli nöronal küme.

İncele

Mimari Kısıtlamalar

Architectural Constraints

Beynin fiziksel ve anatomik yapısının, işleyebileceği bilgi türleri ve kullandığı işlemleme yöntemleri üzerinde oluşturduğu doğası gereği sınırlamalardır.

İncele

Mutlak Kulak

Absolute Pitch

Herhangi bir referans sese ihtiyaç duymadan, işitsel bir uyarıcının frekansını ve müzikal notasını mutlak olarak tanımlayabilme yeteneğidir.

İncele

Mutlak Refrakter Dönem

Absolute Refractory Period

Bir aksiyon potansiyeli sırasında, voltaj kapılı sodyum kanallarının inaktivasyon kapıları kapalı olduğu için, hücrenin ne kadar güçlü bir uyarı alrsa alsın ikinci bir aksiyon potansiyeli üretemediği zaman aralığı.

İncele

Nefesli Ses

Breathy Voice

Vokal kıvrımların normal şekilde titreşmesine rağmen glottal kapanmanın tam gerçekleşmemesi ve titreşim döngüsü boyunca aradan hava sızmasıyla karakterize fonasyon türü.

İncele

Nişan Alma Testi

Aiming Test

Görsel-motor koordinasyon, hassasiyet ve hızı ölçmek için kullanılan standartlaştırılmış performans değerlendirme aracı.

İncele

Noktalama Testi

Dotting Test

Katılımcının belirli bir süre içinde rastgele veya hedef daireler içine mümkün olduğunca çok nokta koymasını gerektiren kağıt-kalem tabanlı bir motor performans testidir.

İncele

Nöroenflamasyon

Brain İnflammation

Merkezi sinir sisteminin bağışıklık hücreleri olan mikroglia ve astrositlerin aktivasyonu ile karakterize, beyin dokusunda meydana gelen enflamatuar süreç.

İncele

Nörofeedback

EEG Biofeedback

Bireylerin elektroensefalografi (EEG) yoluyla kendi beyin dalgası aktivitelerini gerçek zamanlı olarak izleyerek ve işlevsel geri bildirimler alarak bu aktiviteleri istemli olarak düzenlemeyi öğrendikleri bir nönoterapötik müdahale yöntemidir.

İncele

Odyogiral İllüzyon

Audiogyral İllusion

Dinleyici kendi ekseni etrafında döndürüldüğü sırada, sabit bir ses kaynağının da hareket ediyormuş gibi algılanması durumu.

İncele

Odyogram

Audiogram

Bireyin belirli frekanslardaki saf ses eşiklerini normal işitme seviyeleriyle karşılaştıran ve x ekseninde frekans, y ekseninde desibel cinsinden işitme seviyesini gösteren grafiksel kayıttır.

İncele

Odyogravik İllüzyon

Audiogravic İllusion

Vücut eğildiğinde veya yerçekiminin görünür yönü değiştirildiğinde ses kaynaklarının konumunun yanlış algılanması durumu.

İncele

Odyojenik Nöbet

Audiogenic Seizure

Şiddetli, yüksek desibelli veya ani işitsel uyarıcılar tarafından tetiklenen epileptik nöbet türüdür.

İncele

Odyoloji

Audiology

İşitme ve denge bozukluklarının değerlendirilmesi, tedavisi ve işitme kayıplı bireylerin rehabilitasyonu ile ilgilenen bilim dalıdır.

İncele

Odyometre

Audiometer

İşitsel duyarlılığı ve işitme keskinliğini klinik standartlarda ölçmek amacıyla kullanılan elektronik cihaz.

İncele

Odyometri

Audiometry

İşitme kaybını teşhis etmek, bu kaybın türünü ve derecesini belirlemek amacıyla elektronik odyometreler aracılığıyla bireyin işitme yeteneğinin ölçülmesidir.

İncele

Odyometrik Oda

Audiometric Chamber

Dışarıdaki çevresel gürültüleri ve akustik titreşimleri izole ederek hassas işitme testlerinin yapılmasına olanak tanıyan özel yalıtımlı ses geçirmez oda.

İncele

Odyometrik Sıfır

Audiometric Zero

Sağlıklı işitmeye sahip genç bireylerin belirli bir frekanstaki saf sesi tam olarak fark edebildiği minimum fiziksel ses basıncı seviyesi.

İncele

Omurga

Backbone

Merkezi sinir sistemini koruyan ve vücudun ana iskelet eksenini oluşturan kemik yapı, omur sütunu.

İncele

Ortak Neden Hipotezi

Common Cause Hypothesis

Yaşlılık döneminde duyusal yetiler ile zihinsel işlevlerde (bilişsel yaşlanma) görülen tüm gerilemelerin, beyin fonksiyonlarındaki genel bir bozulmadan kaynaklandığını öne süren teorik yaklaşım.

İncele

Ortalama Uyarılmış Potansiyel

AEP

Duyusal, motor veya bilişsel bir uyaranın ardından beyin korteksinde veya alt merkezlerde oluşan elektriksel aktivitenin, arka plan gürültüsünü (spontan EEG) elemek amacıyla, aynı uyaranın tekrarı sonucu ortalamasının alınmasıyla elde edilen dalga formu.

İncele

Ortalamanın Altı

Below Average

Genel popülasyonun zeka ölçeklerinde tipik ortalamanın altında kalan ancak klinik düzeyde bir yetersizlik veya zihinsel engellilik eşiğine ulaşmayan 80 ile 90 arası IQ puanı aralığını ifade eden psikometrik sınıflandırma.

İncele

Ortalaması Alınmış Geçiciler Bilgisayarı

Computer Of Averaged Transients

Elektroensefalografi kayıtlarında sinyal-gürültü oranını artırarak olayla ilişkili potansiyellerin (ERP) arka plan gürültüsünden ayrılmasını sağlayan bilgisayarlı sinyal ortalaması alma cihazı.

İncele

Otobiyografik Bellek

Autobiographical Memory

Bireyin kendi yaşam öyküsüne ait epizodik deneyimler ile anlamsal bilgileri bütünleştiren, kimlik oluşumunun temelini atan kalıcı bellek sistemidir.

