Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dürüstlük

Honesty

Tanım

Genel anlamda doğruluk, dürüstlük ve bütünlük; psikoterapide ise bireyin çatışmalı, ambivalan veya suçluluk içeren tutumları dahi kapsayacak şekilde gerçek duygu ve deneyimlerini ifade etme becerisidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bireysel psikoterapide, danışanın terapiste karşı duyduğu öfkeyi veya hayal kırıklığını reddetmek yerine, 'Söyledikleriniz bana mantıklı geliyor ancak içten içe bana değer vermediğinizi hissedip öfkeleniyorum' şeklinde anlık deneyimini şeffafça paylaşması.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve psikoterapi bağlamında dürüstlük, bireyin içsel yaşantısı ile dışsalfaktörler arasındaki uyumu temsil eder. Carl Rogers'ın danışan merkezli terapisindeki 'bağdaşım' (congruence) kavramıyla yakından ilişkilidir. Terapötik ittifakın sürdürülebilmesi için danışanın kendi savunma mekanizmalarını (inkar, yansıtma vb.) aşarak anlık deneyimlerini sansürlemeden aktarabilmesi esastır. Nörobiyolojik düzeyde ise dürüst iletişim ve gerçeğe uyum süreçleri, prefrontal korteksin yürütücü işlevleri ve amigdalanın duygusal tepkiselliği arasındaki regülasyonla doğrudan bağlantılıdır.

Etimoloji

Latince 'honestus' (saygıdeğer, onurlu, erdemli) sözcüğünden türetilmiş olup, 'honor' (şeref, itibar) köküne dayanır.

Karıştırmayın

Saydamlık (transparency) ve açıklık (openness) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; dürüstlük daha çok etik bütünlük ve içsel gerçekliğin dışavurumunu kapsarken, açıklık yeni deneyimlere ve bilgilere bilişsel esneklikle yaklaşmayı ifade eder.