Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kritik Olay Tekniği

CIT

Tanım

İnsan performansını etkileyen belirli gözlemlenebilir davranışları toplamak ve analiz etmek için kullanılan sistematik bir nitel araştırma yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Havacılık güvenliği araştırmalarında, pilotların kritik bir acil durum anında yaptığı hayat kurtarıcı veya hataya sebep olan spesifik eylemlerin mülakatlar yoluyla toplanarak analiz edilmesi ve bu veriler doğrultusunda kokpit arayüzlerinin yeniden tasarlanması.

Derin Analiz

İlk olarak John C. Flanagan tarafından 1954 yılında geliştirilen Kritik Olay Tekniği (CIT), psikolojik ve örgütsel araştırmalarda belirli bir hedefe ulaşmada veya başarısız olmada belirleyici olan olağanüstü (olumlu ya da olumsuz) insan davranışlarını saptamak için tasarlanmış bir gözlem ve mülakat protokolüdür. Yöntem, soyut özellikler veya genel yargılar yerine, doğrudan gerçek dünya deneyimlerine ve somut olaylara odaklanır. Bilişsel psikoloji ve insan-bilgisayar etkileşimi gibi alanlarda, karmaşık görevlerin yerine getirilmesinde yaşanan bilişsel zorlukları veya hata kaynaklarını haritalandırmak amacıyla sıklıkla veri toplama aracı olarak işlev görür.

Etimoloji

İngilizce 'critical' (kritik, hayati) + 'incident' (olay, hadise) ve Latince 'technicus' (sanat, zanaat veya yöntem bilgisi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Gözlemsel Çalışmalar (genel davranış akışını kaydederken CIT yalnızca başarı veya başarısızlığı belirleyen uç olaylara odaklanır) ve Yapılandırılmış Görüşme (standart sorular içerirken CIT geçmişteki spesifik olayların detaylı anlatımını tetikler).