Gövde Sallama
Body Rocking
Tanım
Bireyin gövdesini öne-arkaya veya bir yandan diğer yana tekrarlayıcı ve ritmik bir şekilde sallamasıyla karakterize, sıklıkla otizm spektrum bozukluğu veya erken çocukluk dönemindeki yoksunluk hallerinde görülen bir stereotipi biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki otizm spektrum bozukluğu tanısı alan bir çocuk, sınıftaki işitsel uyaranlar aşırı yoğunlaştığında ve yönetsel işlevlerde zorlandığında, istemsizce sandalyesinde öne ve arkaya doğru ritmik bir şekilde gövde sallama davranışını sergilemeye başlar; bu hareket onun duyusal aşırı yüklenmeyi tokenize etme çabasıdır.
Derin Analiz
Gövde sallama, motor stereotipiler sınıfına giren, otoriteler tarafından genellikle duyusal düzenleme (sensory regulation) veya otokontrol mekanizması olarak değerlendirilen bir davranıştır. Nörobiyolojik açıdan, bazal ganglionlar ve vestibüler sistem arasındaki geri bildirim döngülerindeki atipik işleyişle ilişkilendirilir. Ritmik ve tekrar eden hareketler, santral sinir sisteminde proprioseptif ve vestibüler girdileri artırarak yüksek uyarılmışlık (hyperarousal) durumundaki bireyin kendini yatıştırmasına (self-soothing) olanak tanır. Klinik pratikte, bu davranışın işlevsel analizi yapılarak altında yatan duyusal arayış veya anksiyete tetikleyicileri saptanır.
Etimoloji
İngilizce 'body' (gövde, beden) ve 'rocking' (beşik gibi sallanma, öne arkaya veya yana doğru ritmik hareket etme) kelimelerinin birleşiminden oluşan, etimolojik kökeni Germen dillerindeki ritmik hareket fiillerine dayanan bir davranış tanımı.
Karıştırmayın
Titreme (Tremor) ile karıştırılır; tremor nörolojik kökenli istemsiz kas kasılmalarıyken, gövde sallama genellikle istemli başlatılabilen ancak durdurulması zor olan karmaşık bir motor stereotipidir.