Kaza Azaltma
Accident Reduction
Tanım
İş yerinde, trafikte veya diğer operasyonel alanlarda meydana gelen kazaların sıklığını ve şiddetini en aza indirmek amacıyla uygulanan sistematik önlemler ve müdahaleler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Büyük bir lojistik firmasında, depo çalışanlarının forklift kazalarını önlemek amacıyla iş yerindeki kör noktaların yeniden düzenlenmesi, çalışanlara yönelik bilişsel reaksiyon zamanı eğitimleri verilmesi ve güvenlik protokollerine uyumu artıran bir pekiştireç sisteminin (davranışsal emniyet) devreye sokulması kaza azaltma stratejisidir.
Derin Analiz
Endüstriyel ve örgütsel psikoloji ile ergonomi alanlarında kaza azaltma, insan faktörleri (human factors) ve davranışsal emniyet yaklaşımları üzerinden incelenir. Süreç; iş güvenliği ikliminin iyileştirilmesi, bilişsel yükün optimize edilmesi, çevresel tehlikelerin bertaraf edilmesi ve çalışanların risk algısı ile güvenli davranış kalitelerinin artırılmasını hedefler. Nörobiyolojik düzeyde, ani durumsal farkındalık (situational awareness), prefrontal korteksin risk değerlendirme kapasitesi ve dikkat kontrolü mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'accidere' (meydana gelmek, olmak) kökünden türetilen 'accident' (kaza) ve Orta İngilizce 'reducen' (azaltmak, eski haline getirmek, Latince 'reducere') kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Kaza önleme (accident prevention) ile sıklıkla karıştırılır; kaza önleme kazaların hiç olmamasını hedefleyen genel bir felsefeyi veya üst düzey stratejiyi kapsarken, kaza azaltma mevcut kaza oranlarının istatistiksel olarak aşağı çekilmesini ifade eden nicel bir çıktı odaklı süreçtir.