Kör Nokta
Blind Spot
Tanım
Görsel alanda fotoreseptörlerin bulunmaması nedeniyle uyarının algılanamadığı optik disk bölgesi veya bireyin kendi davranış ve motivasyonlarındaki ısrarcı farkındalık eksikliği.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, otorite figürlerine karşı yoğun bir öfke besleyen ve bunu sürekli olarak 'çevresindeki insanların yetersizliği' şeklinde rasyonalize eden bir danışanın, kendi agresif tutumlarındaki tutarsızlığı fark edememesi psikolojik kör noktaya klasik bir örnektir. Danışman bu durumu işaret ettiğinde dirençle karşılaşılır.
Derin Analiz
Nörofizyolojik düzeyde kör nokta, retinadaki ganglion hücrelerinin aksonlarının gözü terk ettiği optik diskte çubukçuk ve koni hücrelerinin bulunmamasından kaynaklanır; bu bölgeye düşen ışık beyin tarafından zihinsel olarak doldurulur (tamamlama etkisi). Psikodinamik ve klinik psikoloji ekseninde ise bu kavram, bireyin kendi karakter özellikleri, dürtüleri veya motivasyonları hakkında sergilediği kronik içgörü yokluğunu ifade eder. Klasik psikanalizde ego savunma mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilendirilir; bastırılmış anıların veya kabul edilemez duyguların fark edilmesinin yaratacağı ego tehdidinden kaçınmak için bilinçdışı bir körlük üretilir.
Etimoloji
İngilizce 'blind' (kör, görmeyen) ve 'spot' (nokta, leke) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Optik disk bölgesindeki fotoreseptör yokluğunu tanımlamak üzere fizyolojiye girmiş, daha sonra psikanalitik literatürde metaforik bir kavram olarak benimsenmiştir.
Karıştırmayın
Anosognozi (nörolojik bir hasar sonucu hastanın kendi bedenindeki işlev kaybını fiziksel olarak inkar etmesi) ile karıştırılır; kör nokta ise organik bir nörolojik defitten ziyade psikodinamik savunmalar veya adaptif olmayan bilişsel şemalarla beslenen içgörü eksikliğidir.