İncele

Otobiyografik Bellek Görüşmesi

AMI

Retrograd amneziyi değerlendirmek amacıyla geliştirilen; çocukluk, erken yetişkinlik ve yakın döneme ait hem epizodik anıları hem de kişisel semantik bilgileri sistematik olarak sorgulayan yarı yapılandırılmış klinik görüşme aracı.

İncele

Otofoni

Autophony

Kişinin kendi sesinin, nefesinin veya çiğneme seslerinin başın içinde anormal derecede yüksek, yankılanan veya boğuk bir şekilde duyulması durumu.

İncele

Otoimmün Nöroloji

Autoimmune Neurology

Bağışıklık sisteminin kendi sinir sistemi dokularına saldırarak hasar oluşturduğu hastalıkları ve paraneoplastik sendromları inceleyen nöroloji alt dalıdır.

İncele

Otokinezi

Autokinesis

Bireyin kendi iradesiyle gerçekleştirdiği her türlü istemli hareketi tanımlayan nörolojik ve davranışsal terim.

İncele

Otolarengoloji Araştırmaları Derneği

Association For Research İn Otolaryngology (ARO)

İşitme, denge, konuşma, tat ve koku duyularına ilişkin temel ve klinik araştırmalar yürüten bilim insanları ve hekimleri bir araya getiren mesleki ve akademik kuruluş.

İncele

Otoloji Araştırmaları Derneği

ARO

Kulak, burun, boğaz ve işitsel sistem patolojileri üzerine uluslararası düzeyde temel ve klinik araştırmalar yürüten profesyonel bilimsel kuruluşun resmi kısaltması.

İncele

Otomat

Automaton

Önceden programlanmış talimatlarla insan işlevlerini veya ardışık mekanik işlemleri taklit eden kendi kendine çalışan düzenek ya da dışsal bilinçli bir yönlendirici olmaksızın tamamen rutin ve mekanik biçimde eylemde bulunan insan.

İncele

Otomatik Konuşma

Automatic Speech

Bilinçli bir çaba veya niyet olmaksızın, istemsiz veya aşırı derecede öğrenilmiş kalıpların rehberliğinde kendiliğinden ortaya çıkan sözlü üretim.

İncele

Otomatizm

Automatism

Bireyin bilinçli farkındalığı ve niyeti olmaksızın mekanik olarak gerçekleştirdiği, amaçsız motor veya sözel davranışlar bütünü.

İncele

Otomatograf

Automatograph

Bireyin elinin düz bir şekilde üzerine yerleştirildiği ve metal bilyeler üzerinde serbestçe hareket eden bir plaka aracılığıyla en küçük istemsiz hareketleri dahi kaydeden klasik bir psikofizyolojik ölçüm cihazıdır.

İncele

Otonom Denge

Autonomic Balance

Otonom sinir sisteminin sempatik ve parasempatik kısımlarının birbirini tamamlayan ve karşılıklı etkileşim içinde sürdürdükleri fizyolojik denge durumudur.

İncele

Otonom Gangliyonlar

Autonomic Ganglia

Otonom sinir sistemine ait, merkezi sinir sistemi dışında yer alan ve pregangliyonik sinir liflerinin postgangliyonik nöronlarla sinaps yaptığı sinir hücresi gövdeleri kümesidir.

İncele

Otonom Reaktivite

Autonomic Reactivity

Bir organizmanın, özellikle stres etkenleri gibi uyaranlara karşı otonom sinir sistemi aracılığıyla gösterdiği fizyolojik tepki verme derecesi ve yaşam boyu bireysel özellik arz eden yanıt kalıbı.

İncele

Otonom Sinir Sistemi

ANS

Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.

İncele

Otonom Sinir Sistemi İşlev Testi

Autonomic Function Test

Otonom sinir sisteminin istemsiz bedensel işlevlere verdiği yanıtları değerlendirmek amacıyla klinik veya deneysel ortamda uygulanan büyük ölçüde non-invaziv prosedürler bütünü.

İncele

Otonom Yanıt

Autonomic Response

Otonom sinir sistemi tarafından istemsiz olarak tetiklenen; kalp atış hızı, solunum, terleme ve kan basıncı gibi hayati fizyolojik tepkilerin bütünü.

İncele

Otoradyografi

Autoradiography

Doku örneklerindeki radyoaktif işaretli kimyasalların dağılımını, kendi yaydıkları radyasyon aracılığıyla fotografik emülsiyon üzerinde görüntüleyen histolojik tekniktir.

İncele

Otoreseptör

Autoreceptor

Presinaptik nöronun zarında yer alan ve kendi salgıladığı nörotransmitter miktarını algılayarak salınım mekanizmasını negatif geri bildirim (feedback) döngüsüyle düzenleyen özel reseptör molekülüdür.

İncele

Otoskop

Autoscope

Küçük kas hareketlerini kaydeden veya büyüten cihaz veya enstrüman.

İncele

Ototopagnozi

Autopagnosia

Bireyin kendi bedeninin parçalarını lokalize etme, adlandırma ve uzaysal ilişkilerini kavrama yetisini kaybetmesiyle karakterize nörolojik bir bozukluktur.

İncele

Otozomal Aberasyon

Autosomal Aberration

Cinsiyet kromozomları dışındaki kromozom çiftlerinin yapı veya sayısındaki değişimlerle ilişkili yapısal, işlevsel veya her iki düzeydeki bozuklukların tümü.

İncele

Otozomal Dominant

Autosomal Dominant

Genetik bir özelliğin veya hastalığın, cinsiyet kromozomları dışındaki otozomlardan biri üzerinde yer alan tek bir mutant allelin kopyasıyla bile sonraki nesillere aktarılabilmesi durumu.

İncele

Otozomal Resesif

Autosomal Recessive

Bir genetik karakterin veya hastalığın ortaya çıkabilmesi için, ilgili mutasyona uğramış alelin hem anne hem de babadan aynı anda (homozigot durumda) aktarılmasını gerektiren kalıtım biçimi.

İncele

Ön Hipofiz

Anterior Pituitary

Hipofiz bezinin ön lobu olup, prolaktin, büyüme hormonu ve çeşitli tropik hormonları sentezleyip salgılayan kritik bir endokrin yapıdır.

