Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Allokton

Allochthonous

Tanım

Belirli bir sistemin kendi dinamiklerinden değil, dışsal kaynaklardan veya güçlerden türeyen; yerli veya içsel olmayan durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir vakada, danışanın kendi özgün duygulanım süreçlerinden doğmayan, tamamen ailesel baskılar veya kültürel dayatmalar sonucunda benliğe entegre ettiği obsesif düşünceler allokton kökenlidir.

Derin Analiz

Allokton kavramı, davranış bilimleri ve nörobilimde genellikle sistemik dışsallığı ifade etmek için kullanılır. Bilişsel mimarilerde veya sinirsel ağlarda, organizmanın içsel homeostazından ya da genetik olarak belirlenmiş doğuştan gelen (innate) programlarından kaynaklanmayan, tamamen çevresel veya dışsal etkenlerle tetiklenen süreçleri tanımlar. Örneğin, yabancı bir uyarıcının kortikal işleme dahil olması allokton kökenli bir girdidir. Klinik psikolojide ise bireyin içsel bilişsel şemalarından bağımsız olarak, dış otoriteler veya travmatik dışsal enjeksiyonlar yoluyla edinilen inanç sistemleri bu çerçevede değerlendirilebilir.

Etimoloji

Yunanca 'allos' (başka, diğer) + 'chthōn' (toprak, yer) köklerinden türetilmiş olup, 'başka bir yerden gelen, yerli olmayan' anlamına gelir.

Karıştırmayın

Otokton (autochthonous) ile karıştırılır; otokton tamamen içeriden, sistemin özünden veya yerli dinamiklerden kaynaklanırken, allokton dışsal kökenlidir.