Narsistik Kişilik
Narcissistic Personality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda başvuran bir danışanın, çalıştığı iş yerinde sürekli özel muamele talep etmesi, en küçük eleştiriyi dahi ağır bir hakaret olarak algılaması ve başarılarını abartırken başkalarının katkılarını tamamen yok sayması bu örüntünün tipik bir dışavurumudur.
Derin Analiz
Narsistik kişilik örüntüsü, temelde kırılgan bir öz-saygıyı telafi etme amacıyla gelişen abartılı bir üstünlük hissi olarak incelenir. Bilişsel düzeyde, bireyin kendisini diğerlerinden üstün ve ayrıcalıklı görmesi, empati kapasitesinde ise belirgin bir kısıtlılıkla karakterizedir. Kohut'un kendilik psikolojisi yaklaşımında, çocukluk döneminde yeterince aynalanmamış ve tümgüçlü fantezilerle örülü benliğin yetişkinlikte sürdürülmesi olarak ele alınırken; DSM-5 çerçevesinde daha katı ve işlevselliği bozan vakalarda narsistik kişilik bozukluğu spektrumuna evrilebilen geniş bir fenotipik dağılım gösterir.
Etimoloji
Antik Yunan mitolojisinde suya yansıyan kendi yüzüne aşık olup eriyen genç 'Narkissos' (Narcissus) karakterinden türetilmiştir. Modern psikiyatri literatürüne ilk kez psikanalitik ekol tarafından kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Özgüven ile sıklıkla karıştırılır; özgüven gerçekçi başarı ve yetkinliklere dayanan sağlıklı bir benlik saygısıyken, narsistik örüntü dışsal onay bağımlılığı ve temelsiz bir üstünlük iddiası içerir.