Arago Fenomeni
Arago Phenomenon
Tanım
Zayıf aydınlatma koşullarında (skotopik koşullar) görsel alanın merkezinde ortaya çıkan belirgin ışık duyarlılığı kaybıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Astronomik gözlem yapan bir gözlemcinin, çıplak gözle çok sönük bir yıldızı veya galaksiyi incelerken tam olarak nesnenin merkezine baktığında onu görememesi, ancak bakışını çok az sola veya sağa kaydırdığında (periferik görme kullanarak) cismi fark edebilmesi Arago fenomeninin pratik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Arago fenomeni, insan retinasının fotoreseptör dağılımındaki anatomik ve fizyolojik sınırlamaların doğrudan bir sonucudur. Fovea centralis bölgesi, yüksek keskinlik ve renkli görmeden sorumlu olan yalnızca koni hücreleriyle (cones) yoğunlaşmıştır ve karanlık adaptasyonuna (skotopik görme) aracılık eden çubuk hücrelerinden (rods) yoksundur. Dolayısıyla, mezopik veya düşük skotopik aydınlatma düzeylerinde, merkezi foveal bölge çevresel (periferik) retinaya kıyasla çok daha düşük bir duyarlılık sergiler. Bu durum, loş ışıkta doğrudan bir nesneye bakıldığında onun silikleşmesine veya kaybolmasına, ancak hafifçe yana (eksentrik fiksasyon) bakıldığında çubuk hücrelerinin yüksek foton toplama kapasitesi sayesinde daha net algılanmasına yol açar.
Etimoloji
Fransız fizikçi François Arago'nun (1786–1853) soyadından türetilmiş eponym bir terimdir.
Karıştırmayın
Foveal kör nokta veya fizyolojik skotom; ancak Arago fenomeni bir görme alanı kaybından ziyade düşük ışıktaki duyarlılık eşiği farkıdır.