Psikososyal Stresör
Psychosocial Stressor
Tanım
Bireyin psikolojik dayanıklılığını zorlayan, ruhsal bozuklukların gelişimine veya kötüleşmesine zemin hazırlayan olağandışı yoğunluktaki yaşam olayları ve çevresel koşullar.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir ekonomik kriz döneminde işini kaybeden ve aynı zamanda kronik bir ailevi hastalıkla mücadele etmek zorunda kalan bir bireyin, adaptasyon mekanizmalarının çökmesi sonucu klinik düzeyde majör depresyon semptomları geliştirmesi.
Derin Analiz
Psikososyal stresörler, bireyin içsel kaynakları ile dış çevrenin talepleri arasındaki dengenin bozulduğu durumlarda ortaya çıkar. HPA aksının (hipotalamus-hipofiz-adrenal korteks) kronik olarak aktive olmasına yol açarak nöroendokrin ve immünolojik yanıtlarda deformasyonlar yaratabilir. DSM-5 ve ICD sınıflandırmalarında, çevresel ve durumsal tetikleyicilerin klinik tablolar üzerindeki etiyolojik rolünü açıklamakta kritik bir parametredir. Akut travmalar (sevilen birinin kaybı, doğal afetler) veya kronik baskılar (yoğun rekabet ortamı, uzun süreli işsizlik) şeklinde tezahür edebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Günlük sıkıntılar (daily hassles) ile karıştırılır; günlük sıkıntılar geçici ve düşük yoğunluklu irritanlar iken, psikososyal stresörler bireyin yaşam yapısını kökten sarsan yoğunluktadır.
Keşfetmeye Devam Edin
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele