Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gözetme

Consideration

Tanım

Liderlik teorisinde, astların duygularına önem verme, çatışmaları azaltma ve grupta güven tesis etme eğilimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yazılım ekibi yöneticisinin, teslim tarihinin çok sıkışık olduğu bir dönemde, bir çalışanının ailesindeki sağlık sorunu nedeniyle performansındaki düşüşü cezalandırmak yerine, görev yükünü yeniden dağıtarak destek olması ve empatik bir dinleme sergilemesi gözetme davranışının klinik ve örgütsel düzeydeki somut bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Örgütsel psikoloji ve liderlik yazınında 'gözetme' (consideration), Ohio State Üniversitesi liderlik çalışmalarından bu yana yapının kurulması (initiating structure) ile birlikte etkili liderliğin iki temel boyutundan birini oluşturur. Bu kavram, liderin bireye yönelik (employee-oriented) davranışlarını merkeze alır; karşılıklı güven, saygı, sıcaklık ve iki yönlü iletişim iklimi yaratma kapasitesini betimler. Nörobiyolojik açıdan sosyal dışlanma ve aidiyet devrelerini (özellikle insula ve anterior singulat korteks) modüle eden lider davranışlarının temel taşıdır. Yüksek gözetme sergileyen liderler, çalışanların psikolojik güvenliğini artırarak örgütsel vatandaşlık davranışlarını tetikler ve stresi hormonlarını (kortizol) regüle edici bir tampon görevi üstlenir.

Etimoloji

Latince 'considerare' (yıldızları dikkatle gözlemlemek, incelemek) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yapılandırma (initiating structure) ile karıştırılır; yapılandırma iş odaklı kurallar ve rollerin netleştirilmesini ifade ederken, gözetme tamamen ilişki ve insan odaklıdır.