Optik Disk
Optic Disk
Tanım
Retinadaki ganglion hücre aksonlarının toplanarak optik siniri oluşturmak üzere gözü terk ettiği ve fotoreseptör barındırmadığı için görsel alanda kör noktaya neden olan dairesel anatomik bölge.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöroloji polikliniğinde baş ağrısı ve geçici görme bulanıklığı şikayetiyle değerlendirilen bir hastaya yapılan fundoskopi (göz dibi) muayenesinde, her iki optik diskin sınırlarının silikleştiği ve papil ödem geliştiği saptanır; bu bulgu kafa içi basıncının tehlikeli düzeyde yüksek olduğuna işaret eder.
Derin Analiz
Optik disk, görsel sistemin periferik ile merkezi sinir sistemi arasındaki en kritik geçiş noktalarından biridir. Yaklaşık 1.5 milimetre çapında olan bu bölge, milyonlarca sinir lifinin retinadan çıkış kapısı görevini üstlenir. Anatomik olarak retina damarlarının (arteria ve vena centralis retinae) göz içine girip çıktığı yapısal odak noktasıdır. Bölgenin en belirgin fizyolojik özelliği, ışığa duyarlı fotoreseptör hücrelerin (koni ve çubukçuklar) burada bulunmayışıdır. Bu durum retinotopik haritalamada fizyolojik bir skotoma, yani kör noktaya sebep olur. Beyin, görsel korteksteki yapılandırma süreçlerinde bu eksikliği (completion effect) çevresel ipuçlarıyla doldurarak normal şartlarda bireyin bu boşluğu algılamasını engeller. Oftalmolojik muayenelerde optik diskin rengi, konturları ve çukurluğu (cup-to-disc ratio), glokom ve kafa içi basınç artışı (papil ödem) gibi nörolojik patolojilerin teşhisinde temel belirteçtir.
Etimoloji
Latince 'opticus' [görmeye ait, Yunanca optikos] + 'discus' [yuvarlak ve yassı nesne, Yunanca diskos] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Makula lutea (sarı nokta) ile sıklıkla karıştırılır; makula en keskin renkli görüşün sağlandığı yoğun fotoreseptör içeren merkezken, optik disk tam tersi fotoreseptörün olmadığı çıkış noktasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Optik Sinir
Optik Sinir
Optic Nerve
Retinadaki gangliyon hücrelerinin aksonlarını taşıyarak görsel bilgiyi gözden optik kiazmaya ve dolayısıyla beyne ileten ikinci kranial sinirdir.
İncele
Retina
Retina
Retina
Gözün arkasını kaplayan, ışığa duyarlı fotoreseptörleri ve nöron katmanlarını barındırarak görsel uyarıları sinirsel sinyallere dönüştüren ışığa duyarlı sinir dokusu.
İncele
Fotoreseptör
Fotoreseptör
Photoreceptor
Retinada yer alan ve ışık uyarılarını elektrokimyasal sinyallere dönüştüren özelleşmiş bir görsel duyusal reseptördür.
İncele
Papil Ödem
Papil Ödem
Choked Disk
Kafa içi basıncının artışına ikincil olarak optik sinir başının (optik disk) bilateral ödemi ve şişmesi durumu.
İncele