İncele

Ön Kamara

Anterior Chamber

Gözün kornea ile iris ve mercek arasında kalan, göz içi sıvısı (höz aköz) ile dolu anatomik boşluğudur.

İncele

Ön Kranial Çukur

Anterior Cranial Fossa

Kafatası tabanının ön bölümünde yer alan, beyin frontal loblarının yerleştiği anatomik çöküntü.

İncele

Öngörülü Hareket

Anticipatory Movement

Çevresel değişimler, postüral gereksinimler veya yaklaşan eylemler temelinde, uyaran gerçekleşmeden önce planlanan ve başlatılan prediktif motor yanıttır.

İncele

Örs

Anvil

Orta kulakta yer alan ve çekiç (malleus) ile Üzengi (stapes) kemikçikleri arasında bulunan, şekil itibarıyla demirci örsüne benzeyen küçük kulak kemikçisidir.

İncele

Patlama Gürültüsü

Blast Noise

Kulak zarını yırtabilecek veya iç kulakta kalıcı hasara yol açabilecek aşırı düzeydeki akustik maruziyet.

İncele

Pekiştirme Hipotezi

Consolidation Hypothesis

Yeni edinilen anıların, öğrenme sonrasındaki zaman zarfında beyinde fiziksel ve kimyasal olarak kalıcı hale gelme süreci olduğunu öne süren kuramsal model.

İncele

Periakuaduktal Gri

Central Gray

Orta beyinde, Sylvius akuaduktusunu çevreleyen ve ağrı modülasyonu ile savunma tepkilerinde kritik rol oynayan gri madde bölgesidir.

İncele

Renk Agnozisi

Color Agnosia

Primer görme yetisi ve renkleri ayırt etme becerisi bozulmamış olmasına rağmen, bireyin renkleri tanıyamaması, renk adlarını nesnelerle eşleştirememesi veya renk kategorilerini ayırt edememesi durumudur.

İncele

Renk Amnezisi

Color Amnesia

Renkleri görme ve algılama yeteneğinde herhangi bir kusur olmamasına rağmen, nesnelerin karakteristik renklerini (örneğin itfaiye aracının kırmızı olduğunu) zihinsel olarak hatırlayamama durumudur.

İncele

Renk Anomisi

Color Anomia

Kişinin sunulan bir rengin adını söyleyememesi, ancak verilen bir renk adını doğru şekilde gösterebilmesi ve renkleri kendi içinde başarıyla eşleştirebilmesi durumu.

İncele

Renk Duyumu

Color Sensation

Görsel sistemin kromatik uyaranlara maruz kalmasıyla ortaya çıkan ham deneyim.

İncele

Renk Görme

Color Vision

Görsel uyarıcıların yaydığı veya yansıttığı ışık dalga boylarındaki farklılıkları ayırt etme ve bunları renk nitelikleri olarak algılama kapasitesi.

İncele

Renk Görmenin Rakip Süreç Teorisi

Dual Process Theory Of Color Vision

Görsel sistemin renkleri birbirine zıt çiftler halinde (kırmızı-yeşil, mavi-sarı, siyah-beyaz) işlediğini öne süren nöropsikolojik model.

İncele

Renk Hücreleri

Color Cells

Retinada bulunan ve her biri kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç temel görsel renkten birine duyarlı olan üç tür koni hücresinin genel adı.

İncele

Renk Körlüğü

Color Blindness

Renk tonlarını algılama ve birbirinden ayırt etme yeteneğinin kısmi veya tam kaybı.

İncele

Renk Körlüğü Testi

Color-blindness Test

Farklı renk uyarıcılarını ayırt etme yeteneğini ölçen ve renk algısındaki anomalileri tespit etmeyi amaçlayan her türlü görev veya araç.

İncele

Renk Skotomu

Color Scotoma

Bir veya her iki gözün görme alanında belirli bir bölgede renk algısının azalması veya tamamen kaybolması durumu.

İncele

Retiküler Formasyon

Brainstem Reticular Formation

Beyin sapı boyunca uzanan, uyanıklık, dikkat, uyku-uyanıklık döngüsü ve otonomik fonksiyonların düzenlenmesinden sorumlu karmaşık nöron ağları bütünü.

İncele

Retina Dekolmanı

Detached Retina

Nöral retinanın iç tabakasının, dış pigment epitel tabakasından fiziksel olarak ayrılması durumu.

İncele

Retina Konisi

Cone

Retinada bulunan ve parlak ışık ile renkli görmeden sorumlu fotoreseptör hücreler.

İncele

Rhinensefali Yokluğu

Arrhinencephaly (arhinencephaly)

Koku soğancıkları, yolları ve koku duyusuyla ilişkili diğer yapıları içeren rhinensefalonun konjenital olarak bulunmayışı durumu.

İncele

Rotasyon Sonrası Nistagmus

After-nystagmus

Başın veya vücudun dairesel rotasyonu durduktan hemen sonra ortaya çıkan, dönme yönünün zımni istikametinde ani ve istemsiz göz hareketleriyle karakterize vestibüler nistagmus bileşenidir.

İncele

Rüya

Dream

Uyku esnasında ortaya çıkan; fizyolojik ve psikolojik olarak bilinçli, endojen duyusal, motor ve duygusal deneyimler dizisi.

İncele

Rüya Hali

Dreamy State

Bireyin görsel, işitsel veya olfaktör (koku) hallüsinasyonlar deneyimlediği, rüyaya benzer kısa süreli bilinç değişiklik durumu.

İncele

Rüya Uyaranı

Dream Stimulus

Duyusal, içsel veya zihinsel kökenli, rüya içeriğinin ortaya çıkmasını ya da şekillenmesini tetikleyen her türlü uyarıcı faktör.

İncele

Sağ Elini Kullanma Eğilimi

Dextrality

Motor aktivitelerde sağ el, kol veya bacağı kullanma yönündeki doğal ve baskın eğilim.

İncele

Sağır İşitme

Deaf Hearing

Tamamen sağır bireylerin, bilinçli bir işitme farkındalığı olmaksızın sesleri tespit etme ve yönünü belirleme kapasitesi.

İncele

Sağırlık

Deafness

İşitme duyusunun kısmi veya tam olarak yokluğu ya da kaybı durumu.

