Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Karakter Özellikleri

Character Traits

Tanım

Kişiliğin değerler, güdüler ve ahlaki standartlara uyum sağlama kapasitesiyle şekillenen dispozisyonel eğilimleridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kriz anında kişisel çıkarlarını bir kenara bırakarak dürüstlük ve adalet ilkelerine bağlı kalan bir bireyin, zorluklar karşısında dürüstlükten ödün vermemesi yüksek düzeyde karakter gücünün (örneğin erdem ve bütünlük) somut bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Kişilik kuramlarında 'karakter' ve 'mizaç' sıklıkla içe geçse de, karakter özellikleri daha ziyade bireyin sosyalleşme süreçleri, ahlaki muhakemesi ve değerler sistemine dayanır. Biyolojik kökenli dürtüsel reaksiyonları kapsayan mizaçtan farklı olarak karakter, kişinin toplumsal normlara, etik ilkelere ve uzun vadeli amaçlarına göre davranışlarını düzenleme becerisini ifade eder. Davranış bilimlerinde bu özellikler, bireyin içselleştirilmiş etik çerçevesi ile dışsal çevresel talepler arasındaki dinamik dengeyi yansıtır.

Etimoloji

Yunanca 'kharaktēr' (kazınmış damga, mühür, belirgin işaret) kelimesinden türetilmiş olup, zamanla bireyin ahlaki ve etik yönelimlerini tanımlayan kalıtsal ve edinilmiş davranış kalıplarını ifade etmek için kullanılmaya başlanmıştır.

Karıştırmayın

Mizaç (temperament) ve kişilik (personality). Mizaç büyük ölçüde genetik temelli ve biyolojik kökenliyken, karakter sonradan kazanılan değerler ve ahlaki yönelimleri kapsar; kişilik ise bunların tamamını içeren üst kimsedir.