Yetişkin
Adult
Tanım
Biyolojik, psikolojik ve yasal olgunluk evresine erişmiş, bireysel sorumluluk alabilme kapasitesine sahip insan.
Örnek Vaka / Uygulama
26 yaşındaki bir danışanın, kariyer seçimleri ve aile baskısı arasında yaşadığı kimlik çatışması nedeniyle terapiye başvurması. Terapötik süreçte danışanın ebeveyn beklentilerinden bağımsız olarak kendi değer sistemini oluşturması ve özerk kararlar alabilme kapasitesini (yetişkin benlik durumunu) geliştirmesi hedeflenmiştir.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve klinik psikoloji bağlamında yetişkinlik, yalnızca kronolojik yaşla (genellikle 18 yaş ve üzeri) sınırlı olmayan, nörobiyolojik, idrakî ve sosyoduygusal boyutları olan bir gelişim evresidir. Prefrontal korteksin miyelinasyon sürecinin tamamlanması ve yürütücü işlevlerin (dürtü kontrolü, soyut düşünme, geleceğe yönelik planlama) olgunlaşması, nörolojik yetişkinliğin temel belirteçlerindendir. Psikososyal açıdan ise Erikson'un psikososyal gelişim kuramında yakınlık kurma ve üretkenlik evreleriyle karakterize edilir; bireyin özerklik kazanması, toplumsal roller üstlenmesi ve kimlik bütünlüğünü sağlaması beklenir. Yasal ve kültürel normlar coğrafyaya göre değişiklik gösterse de, klinik değerlendirmelerde bireyin kendi kararlarını alabilme ve bu kararların hukuki ve ahlaki sonuçlarını üstlenebilme kapasitesi esas alınır.
Etimoloji
Latince 'adultus' (büyümüş, olgunlaşmış) kelimesinden, 'adolescere' (büyümek, olgunlaşmak) fiilinin geçmiş ortacından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ergenlik (adolescence) dönemi ile sıklıkla karıştırılır; ergenlik biyolojik ve psikolojik bir geçiş evresiyken, yetişkinlik bu evrenin sonucunda ulaşılan kalıcı gelişimsel ve yasal statüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Gelişim Psikolojisi
Developmental Psychology
Bireyin döllenmeden yaşlılığa kadar geçirdiği fiziksel, zihinsel, bilişsel ve sosyal değişimleri yaşam boyu perspektifle inceleyen psikoloji alt dalıdır.
Özerklik
Autonomy
Bireyin, grubun veya toplumun dışsal baskılardan bağımsız olarak kendi kararlarını alabilmesi, kendini yönetebilmesi ve eylemlerini kendi içsel değerleriyle belirlemesi durumu.