Uyarılma Sistemi
Arousal System
Tanım
Merkezi sinir sistemi ile otonom sinir sistemini aktive ederek uyarılmışlık halini kontrol eden yaygın bir sinir hücresi ağıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Gece yarısı evinde ani bir cam kırılma sesi duyan bir bireyin aniden uyanması, kalp atışlarının hızlanması ve kaslarının gerilmesi uyarılma sisteminin retiküler formasyon ve sempatik sinir sistemi üzerinden saniyeler içinde devreye girmesinin somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Uyarılma sistemi, beyin sapından başlayan ve talamus aracılığıyla korteksin geneline yayılan nöronal ağları kapsar. Bu sistemin merkezinde retiküler formasyon yer alır. Retiküler aktive edici sistem (RAS), duyusal girdileri filtreleyerek kortikal uyanıklığı, dikkati ve bilinç durumunu regüle eder. Otonom kısımdaki sempatik dalgalanmalarla birlikte organizmanın çevresel uyaranlara hızlı tepki vermesini sağlayan fizyolojik hazırlığı koordine eder. Yetersizliği veya hiperaktivitesi durumunda bilinç bulanıklığından hipervijilansa kadar uzanan geniş bir nöropsikiyatrik spektrum gözlemlenir.
Etimoloji
İngilizce 'arouse' (uyandırmak, harekete geçirmek) fiilinden türetilmiş 'arousal' ile Latince 'systema' (düzenlenmiş bütün, bir araya getirilmiş) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Dikkat (Attention) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; uyarılma sistemi dikkatin sürdürülmesi için gereken genel fizyolojik enerji ve uyanıklık zeminini sağlarken, dikkat bu enerjinin spesifik bir uyarıcıya yönlendirilmesini sağlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Retiküler Formasyon
Brainstem Reticular Formation
Beyin sapı boyunca uzanan, uyanıklık, dikkat, uyku-uyanıklık döngüsü ve otonomik fonksiyonların düzenlenmesinden sorumlu karmaşık nöron ağları bütünü.
Otonom Sinir Sistemi
ANS
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
Uyanıklık
Alertness
Bireyin uyanık, çevresel uyaranların farkında, dikkatli ve eyleme ya da tepkiye hazır olma durumu.