İncele

Sağlamlaşma

Consolidation

Öğrenme deneyimi sonrasında geçici bellek izlerinin kalıcı nöral yapılara dönüştürüldüğü temel nörobiyolojik süreç.

İncele

Santral

Central

Merkezi sinir sistemi (MSS) ile ilgili olan veya özellikle MSS'nin hasarı ya da disfonksiyonundan kaynaklanan bozuklukları nitelendiren sıfat.

İncele

Santral Afazi

Central Aphasia

Beyin lezyonları kaynaklı olarak gelişen, dilin ifade edilmesini veya anlamlandırılmasını sekteye uğratan tarihsel bir nörolojik bozukluk tanımı.

İncele

Santral Amigdala Çekirdeği

Central Nucleus

Amigdalanın kortikomedial grubunda yer alan, özellikle korku davranışları ve otonomik tepkilerin düzenlenmesinde kritik çıkış kapısı olan anahtar bir beyin sapı projeksiyon merkezi.

İncele

Santral İşitme Kaybı

Central Deafness

İşitme sinirinin veya kulağın kendisinin sağlam olmasına rağmen, beynin merkezi işitme yapılarındaki hasar veya anormallikler nedeniyle ortaya çıkan işitme kaybı.

İncele

Savant Sendromu

Autistic Savant

Genel zeka veya gelişimsel düzeydeki belirgin sınırlılıklara rağmen, otizm spektrum bozukluğu eşlik eden bireylerde görülen olağanüstü üstün zihinsel beceriler bütünü.

İncele

Savunma Refleksi

Defense Reflex

Ağrılı veya beklenmedik bir uyarıcıya karşı istemsiz ve ani bir şekilde ortaya çıkan, organizmayı potansiyel tehlikelerden korumaya yönelik fizyolojik ve davranışsal tepki bütünü.

İncele

Savunmacı Koşullanma

Defensive Conditioning

Koşulsuz uyarıcının zararlı, rahatsız edici veya acı verici bir uyarıcı olduğu klasik koşullanma biçimidir.

İncele

Sayı Sembolü

Digit Symbol

Wechsler Yetişkin Zeka Ölçeği'nde yer alan, katılımcıların belirli sembollerle eşleştirilmiş sayıları bir anahtar yardımıyla hızlıca işaretlemesini isteyerek işlem hızını ve akıl yürütme becerilerini ölçen performans alt testidir.

İncele

Sayı Uzamı

Digit Span

Bir bireyin, tek bir işitsel sunumun ardından ardışık olarak verilen rastgele sayı dizilerini doğru bir şekilde hatvebilme kapasitesini ölçen kısa süreli bellek ve dikkat metriği.

İncele

Sebosefali

Cebocephaly

Gözlerin anormal derecede birbirine yakın olduğu, burnun tam gelişmediği veya tek burun deliğine sahip olduğu, yüz özelliklerinin maymuna benzediği konjenital bir gelişimsel anomalidir.

İncele

Sefalometri

Cephalometry

Kafatasının ve yüzün boyutlarının bilimsel olarak ölçülmesi ve analiz edilmesi yöntemi.

İncele

Senaestezi

Cenesthesia (coenesthesia)

Vücudun iç organlarından, dokularından ve kas sisteminden gelen tüm duyusal girdilerin merkezi sinir sisteminde birleşerek oluşturduğu genel beden farkındalığı ve varoluş duyumudur.

İncele

Seno-

Ceno-

Biyolojik ve psikolojik terminolojide 'ortak', 'müşterek' veya 'genel' anlamına gelen bir birleşik kelime önekidir.

İncele

Sentensefalik

Centrencephalic

Beynin anatomik merkezinde veya bu bölgeye yakın konumda bulunan yapıları ifade eden nörolojik sıfat.

İncele

Sentroensefalik Sistem

Centrencephalic System

Kanadalı nöroşirürjyen Wilder Penfield tarafından ortaya atılan; zihinsel süreçlerin bütünlüğünü sağlayan ve iradenin merkezi olduğu öne sürülen anatomik beyin bölgesi.

İncele

Sentromedian Çekirdek

Center Median

Beyindeki talamusun intralaminar nükleuslarının en büyüğü olup, serebral korteksle bağlantı kurmaksızın doğrudan bazal gangliyonlarla iletişim kuran kritik bir nükleustur.

İncele

Sepet Sinir Ucu

Basket Ending

Kıl foliküllerini sararak temas ve basınç duyularını algılayan mekanoreseptif sinir uçları ağı.

İncele

Serbestlik Derecesi Problemi

Degrees Of Freedom Problem

Merkezi sinir sisteminin, belirli bir motor hedefi gerçekleştirmek için mevcut olan çok sayıda biyomekanik hareket seçeneği arasından nasıl seçim yaptığını açıklayan motor kontrol meselesidir.

İncele

Serebellar Konuşma

Asynergic Speech

Serebellumun motor koordinasyon işlevini yitirmesine bağlı olarak, konuşma kaslarının eş zamanlı ve uyumlu çalışamamasıyla ortaya çıkan motor konuşma bozukluğu.

İncele

Serebellar Korteks

Cerebellar Cortex

Beyinciğin dış yüzeyini kaplayan, miyelinsiz sinir hücreleri ve gri maddeden oluşan çok katmanlı yapı.

İncele

Serebellar Nükleus

Cerebellar Nucleus

Beyinciğin beyaz maddesi içine gömülü olarak yerleşen ve serebellar korteksten gelen sinyalleri işleyerek beyin sapı ile talamusa ileten küçük nöron kümeleri.

İncele

Serebral

Cerebral

Beyne, özellikle de beyin yarımkürelerini oluşturan serebruma ait veya onunla ilgili olan durumları ifade eden anatomik ve tıbbi sıfat.

İncele

Serebral Akromatopsi

Cerebral Achromatopsia

Retina fotoreseptörleri sağlam olmasına karşın, merkezi sinir sistemindeki hasara (genellikle V4 alanı ve ventral oksipitelotemporal korteks) bağlı olarak ortaya çıkan edinilmiş tam renk körlüğü durumudur.

İncele

Serebral Ambliyopi

Cerebral Amblyopia

Göz yapılarında organik bir hasar olmaksızın, görsel korteksteki işlevsel bozukluklar nedeniyle form ve renk algısının kaybolması, buna karşın hareket vizyonunun korunması durumudur.

