Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Endüstri ve Örgüt Psikolojisi

Bu alanda
35
bilimsel terim bulunuyor.

Aşağı Yönlü İletişim

Downward Communication

Hiyerarşik olarak daha üst statüdeki bireylerin veya yönetim kademesinin, alt kademedeki çalışanlara bilgi, talimat ve yönerge aktarması süreci.

İncele

Başarı Odaklı Liderlik

Achievement-oriented Leadership

Liderin, izleyenlerine yüksek düzeyde güven duyarak zorlu hedefler koyması ve sürekli gelişimi, kusursuz performans sergilemeyi teşvik etmesiyle karakterize edilen liderlik stili.

İncele

Biyografik Veri

Biodata

Bireyin geçmiş yaşam deneyimlerini, iş geçmişini, alışkanlıklarını, tutumlarını ve değerlerini sistematik olarak inceleyen ve gelecekteki davranışları öngörmede kullanılan veri formu.

İncele

Blake-mouton Yönetim Tarzı Matrisi

Blake–mouton Managerial Grid

Liderlik davranışlarını 'üretime odaklanma' ve 'insana odaklanma' olmak üzere iki ana eksende değerlendiren dokuzluk ölçekli iki boyutlu yönetim modeli.

İncele

Büro Yatkınlığı

Clerical Aptitude

Büro işleri için gereken algısal hız, hata tespiti, sayısal ve sözel becerileri edinme kapasitesi.

İncele

Cekisme-secim-ayrilis Modeli

ASA Model

Organizasyonel psikolojide, benzer özelliklere sahip bireylerin belirli bir kuruma ilgi duyduğunu, kurumun bu kişileri seçtiğini ve uyum sağlayamayanların zamanla sistemden ayrıldığını savunan teori.

İncele

Çekim-seçim-uzaklaşma Modeli

Attraction–selection–attrition Model (ASA Model)

Bireylerin kişilikleri ve değerleriyle uyumlu kurumlara yöneldiği, örgütlerin benzer profilleri seçtiği ve uyumsuz bireylerin zamanla sistemden ayrılmasıyla kurumsal homojenliğin arttığını savunan örgütsel psikoloji modeli.

İncele

Çeşitlilik Eğitimi

Diversity Training

Çalışanların kültürel, etnik, ırksal, toplumsal cinsiyet ve cinsel yönelim gibi bireysel farklılıkları anlamalarını ve bu farklılıklarla etkin bir şekilde başa çıkmalarını amaçlayan kurumsal gelişim programı.

İncele

Davranışsal Gözlem Ölçeği

Behavioral Observation Scale (BOS)

Bir bireyin iş performansını ya da klinik durumunu, belirli davranışların sergilenme sıklığını derecelendirerek ölçen davranış temelli değerlendirme aracı.

İncele

Davranışsal Olarak Demirlenmiş Derecelendirme Ölçeği

BARS

Çalışan veya bireylerin performansını, işe özgü somut davranış tanımları ve örnekleri üzerinden değerlendiren psikometrik ölçüm aracı.

İncele

Davranışsal Olarak Temellendirilmiş Derecelendirme Ölçeği

Behaviorally Anchored Rating Scale (BARS)

Çalışan performansını, iş içindeki somut ve gözlenebilir davranış örneklerini derecelendirme basamaklarına sabitleyerek değerlendiren psikometrik ölçüm aracı.

İncele

Değerlendirilebilir İş Faktörleri

Compensable Job Factors

Bir pozisyonun ücret oranını belirlemede kullanılan; beceri, çaba, eğitim, sorumluluk ve çalışma koşulları gibi kriterlerin bütünü.

İncele

Değerlendirme Araştırması

Assessment Research

Bir örgütsel birimin işleyişini anlamak ve bu yapıya yönelik iyileştirme ya da değişim önerileri geliştirmek amacıyla yürütülen sistematik incelemedir.

İncele

Değerlendirme Merkezi

Assessment Center

Bireylerin örgütsel bağlamdaki gelecekteki gelişim potansiyelini ve iş performansını simülasyon temelli çoklu yöntemlerle gözlemleyerek değerlendiren yapılandırılmış süreçler bütünü.

İncele

Devam Bağlılığı

Continuance Commitment

Bir çalışanın, iş değiştirmemenin maliyeti, yarattığı zorluk veya elverişsizlikler nedeniyle örgüte karşı hissettiği kalma zorunluluğu.

İncele

Devamsızlık Kültürü

Absence Culture

Çalışanların ve yöneticilerin, izin haklarını yalnızca zorunlu durumlarda kullanılan bir teminat olarak değil, fiilen tüketilmesi gereken ek bir hak olarak görmelerini meşrulaştıran enformel örgütsel norm.

İncele

Duygusal Bağlılık

Affective Commitment

Çalışanın örgütle kurduğu duygusal özdeşleşme, katılım ve hedefleri benimseme derecesini yansıtan örgütsel bağlılık bileşeni.

İncele

EEOC

EEOC

ABD'de işe alım ve istihdam süreçlerinde ayrımcılığı önlemek ve yasal düzenlemeleri denetlemekle sorumlu federal devlet kurumu.

İncele

Gerçek Mesleki Yeterlilik Şartı

BFOQ

İstihdam süreçlerinde belirli bir demografik özelliğin (cinsiyet, yaş, din vb.) işin gereğini yerine getirmek için zorunlu ve mutlak bir şart olarak yasal kabul edilmesi durumu.

İncele

İletişim Analizi

Communication Analysis

Bireylerin ve özellikle kurumsal çalışanların sözlü ve yazılı etkileşimlerinin yapısal örüntülerini inceleyerek süreçleri iyileştirmeyi ve aksaklıkları gidermeyi amaçlayan akademik inceleme.

İncele

İş Psikolojisi

Business Psychology

Psikolojik ilke, yöntem ve tekniklerin iş dünyasındaki süreçlere, organizasyonel yapılara ve insan davranışlarına uygulanmasını inceleyen uygulamalı bilim dalı.

İncele

Kariyer Atölyesi

Career Workshop

Mesleki fırsatların ve gereksinimlerin derinlemesine incelendiği, katılımcıların ortak bir çalışma grubu içinde yönlendirildiği mesleki rehberlik müdahalesi.

İncele

Kariyer Planlama

Career Planning

Bireyin mesleki arzularını ve yeteneklerini, mevcut pazar fırsatlarıyla gerçekçi biçimde eşleştirmesini sağlayan yapılandırılmış mesleki rehberlik süreci.

İncele

Kariyer Rehberliği

Career Guidance

Bireylerin mesleki gelişim süreçlerini yönetmelerine, yeteneklerini keşfetmelerine ve uygun kariyer yollarını seçmelerine yardımcı olan sistematik destek süreci.

İncele

Kriter Boyutları

Criterion Dimensions

Endüstri ve örgüt psikolojisinde, bir çalışanın genel iş performansını çok yönlü olarak değerlendirmekta kullanılan birden fazla standart veya değişken kümesidir.

İncele

Kriter Verisi

Criterion Data

Çalışanların iş performansını ölçmek ve değerlendirmek amacıyla yöneticilerden, kayıtlardan veya çeşitli dış kaynaklardan elde edilen somut bilgi ve metriklerdir.

İncele

Liderliğin Atıf Teorisi

Attribution Theory Of Leadership

Bireylerin çevresel ve davranışsal ipuçlarını gözlemleyerek bir kişinin liderlik kapasitesi hakkında çıkarsamalar yapmasını inceleyen örgütsel liderlik modeli.

İncele

Liderliğin Durumsallık Kuramı

Contingency Theory Of Leadership

Liderlik etkinliğinin, liderin kişisel özellikleri ile grup durumunun doğası arasındaki etkileşime bağlı olduğunu öne süren modeller bütünü.

İncele

Ordu Araştırma Enstitüsü

ARI

ABD Ordusu'na bağlı olarak davranışsal ve sosyal bilimler alanında araştırmalar yürüten; askerlerin seçimi, eğitimi ve etkinliğinin maksimize edilmesini hedefleyen resmi araştırma enstitüsüdür.

İncele

Sınıflandırma Yöntemi

Classification Method

Endüstri ve örgüt psikolojisinde, işlerin unvan ve tanımlarına dayanarak önceden belirlenmiş kategorilere atanması ve buna göre ücretlendirilmesi süreci.

İncele

Sınır Aşan Rol

Boundary Spanning

Bir organizasyonun iç ağları ile dış çevresi arasında bilgi akışını, filtrelemeyi ve köprü kurmayı sağlayan bireylerin üstlendiği kritik işlev.

İncele

Ters Etki

Adverse İmpact

Yasal olarak korunan demografik grupların işe alım, terfi veya istihdam süreçlerinde dezavantajlı duruma düşmesine neden olan tarafsız görünümlü kurumsal uygulama veya kriterlerin zedeleci sonucu.

İncele

Üretkenlik Karşıtı İş Davranışı

Counterproductive Work Behavior (CWB)

Bir organizasyonun veya çalışanlarının hedeflerini baltalayan, kurumsal etkinliğe zarar veren istenmeyen kasıtlı iş yeri davranışları bütünü.

İncele

Yapıcı Yüzleşme

Constructive Confrontation

Çalışanların ceza veya suçlama korkusu olmaksızın iş yeri sorunlarını açıkça tartıştığı, analiz ettiği ve çözümler planladığı örgütsel gelişim müdahalesidir.

İncele

Yetke Devri

Delegation Of Authority

Bir yöneticinin, alt kademedeki çalışanlara belirli görevleri ve bu görevleri yerine getirme sorumluluğunu aktarması, ancak nihai hesap verme yükümlülüğünü kendi üzerinde tutması süreci.

İncele