Sadakat (Fidelity) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Bir kişiye, gruba veya inanca gösterilen bağlılık ile bir ölçüm aracının, istatistiksel modelin ya da elektronik sistemin veri ve sinyal reprodüksiyonundaki doğruluk derecesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) üzerine yapılan bir klinik araştırmada, terapistlerin seanslar boyunca standartlaştırılmış manuel kurallarına ne kadar uyduğunu değerlendirmek için tedavi sadakati (treatment fidelity) ölçümleri yapılır; bu, sonuçların güvenilirliğini doğrudan etkiler.

Derin Analiz

Psikoloji ve bilim felsefesinde 'fidelity' kavramı iki temel eksende incelenir: Klinik ve sosyal psikolojide bireyler arası bağlılık, etik ve terapötik ittifakın sürdürülebilirliği; metodoloji ve istatistikte ise bir modelin (örneğin yapısal eşitlik modellemesi) ampirik veriyi temsil etme yeteneğinin doğruluğu. Psikoterapide müdahalenin sadakati (treatment fidelity), bir tedavi protokolünün orijinal tasarımına ne kadar sadık kalınarak uygulandığını ifade eder ve klinik araştırmaların iç geçerliliği için hayati bir parametredir.

Etimoloji

Latince 'fidelitas' (sadakat, bağlılık) kökünden türetilmiştir; bu kelime de 'fidelis' (sadık, güvenilir) ve 'fides' (güven, inanç) sözcüklerine dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Güvenilirlik (reliability) genellikle bir ölçümün kararlılığı ile ilgiliyken, sadakat (fidelity) hem teorik modellere hem de protokollere uygunluk derecesini kapsayan daha geniş bir kapsamı ifade eder.