İncele

Serebral Beriberi

Cerebral Beriberi

Tiamin (B1 vitamini) eksikliğine bağlı olarak gelişen ve klinik olarak Wernicke ensefalopatisi ile eşanlamlı kabul edilen akut nörolojik sendrom.

İncele

Serebral Diplopi

Cerebral Diplopia

Oküler kaslarda veya kraniyal sinirlerde bir bozukluk olmaksızın, görsel korteksteki veya ilgili üst düzey işleme merkezlerindeki patolojiler nedeniyle ortaya çıkan merkezi kaynaklı çift görme durumu.

İncele

Serebral Disfonksiyon

Cerebral Dysfunction

Bellek, dil, dikkat veya yürütücü işlevlerdeki bozulmalar dahil olmak üzere serebral süreçlerdeki herhangi bir yetersizlik veya işlev bozukluğudur.

İncele

Serebral Diskromatopsi

Cerebral Dyschromatopsia

Gözlerin fotoreseptör hücrelerinde bir hasar olmaksızın, merkezi sinir sistemindeki renk işleme merkezlerinin bozulması sonucu ortaya çıkan ve kişinin dünyayı sürekli renkli bir filtre arkasından görüyormuş gibi algılamasına yol açan görsel distorsiyon.

İncele

Serebral Displazi

Cerebral Dysplasia

Beynin gelişim sürecindeki herhangi bir yapısal anormalliği veya kusuru ifade eden üst düzey klinik çatı kavram.

İncele

Serebral Disritmi

Cerebral Dysrhythmia

Nörolojik hastalıklar, toksisite veya patolojik durumlar neticesinde beyin dalgası ritimlerinde ortaya çıkan anormal ve düzensiz elektriksel aktivite durumudur.

İncele

Serebral Dominans

Cerebral Dominance

Beynin iki hemisferinden birinin belirli işlevler (özellikle dil ve motor kontrol) üzerindeki yapısal ve işlevsel üstünlüğü veya baskınlığı durumu.

İncele

Serebral Elektrotetapi

CET

Beyne düşük yoğunluklu elektrik akımları uygulanarak nörofizyolojik aktiviteyi modüle etmeyi amaçlayan tedavi yöntemi.

İncele

Serebral Elektrotetapi (CET)

Cerebral Electrotherapy (CET)

Depresyon, anksiyete ve uykusuzluk tedavisinde zaman zaman kullanılan, beyne düşük voltajlı doğru akım darbelerinin uygulanması.

İncele

Serebral Enfeksiyon

Cerebral İnfection

Patojenik mikroorganizmaların beyin dokusunu istila etmesiyle ortaya çıkan nörolojik durum.

İncele

Serebral Hemisfer

Cerebral Hemisphere

Serebrumun derin bir longitudinal fissürle birbirinden ayrılan, komissüral liflerle birbirine bağlı sol ve sağ olmak üzere iki simetrik yarı küresinden her biri.

İncele

Serebral Hemoraji

Cerebral Hemorrhage

Hasar görmüş bir kan damarı nedeniyle beyin dokusu içine gerçekleşen her türlü kanama durumu.

İncele

Serebral Hiperplazi

Cerebral Hyperplasia

Beyin dokusu hacminde, tipik olarak yeni ve normal hücrelerin proliferasyonuna bağlı olarak gerçekleşen anormal artış.

İncele

Serebral Hipoplazi

Cerebral Hypoplasia

Serebral hemisferlerin eksik veya tam tamamlanmamış gelişimiyle karakterize nörogelişimsel durum.

İncele

Serebral Kontüzyon

Cerebral Contusion

Kafa travması sonucunda beyin dokusunda meydana gelen, kan damarlarının hasar gördüğü ancak yırtılmadığı doku ezilmesi ve çürğüdür.

İncele

Serebral Korteks

Cerebral Cortex

Serebral hemisferlerin dış yüzeyini kaplayan, dil, öğrenme, algı ve planlama gibi üst düzey bilişsel işlevlerden sorumlu gri madde katmanı.

İncele

Serebral Körlük

Cerebral Blindness

Gözlerin optik yapısı sağlam olmasına karşın, primer görsel korteksin hasar görmesi nedeniyle ortaya çıkan merkezi görmü yitimi.

İncele

Serebral Lateralizasyon

Cerebral Lateralization

Beynin sağ ve sol yarım kürelerinin belirli bilişsel, duyusal ve motor işlevleri farklı düzeylerde üstlenme uzmanlaşmasıdır.

İncele

Serebral Lezyon

Cerebral Lesion

Serebral hemisferlerdeki nöronal dokunun travma, iskemi, enfeksiyon veya neoplazm gibi etkenlerle hasar görmesi sonucu ortaya çıkan yapısal bozukluk.

İncele

Serebral Özelleşme

Cerebral Specialization

İki serebral hemisferin (beyin yarımküresinin) çeşitli bilişsel ve işlevsel süreçlere farklı ve asimetrik katkı sağlama durumu.

İncele

Serebral Palsi

Cerebral Palsy (CP)

Doğum öncesi, doğum sırası veya yaşamın ilk beş yılında beyinde meydana gelen hasar sonucu ortaya çıkan, ilerleyici olmayan hareket ve duruş bozuklukları kümesidir.

İncele

Serebral Pil

Cerebral Pacemaker

Serebral hemisferlerdeki beyin dalgalarının ritmini düzenlediği varsayılan hipotetik sinir hücresi kümesidir.

İncele

Serebral Stimülasyon

Cerebral Stimulation

Beyin dokusunun elektriksel, manyetik veya kimyasal yöntemlerle dışarıdan uyarılması sürecini ifade eden üst kavramdır.

İncele

Serebral Travma

Cerebral Trauma

Yeterli şiddette bir kafa darbesi sonucunda beyinde meydana gelen, sarsıntı (konküzyon), ezilme (kontüzyon) veya yırtılma (laserasyon) ile sonuçlanabilen geçici veya kalıcı hasar.

İncele

Serebro- (sereb-)

Cerebro- (cereb-)

Beyin ile ilgili veya beyne ait yapıları ve durumları belirtmek için kullanılan birleştirici ön ek.

