Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

COMT Geni

COMT Gene

Tanım

Katekol-O-metiltransferaz enzimini kodlayan; dopamin, norepinefrin ve epinefrin gibi katekolaminlerin yıkımından sorumlu genetik birim.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik genetik danışmanlıkta, tedaviye dirençli anksiyete veya panik bozukluk vakalarının nörobiyolojik altyapısını anlamak amacıyla farmakogenetik testler uygulanır. Örneğin, COMT genotipinin düşük aktiviteli (Met/Met) olduğu saptanan bir hastada, kafein veya uyarıcı maddelerin anksiyete semptomlarını şiddetlendirme potansiyeli bu genetik mekanizma üzerinden açıklanır.

Derin Analiz

COMT geni, özellikle prefrontal korteksteki dopaminerjik sinyal iletiminin regülasyonunda kritik bir rol oynar. Genin kodladığı enzim, sinaptik aralıktaki nörotransmitterlerin inaktive edilmesini sağlar. İnsan genomunda bu genin en bilinen polimorfizmlerinden biri Val158Met (valin, metiyonin ile yer değiştirir) varyasyonudur. Bu varyasyon, enzimin termal stabilitesini ve dolayısıyla katekolamin yıkım hızını doğrudan etkiler. Met/Met alleline sahip bireyler (düşük enzim aktivitesi), sinaptik alanda daha yüksek dopamin konsantrasyonuna sahip oldukları için 'savaş ya da kaç' tepkilerinde stres altında üstün performans sergileyebilirken; Val/Val alleline sahip bireyler (yüksek enzim aktivitesi) stresle başa çıkmada dezavantaj yaşayabilmektedir. Genetik silinmeler veya varyasyonlar; şizofreni, majör depresyon, anksiyete bozuklukları ve obsesif-kompulsif bozukluk gibi psikopatolojilerin etiyolojisinde nörobiyolojik bir yatkınlık faktörü olarak değerlendirilir.

Etimoloji

İngilizce 'catechol-O-methyltransferase' ifadesinin kısaltması olan 'COMT' ve genetik bilimindeki 'gene' (Latince 'genus' / köken, soy) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

MAOA geni (monoamin oksidaz A, benzer şekilde nörotransmitter yıkımından sorumludur ancak özellikle serotonin ve noradrenalin metabolizmasında daha baskındır; COMT ise prefrontal korteksteki dopamin klirensinde öncelik taşır).