Devalüasyon
Devaluation
Tanım
Bir bireyin, nesnenin veya bizzat benliğin önemini, değerini veya anlamını bilinçdışı bir süreçle reddetmesi ya da küçümsemesiyle karakterize edilen ilkel bir savunma mekanizması.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni başladığı iş yerinde yöneticisinden küçük bir eleştiri alan bir çalışanın, yöneticinin aslında hiçbir şey bilmediğini, şirketin vizyonsuz olduğunu ve bu pozisyonun kendi kalibresinin çok altında bulunduğunu, dolayısıyla bu durumun kendisini hiç ilgilendirmediğini öfkeyle iddia etmesi.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramda ve nesne ilişkileri yaklaşımında devalüasyon, egoyu ezici anksiyete, utanç veya değersizleşme hislerinden korumak için devreye giren ego savunmalarından biridir. Genellikle 'idealizasyon' mekanizmasının madalyonun öteki yüzü olarak işlev görür. Birey, hayal kırıklığına uğrattığı ya da ulaşılamaz bulduğu nesneleri veya kendisini aşırı yüceltmek (idealize etmek) yerine, değersizleştirerek kontrol etmeye ve tehdit unsuru olmaktan çıkarmaya çalışır. Özellikle narsisistik kişilik örgütlenmelerinde ve sınır (borderline) patolojilerinde sıklıkla gözlemlenir; burada amaç, içsel nesne tasarımlarındaki 'tamamen iyi' ve 'tamamen kötü' kutuplaşmasını koruyarak karmaşık duygulanımlarla baş etmektir.
Etimoloji
Latince 'de-' (aşağı, uzaklaşma) ve 'valere' (güçlü olmak, değer taşımak, değmek) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Rasyonalizasyon (akla uydurma) ile karıştırılabilir; rasyonalizasyon mantıksal kılıflar uydururken, devalüasyon doğrudan öznel değeri sıfırlama veya düşürme amacı güder. Yansıtmalı özdeşimden de ayrılır; burada amaç dışsallaştırmaktan ziyade nesnenin psikolojik kredisini tüketmektir.