İncele

Serebrum

Cerebrum

İnsan beyninin en büyük kısmını oluşturan, corpus callosum ile birleşen iki hemisferden meydana gelen ve yüksek bilişsel işlevleri yöneten ana merkezi sinir sistemi yapısı.

İncele

Servikal

Cervical

Anatomik olarak boyun bölgesine veya boyun benzeri yapılara, özellikle de uterusun serviksine ait olan veya bu bölgeleri etkileyen durumları tanımlayan sıfat.

İncele

Servikal Burkulma Sendromu

Cervical Sprain Syndrome

Genellikle ani hızlanma ve yavaşlama (fleksiyon-ekstansiyon) mekanizmalarıyla boyun omurgasındaki bağların ve kasların zorlanması sonucu ortaya çıkan klinik tablodur.

İncele

Servikal Ganglion

Cervical Ganglion

Boyun bölgesinde yer alan ve sempatik sinir sistemine ait nöron gövdelerinin oluşturduğu sinir düğümleri kümesidir.

İncele

Sınır Dedektörü

Boundary Detector

Retinada yer alan ve parlaklık ile kontrast farkından bağımsız olarak reseptif alandaki keskin kenarlara yanıt veren retinal ganglion hücreleri veya yapay görmede kenar tespiti yapan algoritmalar.

İncele

Siklik AMP (camp)

Cyclic AMP (camp; Cyclic Adenosine Monophosphate)

Nöronal sinapslarda dopamin, norepinefrin ve serotonin gibi nörotransmitterlerin sinyal iletiminde görev yapan kritik bir ikincil haberci moleküldür.

İncele

Siklotropia

Cyclotropia

Göz küresinin görsel eksen etrafında torsional (dönme) bir sapma gösterdiği manifest bir şaşılık türüdür.

İncele

Singulat Korteks

Callosal Gyrus

Serebral hemisferlerin medial yüzeyinde, corpus callosum'un hemen üzerinde yer alan ve limbik sistemin yapısal bir bileşeni olarak duygu, bellek ve motor planlamada kritik işlevler üstlenen kortikal kuşak.

İncele

Singulotomi

Cingulotomy

Dirençli kronik ağrı ve diğer tedavilere yanıt vermeyen bazı şiddetli psikiyatrik bozuklukların tedavisinde cingulum demetinin lezyonlanmasını içeren stereotaktik bir nörocerrahi prosedürüdür.

İncele

Sirkadiyen Disritmi

Circadian Dysrhythmia

Uyanıklık ve uyku döngülerini düzenleyen sirkadiyen ritmin normal işleyişindeki aksama veya bozulma durumu.

İncele

Sirkadiyen Osilatör

Circadian Oscillator

Yaklaşık 24 saatlik periyotlarla tekrarlayan bir çıkış üreten ve uyku-uyanıklık döngülerini düzenleyen sinirsel devre veya biyolojik saat mekanizması.

İncele

Sirküstriat Korteks

Circumstriate Cortex

Birincil görsel korteksin (V1) hemen etrafında konumlanan ve görsel bilginin işlenmesinde ikincil ve üçüncül aşamaları üstlenen ekstrastriat korteks bölgelerinin tarihsel ve anatomik tanımı.

İncele

Sitoarkitektonik Yapı

Architectonic Structure

Merkezi sinir sistemindeki nöronların ve hücre katmanlarının sitolojik özelliklerine ve dağılım biçimlerine göre sergilediği mikroskobik organizasyon düzeni.

İncele

Sitoarsitektür

Cytoarchitecture

Organ ve dokulardaki, özellikle de neokorteksteki hücrelerin mikroskobik düzeydeki organizasyon ve yerleşim düzenidir.

İncele

Sitokrom Oksidaz Öbeği

Cytochrome Oxidase Blob (CO Blob)

Striat kortekste (V1), sitokrom oksidaz enzim aktivitesi çevre dokuya göre belirgin şekilde yüksek olan ve renk algısından sorumlu nöronal yama kümeleri.

İncele

Siyanopsi

Cyanopsia

Nesnelerin ve görsel çevrenin geçici veya sürekli olarak mavi tonlarında algılanmasıyla karakterize nadir bir görme bozukluğudur.

İncele

Skop

-scope

Gözlem yapmak, incelemek veya görüntülemek amacıyla kullanılan optik veya elektronik aletleri tanımlayan bilimsel sonek.

İncele

Soğuk Baskı Ağrı Testi

Cold Pressor Pain Test

Bir uzvun (genellikle el veya ön kolun) buzlu suya daldırılmasıyla deneysel olarak akut ağrı ve fizyolojik stres yaratan standart bir laboratuvar testidir.

İncele

Soğuk Noktası

Cold Spot

Cilt yüzeyinde, düşük sıcaklık uyaranlarına karşı duyarlı sinir reseptörlerini barındıran herhangi bir nokta.

İncele

Soğurma Eğrisi

Absorption Curve

Farklı dalga boylarındaki ışık fotonlarının bir fotopigment tarafından emilme miktarını gösteren grafiksel temsil.

İncele

Somut Düşünme

Concrete Thinking

Anlık deneyimlere, fiziksel nesnelere ve somut olgulara odaklanan, metaforik ve soyut bağlamları kurmakta zorlanan bilişsel yönelim.

İncele

Somut Tutum

Concrete Attitude

Bireyin soyut kıyaslamalar yapmaktan kaçınarak, yalnızca belirli nesnelere ve anlık uyarıcılara odaklandığı bilişsel yönelim.

İncele

Soyut Tutum

Abstract Attitude

Durumların özünü kavrama, ortak özellikleri fark etme, farklı bağlamlar arasında zihinsel geçiş yapabilme ve sembolik düzeyde planlama yürütebilme becerisi.

İncele

Sözü Uzatma / Dolambaçlı Anlatım

Circumlocution

Algılanan ve tanınan bir nesnenin adını veya doğru kelimeyi bulmakta yaşanan güçlük nedeniyle, dolaylı ifadeler ve uzun tanımlar kullanarak meram anlatma biçimi.

İncele

Stereognozi Yokluğu

Astereognosis

Görsel veya işitsel ipuçları olmaksızın, yalnızca dokunma ve nesneyi manipüle etme yoluyla bir objenin formunu ve doğasını tanımlayamama durumu.

