Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranışsal Olarak Temellendirilmiş Derecelendirme Ölçeği

Behaviorally Anchored Rating Scale (BARS)

Tanım

Çalışan performansını, içindeki somut ve gözlenebilir davranış örneklerini derecelendirme basamaklarına sabitleyerek değerlendiren psikometrik ölçüm aracı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir müşteri hizmetleri departmanında, çalışanın 'kriz yönetimi' performansını ölçmek için kullanılan BARS ölçeğinde; 1 puan 'Müşteri bağırdığında telefonu yüzüne kapatır', 4 puan 'Müşterinin sözünü kesmeden dinler ve standart prosedürü uygular', 7 puan ise 'Müşterinin duygusal öfkesini ustaca yatıştırıp sadakat sağlayacak özel bir çözüm üretir' şeklinde somut davranışlarla ankrajlanmıştır. Değerlendirici yöneticinin işi, çalışanın haftalık görüşmelerde hangisini sergilediğini bulmaktır.

Derin Analiz

Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile psikometri alanında geliştirilen BARS, soyut performans değerlendirme hatalarını (örneğin halo etkisi, merkezilik eğilimi) minimize etmek amacıyla tasarlanmıştır. Geleneksel ölçeklerdeki 'zayıf' veya 'mükemmel' gibi muğlak sıfatlar yerine, her bir performans düzeyini temsil eden kritik olaylar (critical incidents) kullanılır. Değerlendirici, çalışanın sergilediği profili ölçekteki en yakın somut davranışsal tanımla eşleştirir. Bu yapı, hem değerlendiriciler arası güvenilirliği (inter-rater reliability) artırır hem de yapı geçerliğini (construct validity) güçlendirir.

Etimoloji

İngilizce 'behavioral' (davranışsal, Orta İngilizce 'behavre' ve eski Cermen kökleri), 'anchor' (bağlama/demirleme, Latince 'anchora') ve 'scale' (ölçek, Latince 'scala') kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Davranışsal Gözlem Ölçeği (BOS - Behavioral Observation Scale) ile karıştırılır; BOS çalışanın belirli bir davranışı ne sıklıkla (örneğin her zaman, asla) yaptığını ölçerken, BARS davranışın niteliksel performans düzeyini (hangi yetkinlik seviyesinde olduğunu) derecelendirir.