Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Makyavelizm

Machiavellianism

Tanım

İnsan ilişkilerinde hesapçı bir tutumu, çıkarlar doğrultusunda her yolu mübah gören bir anlayışı ve başkalarını manipüle etme eğilimini tanımlayan bir kişilik özelliğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kurumsal bir şirkette çalışan bir yöneticinin, yakın çalışma arkadaşının başarısını üst yönetime kendi başarısı gibi sunması ve kriz anlarında sorumluluktan kaçmak için başkalarını günah keçisi ilan etmesi, Makyavelist bir stratejinin klasik görünümüdür.

Derin Analiz

Karanlık Üçlü (Dark Triad) kişilik yapılanmasının temel bileşenlerinden biri olan Makyavelizm, yüksek düzeyde stratejik planlama, duygusal soğukluk ve empati yoksunluğu ile karakterizedir. Klinik ve kişilik psikolojisinde bu eğilime sahip bireyler, sosyal etkileşimleri birer satranç tahtası olarak görür; uzun vadeli hedeflerine ulaşmak için ikiyüzlülük, stratejik aldatma ve durumsal fırsatçılığı ustaca kullanırlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu kişilerin ventromedial prefrontal korteks ile amigdala arasındaki işlevsel bağlantılarda farklılıklar gösterdiği, bunun da sosyal ipuçlarını okurken ahlaki kaygılardan ziyade araçsal bir fayda analizi yapmalarına zemin hazırladığı düşünülmektedir.

Karıştırmayın

Narsisizm ve Psikopati ile karıştırılır; narsisizm sürekli hayranlık ve grandiose benlik algısı gerektirirken, psikopati dürtüsellik, düşük kaygı ve anlık haz odaklıdır. Makyavelizm ise rasyonel, soğukkanlı ve uzun vadeli çıkar hesaplarına dayanan bir kurnazlık barındırır.