Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yanık Kokusu

Burnt

Tanım

Henning'in koku prizması ve Crocker-Henderson koku sisteminde yer alan birincil koku niteliklerinden biri.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir duyusal test sırasında, bir katılımcıya sunulan standardize kimyasal karışımın (örneğin pirazin türevleri) ardından kokuyu kafe veya yanmış ahşap olarak tanımlaması, 'yanık' birincil koku kalitesinin ayırt edici algısal çıktısıdır.

Derin Analiz

Koku alma sistemi (olfaksiyon), çevresel kimyasal uyarıcıların burun boşluğundaki mukozada bulunan olfaktör reseptör nöronları tarafından algılanmasıyla başlar. 'Yanık' (burnt) niteliği, katran, kavrulmuş kahve veya dumanı andıran belirli kimyasal moleküllerin (örneğin piroliz ürünleri) oluşturduğu duyusal kategoridir. Tarihsel olarak Hans Henning'in koku prizması ve Crocker-Henderson sisteminde koku uzayının temel vektörlerinden biri olarak sınıflandırılmıştır. Nöral düzeyde, bu koku kalitesi piriform korteks ve amigdala projeksiyonları üzerinden limbik sistemle doğrudan etkileşime girerek hızlı bir hayatta kalma ve tehlike değerlendirmesini (örneğin yangın veya bozulma tespiti) tetikler.

Etimoloji

Eski İngilizce 'beornan' (yanmak, tutuşmak) fiilinden türetilmiş olup, duyusal algı literatüründe temel koku kalitelerini tanımlamak için kullanılan sıfat formudur.

Karıştırmayın

Dumanlı (smoky) kokularla sıklıkla karıştırılır; ancak yanık niteliği daha geniş bir pirolitik ve kavrulmuş profil spektrumunu kapsar.