Dorsal Akım
Action Stream
Tanım
Görsel bilgiyi mekansal farkındalık ve hareketi yönlendirmek üzere işleyen, oksipital korteksten parietal kortekse uzanan iki ana görsel işleticiden biri.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir tenis oyuncusunun, hızla yaklaşan tenis topunun yörüngesini saniyenin kesirleri kadar kısa bir sürede hesaplayarak raketini tam zamanlı ve doğru açıyla topa doğru savurması, dorsal akımın (action stream) kusursuz işleyişine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Bilişsel sinirbilimde ve görsel algı çalışmalarında, 'action stream' olarak da bilinen dorsal akım, görme sisteminin 'nerede' veya 'nasıl' yolunu temsil eder. Primer görsel korteksten (V1) başlayarak posterior parietal kortekse doğru ilerleyen bu neural yol, nesnelerin uzaydaki konumunu kodlar ve motor sistemle doğrudan etkileşime girerek el-göz koordinasyonu, uzanma ve kavrama gibi görsel olarak rehberlik edilen hareketleri yönetir. Ungerleider ve Mishkin'in çifte ayrışma modeli ile Milner ve Goodale'in algı ile eylem modeli çerçevesinde şekillenen bu mekanizma, bilinçli görsel algıdan ziyade nesnelere yönelik eylemlerin anlık ve otomatik kontrolünden sorumludur.
Etimoloji
Latince 'dorsum' (sırt, arka) kelimesinden türetilen 'dorsal' sıfatı ile Eski İngilizce 'stream' (akarsu, akış) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
En çok 'ventral akım' (perception stream) ile karıştırılır; ventral akım nesne tanıma ve kimlik belirleme ('ne') ile ilgilenirken, dorsal akım eylem ve mekansal konum ('nasıl/nerede') ile ilgilidir.