Biyolojik Faktör
Biological Factor
Tanım
Psikolojik bozukluklar ve davranışsal örüntülerle ilişkilendirilen her türlü fiziksel, kimyasal, genetik veya nörolojik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Major depresif bozukluk tanısı alan bir bireyin tedavisinde, yalnızca çevresel kayıplar (yas süreci) değil; aynı zamanda presinaptik aralıkta serotonin ve norepinefrin geri alım mekanizmalarındaki genetik tabanlı işlev bozuklukları (biyolojik faktör) ele alınarak farmakoterapi süreci planlanır.
Derin Analiz
Biyolojik faktörler, psikopatolojinin etiyolojisinde somatik temelleri oluşturan değişkenler kümesidir. Genetik yatkınlıklar, nörotransmitter dengesizlikleri, endokrin sistem anomalileri, beyin yapısal bozuklukları ve perinatal komplikasyonlar bu kapsamda değerlendirilir. Biyopsikososyal modelin temel ayağını teşkil eden bu etkenler, tek başına deterministik bir sonuç yaratmaktan ziyade, çevresel stresörlerle etkileşime girerek (diyatez-stres modeli) fenotipik ifadenin ortaya çıkışını zemin hazırlar. Nöro Görüntüleme ve moleküler genetik çalışmalar, bu faktörlerin bilişsel işlevler ve duygu düzenleme mekanizmaları üzerindeki doğrudan etkilerini ampirik olarak doğrulamaktadır.
Etimoloji
Fransızca 'biologie' [yaşam bilimi, Yunanca 'bios' (yaşam) + 'logos' (çalışma/bilim)] ve Latince 'factor' [yapan, eden, etken] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çevresel faktör ve psikososyal stresör kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; ayırt edici nokta biyolojik faktörlerin doğrudan somatik, fizyolojik ve kalıtsal temelli olmasıdır.