Davranışsal Gözlem Ölçeği
Behavioral Observation Scale (BOS)
Tanım
Bir bireyin iş performansını ya da klinik durumunu, belirli davranışların sergilenme sıklığını derecelendirerek ölçen davranış temelli değerlendirme aracı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastane yönetiminin başhemşirenin performansını değerlendirdiğini varsayalım. BOS formunda 'Acil bir durumda, hekim talimatlarını saniyeler içinde net bir şekilde ekibe tekrarlar' maddesi yer alır. Gözlemci, hemşirenin bu davranışı son altı ay içinde ne sıklıkla gösterdiğini (örneğin 'nadiren' yerine 'çoğu zaman') 1'den 5'e kadar olan ölçekte puanlar.
Derin Analiz
Endüstri ve örgüt psikolojisi ile psikometri literatüründe yer alan davranışsal gözlem ölçeği (BOS), öznel değerlendirme hatalarını (örneğin halo etkisi ya da merkezi eğilim hatası) minimize etmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçüm aracı, kritik olay tekniği (critical-incident technique) verilerine dayanarak çalışanın iş başında sergilediği spesifik ve gözlenebilir davranışları listeler. Değerlendirici, çalışanın bu davranışları ne sıklıkla (örneğin 'hiçbir zaman' ile 'her zaman' arasında değişen bir Likert tipi derecelendirmeyle) gösterdiğini puanlar. Psikometrik açıdan, yapı geçerliliği ve iç tutarlılığı yüksektir çünkü soyut nitelikler yerine somut frekans verilerine odaklanır. Klinik değerlendirmelerde ve psikolojik araştırmalarda da benzer formatları uyarlanarak bireyin işlevsellik düzeyini izlemede kullanılır.
Etimoloji
İngilizce 'behavioral' (davranışsal, Orta İngilizce 'behavour' [durum, tutum] + '-al' eki), 'observation' (gözlem, Latince 'observatio' [dikkatle inceleme, izleme]) ve 'scale' (ölçek, Latince 'scala' [merdiven, basamak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Davranışsal dayanaklı derecelendirme ölçeği (BARS) ile sıklıkla karıştırılır. BARS, davranışın frekansından ziyade performans düzeyini tanımlayan kalitatif çapalar kullanırken; BOS doğrudan davranışın ne sıklıkla tekrarlandığını (frekansını) ölçer.