Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Endüstriyel Psikopat

İndustrial Psychopath

Tanım

İş ortamında antisosyal kişilik bozukluğunun tipik davranış örüntülerini sergileyen; manipülasyonu ustalıkla kullanarak kariyer basamaklarını hızla tırmanan birey.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeniden yapılanma sürecindeki bir teknoloji şirketinde üst düzey yönetici olan K. Bey, çalışanların performans düşüşlerini tamamen kendi çıkarları için kullanır. Rakiplerinin projelerini ustalıkla kendi başarısı gibi gösterirken, üst yönetime son derece sadık ve vizyoner bir tablo çizer. Şirket hisselerinde kısa vadeli bir sıçrama yaratarak CEO koltuğuna oturur; ancak onunla çalışan üç orta düzey yöneticinin tükenmişlik sendromu nedeniyle istifa etmesine ve departmanda genel bir korku kültürünün hakim olmasına neden olur.

Derin Analiz

Endüstriyel psikopatlar, klinik düzeyde antisosyal özellikler taşımasına rağmen bu patolojiyi hapishane veya suç sokaklarında değil, kurumsal hiyerarşinin en üst kademelerinde icra eden vakalardır. Duygusal zekalarının manipülatif ve rekabetçi yönleri son derece gelişmiştir; empati yoksunluklarını kusursuz birer profesyonel maske altında gizleyebilirler. Destekçilerini ve rakip gördükleri detraktörleri aynı stratejik soğukkanlılıkla yönetirler. Özellikle kriz dönemindeki, hızlı dönüşüm geçiren veya kaotik yapılı kurumlarda, karizmatik görünümleri ve risk alma cesaretleri sayesinde lider pozisyonlarına gelebilirler. Örgütsel psikoloji bağlamında, bu kişilerin kısa vadeli finansal veya operasyonel başarıları, uzun vadede şirket kültürünü zehirleyen, çalışan sirkülasyonunu artıran ve toksik bir liderlik mirası bırakan maliyetli unsurlardır.

Etimoloji

Latince 'industrialis' [emek, , endüstri ile ilgili] + Yunanca 'psyche' [ruh, zihin] + 'pathos' [acı, hastalık, bozukluk].

Karıştırmayın

Narsistik Kişilik Bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır; narsistler sürekli hayranlık ve onay beklerken, endüstriyel psikopatlar hayranlıktan ziyade kontrol, güç ve hedeflerine ulaşmak için araçsal manipülasyona odaklanırlar, onaylanmaya ihtiyaç duymazlar.