Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kahve

Coffee

Tanım

Coffea cinsine ait tropikal ağaçların kavrulmuş çekirdeklerinden elde edilen ve içerdiği kafein nedeniyle güçlü uyarıcı etkiye sahip popüler bir içecek.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun bir bilişsel yük altında çalışan bir araştırmacının, sabah saatlerinde yaşadığı dikkat düşüşünü ve uykululuk halini telafi etmek amacıyla kafein tüketmesi ve bunun sonucunda tepki süresinde kıza süreli bir hızlanma gözlenmesi.

Derin Analiz

Psikofarmakoloji ve davranış bilimleri literatüründe kahve, içerdiği ana psikoaktif alkaloid olan kafein vasıtasıyla merkezi sinir sistemini (MSS) doğrudan etkileyen bir uyarıcı maddedir. Adenozin reseptörlerinin (özellikle A1 ve A2A alt tipleri) spesifik bir antagonisti olarak işlev gören kafein, adenozinin inhibitör etkisini bloke ederek nöronal aktiviteyi artırır, uyanıklığı tetikler, yorgunluk algısını geciktirir ve dopaminerjik iletimi dolaylı olarak kolaylaştırarak pekiştireç mekanizmalarını uyarır.

Etimoloji

Arapça 'kahva' (qahwah: başlangıçta şarap türü, daha sonra uyarıcı içecek) sözcüğünden, Osmanlı Türkçesi üzerinden batı dillerine geçmiştir.

Karıştırmayın

Enerji içecekleri (sentetik veya farklı uyarıcı kombinasyonları içerebilir) ve çay (tein/kafein oranı ve L-theanin varlığı ile farklı farmakokinetik profil sunar).