İncele

Sürekli Performans Testi

Continuous Performance Test (CPT)

Bireyin hedef uyaranları yakalarken hedef dışı uyaranları baskılama yeteneğini ölçen, dikkat ve konsantrasyon odaklı standart bilgisayarlı nöropsikolojik test.

İncele

Takvim Hesaplama

Calendar Calculation

Herhangi bir tarihi, geçmiş veya gelecektekiler dahil olmak üzere, saniyeler içinde haftanın ilgili günüyle eşleme becerisidir.

İncele

Tanısal Odyometri

Diagnostic Audiometry

İşitme kaybının tipini, derecesini ve işitsel sistemin patolojik yerini belirlemek amacıyla kullanılan bir dizi objektif ve subjektif değerlendirme yöntemi.

İncele

Tasarım Akıcılığı Testi

Design Fluency Test

Katılımcıların belirli zaman kısıtlamaları altında, belirli kurallara uyan özgün ve soyut figürler üretmesini gerektiren nöropsikolojik değerlendirme aracı.

İncele

Telafi Edici Göz Hareketleri

Compensatory Eye Movements

Başın hareketlerini dengeleyerek retinada istikrarlı bir görsel görüntü oluşturmayı sağlayan istemsiz göz hareketleridir.

İncele

Telafi Edici Refleks

Compensatory Reflex

Organizmanın içsel dengesini (homeostazi) korumak amacıyla bir uyarıcıya veya baskılayıcı etkiye karşı gösterdiği zıt yönlü fizyolojik veya davranışsal tepki.

İncele

Tutulmayan İşlevler

Don’t-hold Functions

Normatif yaşlanma sürecinde veya travmatik beyin hasarı, şizofreni ve demans gibi patolojik durumlarda, uzun süreli bilgi birikiminden ziyade akışkan zekaya dayandığı için erken ve belirgin düşüş gösteren bilişsel yeteneklerdir.

İncele

Tutumsal Refleks

Attitudinal Reflex

Bir organizmanın karmaşık bir eyleme veya yanıta, örneğin bir saldırgana karşı konumlanmaya hazırlanmasını sağlayan otomatik duruşsal tepki.

İncele

Tüketici Nörobilimi

Consumer Neuroscience

Tüketici davranışlarının altında yatan nörobiyolojik mekanizmaları ve beyin tepkilerini inceleyen disiplinler arası bir araştırma alanıdır.

İncele

Tüketimsel Zevk

Consummatory Pleasure

Bir ödül veya uyarıcı fiilen deneyimlenirken hissedilen anlık zevk ve tatmin durumu.

İncele

Uçtutması

Air Sickness

Hava yolculuğu sırasında ortaya çıkan, vestibüler sistem ile görsel uyaranlar arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan bir kinetozis (hareket hastalığı) türüdür.

İncele

Uyanıklık

Alertness

Bireyin uyanık, çevresel uyaranların farkında, dikkatli ve eyleme ya da tepkiye hazır olma durumu.

İncele

Uyarıcı Cihaz

Alerting Device

İşitme kaybı olan bireylerin, kapı zili, çalar saat veya duman dedektörü gibi normalde işitsel yolla bildirilen olayları fark etmesini sağlayan görsel, titreşimsel veya diğer işitsel olmayan uyaranlar kullanan yardımcı teknolojidir.

İncele

Uyarılma Düzeyi

Arousal Level

Bir organizmanın dış veya iç uyaranlara karşı duyarlılık, uyanıklık ve fizyolojik tepki verme derecesidir.

İncele

Uyarılma Mekanizmaları

Alerting Mechanisms

Merkezi sinir sisteminde yer alan ve üst beyin merkezlerinin dikkatini olası tehditlere yönlendiren ya da bir tepkiyi tetikleyen nörofizyolojik sistemlerdir.

İncele

Uyarılma Sistemi

Arousal System

Merkezi sinir sistemi ile otonom sinir sistemini aktive ederek uyarılmışlık halini kontrol eden yaygın bir sinir hücresi ağıdır.

İncele

Uyarılma-aktivasyon Teorisi

Activation–arousal Theory

Duygusal deneyimlerin ve davranışsal tepkilerin, merkezi ve otonom sinir sistemindeki genel fizyolojik uyarılma düzeyinin bilişsel olarak yorumlanmasıyla ortaya çıktığını savunan psikofizyolojik yaklaşım.

İncele

Uyarlanabilirlik

Adaptability

Değişen durumlara ve koşullara karşı uygun tepkiler verme ve bireyin davranışlarını farklı ortamlara veya kişilere göre ayarlayabilme kapasitesi.

İncele

Uykululuk

Drowsiness

Frontal lob işlevlerinin baskılandığı, zihinsel çaba sarf etmenin güçleştiği ve iskelet kası inhibisyonunun istemsizce belirdiği düşük uyanıklık hali.

İncele

Uyum Becerileri

Adaptive Skills

Bireyin yeni zorluklarla başa çıkmasını, değişen ortamlara uyum sağlamasını ve dürtü kontrolü gibi öz yönetim işlevlerini yerine getirmesini sağlayan yetenekler bütünü.

İncele

Uzak Görüşü

Distance Vision

Gözlemciden 6 metreden (20 feet) daha uzak nesnelerin ayırt edilmesine olanak tanıyan görme kapasitesidir.

İncele

Varsayılan Durum Ağı

Default-mode Network (DMN)

Birey dış dünya ile etkileşimde değilken, zihin serbest dolaşım halindeyken veya içsel odaklı görevler yürütülürken yüksek aktivite gösteren birleşik beyin bölgeleri şebekesi.

İncele

Vestibulokoklear Sinir

Eighth Cranial Nerve

İç kulaktan beyin sapına işitme ve denge duyularını ileten sekizinci kranial sinir.

İncele

XYY Sendromu

Double-y Condition

Erkeklerde standart XY kromozom dizilimi yerine fazladan bir Y kromozomunun bulunmasıyla (47,XYY) karakterize edilen konjenital bir genetik varyasyondur.

