Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Teşvik Sistemi

İncentive System

Tanım

Örgütsel bağlamda, gelecekteki performansını yönlendirmek ve motive etmek amacıyla tasarlanmış ödül ve dağıtım kuralları bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yazılım şirketinde, aylık hata oranını belirli bir eşiğin altında tutan ve sprint hedeflerini zamanında tamamlayan yazılım ekiplerine, ekibin ortak karar verdiği tatil bütçesi veya ek prim ödemesi içeren bir performans bonusu yapısının entegre edilmesi.

Derin Analiz

Endüstri ve örgüt psikolojisi ile davranışsal ekonomi kesişiminde yer alan teşvik sistemleri, edimsel koşullama (operant conditioning) ilkelerine ve pekiştireç tarifelerine dayanır. Bireylerin veya grupların belirli hedeflere yönelmesini sağlamak için finansal (maaş artışları, performans primi, hisse senedi) ve finansal olmayan (kurumsal eğlence, spor salonu üyeliği, esnek yan haklar) ödüller kullanılır. Davranışsal bilimler perspektifinden bakıldığında, bu sistemlerin etkinliği, ödülün büyüklüğüne olduğu kadar, ödülün verilme hızı, öngörülebilirliği ve bireyin algıladığı adalete (örgütsel adalet teorisi) doğrudan bağlıdır.

Etimoloji

Latince 'incentivum' (şarkı söyleyerek tahrik eden, cezbeden; 'incinere' [ateşlemek, tutuşturmak] fiilinden türetilmiştir) ve 'systema' (düzenlenmiş bütün, bir araya getirilmiş öğeler bütünü) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Maaş (sabit karşılık) ile karıştırılır; temel fark, teşvik sisteminin geçmişteki zamana değil, gelecekteki performansa ve hedefe endeksli değişken bir pekiştireç yapısı olmasıdır.