Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ahlak

Morality

Tanım

Davranışların doğru veya yanlış, kabul edilebilir veya kabul edilemez olarak değerlendirilmesinde temel alınan inançlar, normlar ve değerler sistemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir kliniğin acil servisinde çalışan bir hekimin, kısıtlı tıbbi kaynakları en çok fayda sağlayacak hastaya tahsis ederken ulusal yasal düzenlemeler ile kişisel vicdani değerleri arasında yaşadığı ikilem, ahlaki bir karar alma sürecinin somut göstergesidir.

Derin Analiz

Ahlak, bilişsel gelişim, sosyal psikoloji ve evrimsel antropoloji kesişiminde yer alan normatif bir çerçevedir. Bireylerin içselleştirdikleri toplumsal kurallar, empati kapasitesi ve adalet algısı üzerinden şekillenir. Nörobiyolojik düzeyde, ahlaki karar alma süreçleri; ventromedial prefrontal korteks (vmPFC), amigdala ve insüla gibi hem duygusal hem de bilişsel kontrolü sağlayan beyin bölgelerinin karmaşık etkileşimiyle yürütülür. Kohlberg'in bilişsel gelişim kuramı gibi yaklaşımlar, ahlaki akıl yürütmenin evreler halinde geliştiğini ve bireyin soyut adalet kavramlarını içselleştirme kapasitesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koyar.

Etimoloji

Latince 'moralis' (töreye, adete ilişkin) sözcüğünden türetilmiş olup, 'mos' (töre, alışkanlık, karakter) köküne dayanır.

Karıştırmayın

Etik (moraliteyi inceleyen felsefi disiplin veya teorik çerçeve) ve yasallık (hukuki düzenlemeler) kavramlarıyla sıkça karıştırılır; ahlak daha çok içselleştirilmiş değerler sistemine dayanırken, yasa dışsal ve yaptırıma bağ நூற்றாண்டில்dır.