Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ahlaki Gelişim

Moral Development

Tanım

Bireyin yaşam boyu doğru ile yanlışı ayırt etme, vicdan, etik değerler ve sosyal tutumlar geliştirme sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun kurallara sadece ceza almamak için uyması (gelenek öncesi düzey), ergenlik dönemindeki bir bireyin ise sosyal düzeni korumak ve akran grupları tarafından kabul görmek adına toplumsal normları gözetmesi (geleneksel düzey) ahlaki gelişimin evresel dönüşümüne somut örneklerdir.

Derin Analiz

Ahlaki gelişim, bilişsel olgunlaşma, sosyalleşme süreçleri ve duygusal kapasitenin dinamik bir etkileşimi sonucunda şekillenir. Piaget ve Kohlberg gibi bilişsel gelişimciler bu süreci evrensel evreler silsilesi olarak ele alırken, Freud psikodinamik perspektiften süperego yapılanmasıyla, Erikson ise psikososyal krizlerle ilişkilendirir. Bireyin ikilemler (moral dilemmas) karşısında aldığı kararlar, sadece kural ezberlemeyi değil, adalet, empati ve sosyal sorumluluk gibi soyut kavramları içselleştirme düzeyini yansıtır.

Etimoloji

Latince 'moralis' [töreye, ahlaka ilişkin] ve Proto-Germanik kökenli 'developmentum' [açılma, gelişme, safha kaydetme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ahlaki değer (moral values) ile karıştırılır; ahlaki değer içerik veya inançları ifade ederken, ahlaki gelişim bu inançların yapısal olarak evrilme sürecini kapsar.