İncele

Ya Hep Ya Hiç Yasası

All-or-none Law

Bir nöronun veya kas lifinin, eşik değerin üzerindeki herhangi bir uyarıya her zaman aynı maksimum şiddette tepki vermesi, eşik altı uyarılarda ise hiç tepki vermemesi ilkesidir.

İncele

Yabancı El Sendromu

Alien Hand Syndrome

Bireyin bir elinin kendi iradesi ve bilincinden bağımsız olarak amaca yönelik hareketler sergilemesi, kişinin o uzvu kendisine ait değilmiş gibi algılamasıyla karakterize nörolojik bir tablodur.

İncele

Yabancı Uzuv Sendromu

Alien Limb Syndrome

Bireyin kendi uzvu üzerinde istemli kontrolü yitirdiği ve hatta o uzvu kendisine ait olarak tanıyamadığı nörolojik bir bozukluktur.

İncele

Yaklaşma Kontrol Testi

Approach Control Test

Hava trafik kontrolörlerinin yaklaşma yönetim becerilerini simüle eden ve zaman baskısı gibi stres faktörlerinin performans üzerindeki etkilerini değerlendiren psikometrik ve simülasyon tabanlı bir testtir.

İncele

Yanık Kokusu

Burnt

Henning'in koku prizması ve Crocker-Henderson koku sisteminde yer alan birincil koku niteliklerinden biri.

İncele

Yapay Gözbebeği

Artificial Pupil

Göz içine giren ışık miktarını sınırlamak ve optik kusurları azaltmak amacıyla kullanılan yapay bir diyafram açıklığı.

İncele

Yapışık İkizler

Conjoined Twins

Emriyonik yaşam sırasında tamamen ayrılamayarak fiziksel olarak birbirine bağlı kalan monozigotik ikizler.

İncele

Yardımcı Cihaz

Assistive Device

Fiziksel, duyusal veya bilişsel kısıtlamaları olan bireylerin günlük yaşam aktivitelerini bağımsız şekilde sürdürebilmelerini ve işlevselliklerini artırmalarını sağlayan her türlü ekipman veya teknolojik araç.

İncele

Yaşa Bağlı Hafıza Bozukluğu

AAMI

Normal yaşlanma sürecine eşlik eden, yakın zamanda okunmuş bir kitabın adını unutmak gibi hafif bellek açıklarını tanımlayan klinik durum.

İncele

Yaşlanma

Aging

Kronolojik yaşa eşlik eden biyolojik, psikolojik ve nörobiyolojik değişimlerin tamamı.

İncele

Yaygın Aksonal Hasar

DAI

Beyin dokusunun ani ve şiddetli ivmelenme-yavaşlama hareketleri sonucu aksonların yaygın olarak gerilmesi ve kopmasıyla karakterize ağır bir travmatik beyin hasarı türüdür.

İncele

Yaygın Talamik Projeksiyon Sistemi

Diffuse Thalamic Projection System (DTPS)

Serebral korteksin tüm bölgelerine çok sayıda lif gönderen ve retiküler formasyonun projeksiyon yolu olarak kortikal tonusu ayarlayan talamik çekirdekler kümesidir.

İncele

Yeterli Uyarıcı

Adequate Stimulus

Belirli bir duyu organının veya reseptörün en düşük eşikle tepki verecek şekilde evrimsel ve fizyolojik olarak özelleştiği spesifik enerji türü.

İncele

Yetişkin Nöronsal Ve Duyusal Lezyon

Adult Sensorineural Lesion

Yetişkin bireylerin periferik veya merkezi sinir sisteminin duyusal yollarında meydana gelen yapısal hasar veya bozulma.

İncele

Yıkılım

Degradation

Nörofizyolojide nörotransmitter moleküllerinin inaktif metabolitlere parçalanma süreci; genel anlamda ise herhangi bir değerin, kalitenin veya işlevsel düzeyin azalması ya da düşmesi.

İncele

Yön Algısı

Direction Perception

Hareket eden görsel bir hedefin veya işitsel bir uyarıcının uzaydaki konumunu ve hareket yönünü saptama yeteneği.

İncele

Yönelim Bozukluğu

Disorientation

Kişinin kendi kimliğini, zamanı, mekânı veya çevresel koşulları doğru bir şekilde algılama ve ayırt etme yeteneğinin bozulması durumu.

İncele

Yönsel Karmaşa

Directional Confusion

Sağ ile solu ayırt etmede ve yukarı-aşağı gibi temel uzamsal ilişkileri algılamada yaşanan nörogelişsel güçlük.

İncele

Yutma

Deglutition

Besinlerin, sıvıların veya tükürüğün ağız boşluğundan yutak ve yemek borusu aracılığıyla mideye aktarıldığı karmaşık nöromüsküler süreç.

İncele

Yükselen Retiküler Aktive Edici Sistem

ARAS

Orta beyindeki retiküler formasyondan talamusa ve oradan serebral korteksin tüm bölgelerine sinirsel uyarılar ileterek uyanıklık ve uyku-uyanıklık döngülerini düzenleyen nöral yollar ağıdır.

İncele

Yürüyüş Apraksisi

Apraxia Of Gait

Temel motor, duysal veya serebellar fonksiyonlarda belirgin bir kayıp olmamasına rağmen, daha önceden öğrenilmiş yürüme motor programlarının ardışık olarak icra edilememesi durumu.

İncele

Zayıflatıcı

Attenuator

Elektronik veya optik enstrümanlarda ses, ışık ya da sinyal şiddetini kalibre edilmiş bir biçimde azaltan devre veya cihaz.

İncele

Zekanın EEG Ölçümleri

EEG Measures Of İntelligence

Beynin elektriksel aktivitesini inceleyen elektroensefalografi kayıtlarından elde edilen ve genel zeka düzeyini yansıttığı öne sürülen kantitatif parametrelerdir.

İncele

Zıt Anlamlılar Testi

Antonym Test

Bireye sunulan bir kelimenin tam tersi anlama sahip karşılığını bulmasının istendiği bir bilişsel değerlendirme sınavıdır.

İncele

Zıt Renkler

Antagonistic Colors

Renk çemberinde birbirinin tam karşısında yer alan, eşzamanlı kontrast yaratan ve birbirini nötrleyen kırmızı-yeşil veya mavi-sarı gibi renk çiftleri.

İncele