Kaza Davranışı
Accident Behavior
Tanım
Bireyin veya başkalarının yaralanmasına, ekipman ya da çevrenin zarar görmesine yol açabilecek potansiyel tehlikeli eylemler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir vardiyanın onuncu saatinde çalışan bir fabrika işçisinin, artan bilişsel yorgunluk ve azalan uyanıklık seviyesi nedeniyle güvenlik protokollerini atlayarak koruyucu kapaksız bir makineye müdahale etmesi ve sonuçta elini yaralaması.
Derin Analiz
Endüstriyel ve örgütsel psikoloji ile insan faktörleri mühendisliğinde ele alınan bu kavram; dikkatsizlik, yorgunluk, risk alma eğilimi gibi bireysel faktörler ile ergonomik açıdan yetersiz çalışma sistemleri veya uzun mesai saatleri gibi çevresel değişkenlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksin dürtü kontrolü ile yürütücü işlevlerindeki geçici işlev bozuklukları veya anlık dikkat dağılmaları bu tür davranışların sergilenmesinde tetikleyici rol oynar.
Etimoloji
Latince 'accidere' (meydana gelmek, olmak, başa gelmek) fiilinden türetilen 'accident' (kaza) ile Eski İngilizce 'behefor' kökünden evrilen 'behavior' (davranış) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Kaza eğilimliliği (accident proneness) ile karıştırılır; kaza eğilimliliği bireyin kalıcı karakteristik özelliklerine atıfta bulunurken, kaza davranışı durumsal ve geçici faktörlerden de büyük ölçüde etkilenebilir.