Giyinme Apraksisi
Dressing Apraxia
Tanım
Motor becerilerde veya kas gücünde herhangi bir kayıp olmaksızın, bireyin giysilerini normal bir şekilde giyme veya üzerini değiştirme becerisini yitirmesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşında sağ parietal enfarktüs geçiren bir hasta, sabah rutinlerinde üzerini giymeye çalışırken kazağın kollarını bulamaz, kazağı ters çevirip kafasına geçirmeye çalışır ve vücudunun sol tarafını tamamen giysisiz bırakırken sağ tarafına üst üste iki gömlek giymeye çalışır.
Derin Analiz
Giyinme apraksisi, genellikle dominant olmayan parietal lob lezyonları, özellikle sağ hemisfer hasarları sonrasında ortaya çıkan visüospasyal (görsel-uzamsal) ve bedensel şema bozukluklarıyla karakterizedir. Nöropsikolojik açıdan bu durum, giysilerin uzamsal oryantasyonunu algılama, beden ile giysi arasındaki topografik ilişkiyi kurma ve ardışık motor planlamayı yapma yetilerindeki entegrasyon hatasından kaynaklanır. Hasta kaza ile kollarını ters geçirebilir, gömleği baş aşağı giymeye çalışabilir veya sağ hemisfer hasarına bağlı olarak vücudunun sol tarafını tamamen ihmal ederek (hemispatial neglect) sadece sağ tarafa giysi giydirebilir. Bu durum kas zayıflığından veya felçten bağımsızdır; tamamen karmaşık bir praksik ve uzamsal organizasyon kusurudur.
Etimoloji
İngilizce 'dressing' (giyinme) sözcüğü ile Yunanca 'apraxia' (a- [olumsuzluk eki] + praxis [eylem, uygulama]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tam anlamıyla 'eyleme ve uygulama yoksunluğu' demektir.
Karıştırmayın
Motor apraksi ile karıştırılabilir; ancak motor aprakside temel sorun eylemi fiziksel olarak tasarlayamama iken, giyinme apraksisinde temel bozukluk uzamsal algı ve giysinin bedenle olan ilişkisini kuramamaktır. Ayrıca motor zayıflık veya hemipleji ile de karıştırılmamalıdır.