Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kısaltma

Clipping

Tanım

Bir kelimenin anlamında hiçbir değişiklik olmaksızın, gövdesinin bir kısmının atılarak daha kısa bir formunun elde edilmesi sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Akademik bir ortamda bir psikoloğun 'examination' kelimesi yerine sürekli 'exam' demesi, yetişkin dil kullanımındaki 'back-clipping' mekanizmasına günlük hayattan somut bir örnektir.

Derin Analiz

Psikolinguistik ve bilişsel bilimler perspektifinden kısaltma (clipping), dil üretiminde bilişsel yükü azaltma ve ekonomiklik ilkesinin (Zipf Yasası) bir tezahürüdür. Konuşma akışını hızlandırmak ve bellek erişimini optimize etmek amacıyla beyin, sık kullanılan morfolojik yapıları budama eğilimindedir. APA tanımında belirtildiği üzere, yetişkinler genellikle kelimenin sonunu kırparak ('back-clipping', örn. 'prof'), çocuklar ise başını kırparak ('front-clipping', örn. 'fessor') bu süreci işletir. Bu durum, fonolojik bellek gelişimi ve dil edinimi sırasındaki bilişsel önceliklerin yaşa göre farklılık gösterdiğini ortaya koyar. Türetmeden (back-formation) farklı olarak, kısaltılan kelimen sözcük türü (isim, sıfat vb.) değişmez.

Etimoloji

İngilizce 'clip' (makasla kesmek, kırpmak) fiilinden türetilmiş olup, dilbilim bağlamında morfolojik bir süreci ifade eder.

Karıştırmayın

Türetme (Back-formation) ve portmanto (blending) ile karıştırılır; türetmede sözcük türü değişebilir veya yanlış bir ek analiziyle yeni kelime üretilirken, kısaltmada sadece mevcut kelime budanır.