Narsisizm
Narcissism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda başvuran bir danışanın, ilişkilerinde sürekli olarak karşı taraftan kusursuz bir hayranlık beklemesi, eleştirildiği anlarda yoğun bir öfke (narsisistik öfke) veya utanç yaşaması ve çevresindeki insanları yalnızca kendi benlik değerini besleyen birer 'nesne' (aynılama aracı) olarak görmesi narsisizmin klinik görünümlerine tipik bir örnektir.
Derin Analiz
Narsisizm, yapısal olarak hem normatif kişilik gelişiminin bir bileşeni (birincil narsisizm) hem de patolojik bir yönelim (narsisistik kişilik bozukluğu) olarak çift yönlü bir fenomendir. Psikanalitik teoride, dış dünyadan çekilen libidonun benliğe yatırım yapmasıyla açıklanır. Kohutian ve Kernberg ekollerinde ise benlik saygısının regülasyonundaki yapısal kusurlar, grandiyözite (büyüklük) ile devalüasyon (değersizleştirme) arasındaki duygulanımsal salınımlar ve derin bir empati yoksunluğu ekseninde incelenir. Nörobiyolojik araştırmalar, narsisistik patolojilerde empati ve duygusal düzenlemeden sorumlu prefrontal korteks ile insula devrelerinde işlevsel farklılıklar olduğunu göstermektedir.
Etimoloji
Antik Yunanca mitolojik karakter 'Narkissos' (Narcissus) isminden türetilmiştir. 'Narke' (uyuşukluk, donukluk) kökeninden türediği düşünülen kelime, mitolojide kendi yansımasına aşık olup su kenarında eriyerek ölen gencin hikayesine dayanır.
Karıştırmayın
Özgüven (Self-esteem) ile sıklıkla karıştırılır. Özgüven, bireyin kendi yetkinliklerine yönelik gerçekçi ve sağlıklı bir değer biçmesiyken; narsisizm, gerçek dışı bir üstünlük hissi, sürekli onay ihtiyacı ve başkalarının haklarını göz ardı etme eğilimi barındırır.