Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ego Savunması

Ego Defense

Tanım

Psikanalitik kuramda, benliğin (egonun) içsel çatışmalardan, tehditkar dürtülerden ve dış kaynaklı kaygıdan korunmak için devreye soktuğu bilinç dışı mekanizmalar.

Örnek Vaka / Uygulama

Yöneticisi tarafından azarlanan ve işten çıkarılma korkusu yaşayan bir çalışanın, bu öfkeyi ve kaygıyı yerinde ifade edemeyip eve geldiğinde eşine ya da evcil hayvanına karşı aşırı derecede agresifleşmesi, yer değiştirme (displacement) türü bir ego savunmasıdır.

Derin Analiz

Psikanalitik teoride ego, id'in bitmek bilmeyen ilkel talepleri ile süperegonun katı ahlaki baskıları arasında sıkışıp kalan ve gerçeklikle dengede durmaya çalışan yapıktır. Bu üçlü denge bozulduğunda ortaya çıkan 'sinirsel', 'ahlaki' ya da 'gerçeklik' kaygısı karşısında ego, psişik bütünlüğünü korumak adına savunma mekanizmalarını işlevselleştirir. Bu süreçler tamamen bilinç dışı işler ve gerçekliğin çarpıtılmasına (inkar, yansıtma, bastırma vb.) dayalıdır. Modern bilişsel ve klinik psikoloji, bu mekanizmaları sadece psikanalitik birer kurgu olarak değil, bireyin stresle başa çıkma stratejilerinin (coping mechanisms) ilkel veya olgun kökenleri olarak yeniden değerlendirmektedir.

Etimoloji

Latince 'ego' (ben) ve 'defensio' (savunma, koruma) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni psikanalitik teorinin erken dönem metinlerine dayanır.

Karıştırmayın

Başa çıkma stratejileri (coping mechanisms) ile sıklıkla karıştırılır; başa çıkma genellikle bilinçli ve durumsal bir problem çözme çabasıyken, ego savunmaları büyük ölçüde bilinç dışıdır ve gerçekliği manipüle etme eğilimindedir.