Kolinerjik Sinaps
Cholinergic Synapse
Tanım
Nörotransmitter olarak asetilkolin kullanan ve sinyallerin nöronlar arası ya da nöron ile efektör organ arasında iletilmesini sağlayan özelleşmiş kimyasal sinaps türü.
Örnek Vaka / Uygulama
İstemli bir iskelet kası hareketi sırasında (örneğin kalemi elinize alırken), motor nöronun akson ucundan salınan asetilkolin, kas lifi üzerindeki kolinerjik (nikotinik) reseptörlere bağlanarak depolarizasyon yaratır ve kas kasılmasını tetikler.
Derin Analiz
Kolinerjik sinapslar, merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletinin temel taşlarından biridir. Presinaptik uçta asetilkolin (ACh) sentezlenerek veziküllerde depolanır. Aksiyon potansiyelinin akson ucuna ulaşmasıyla birlikte voltaj kapılı kalsiyum kanalları açılır ve içeri giren $Ca^{2+}$ iyonları vezikül ekzositozunu tetikler. Salınan ACh, sinaptik aralıktan geçerek postsinaptik membrandaki nikotinik veya muskarinik reseptörlere bağlanır. İletinin sonlandırılması ise sinaptik aralıktaki asetilkolinesteraz (AChE) enzimi aracılığıyla ACh'ın kolin ve asetat olarak hidrolize edilmesiyle gerçekleşir. Otonom sinir sisteminin pregangliyonik liflerinde, parasempatik postgangliyonik liflerde ve somatik sinir sistemindeki nöromüsküler kavşaklarda yaygın olarak bulunur.
Etimoloji
Yunanca 'chole' [safra, kolin türevi bağlamında] + 'ergon' [iş, eylem] kelimelerinin birleşimi ile Fransızca 'synapse' [bağlantı, temas] sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Adrenerjik sinaps (nörotransmitter olarak norepinefrin/epinefrin kullanmasıyla ayrılır);peptiderjik sinaps (nöropeptid kullanmasıyla ayrılır).
Keşfetmeye Devam Edin
Asetilkolin
Acetylcholine (ach)
Merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletimi sağlayan, öğrenme, hafıza ve kas kasılmalarında kritik işlevleri bulunan birincil nörotransmiter.
Asetilkolinesteraz
Acetylcholinesterase (ache)
Sinaptik aralıktaki asetilkolin nörotransmitterini hidroliz ederek inaktive eden ve kolinerjik sinyalleşmeyi sonlandıran temel enzimdir.